قبل فهرست بعد


ج: بر كلّيه كسانى كه محلّ زندگى آنها به هر شكلى در حاشيه اين قبيل رودخانه‏ها قرار دارد واجب و لازم است كه فاضلاب انسانى و فضولات دامى و ساير مواد آلوده كننده را به مخازن سدها و رودخانه‏ها وارد نكنند و از ورود آن جلوگيرى نمايند و چون ضرر و زيان اين مواد و اثر منفى آنها روشن است مسامحه در اين مورد ظلم فاحش به اجتماع و گناه بزرگى است كه موجب غضب و عذاب الهى خواهد بود.

رشوه‏

س 590 - در بعضى مواقع افرادى كه براى كارى به كسى كمك مى‏كنند و يا مشكل آنها را با توجّه به موقعيتى كه دارند حل مى‏كنند در قبال اين كار وجهى به آنها پرداخت مى‏شود و يا شئ‏اى به آنها داده مى‏شود اين وجه و يا شئِ شرعاً چه حكمى دارد؟

ج: آنانيكه موظّف هستند قانوناً مشكلات و كارهاى مراجعين را رسيدگى نمايند اگر براى تسريع در انجام آن چيزى را بگيرند رشوه و حرام است.

رعايت مقررات حكومتى

س 591 - اينجانب روحانى شاغل در آموزش و پرورش هستم و تدريس مى‏كنم، در پايان ترم تحصيلى بعضى از محصلين با كم آوردن حدود نيم نمره يا بيشتر در ماده درسى مورد تدريس رد مى‏شوند و بخاطر اينكه باعث دلسردى يا ترك تحصيل دانش‏آموز نشود، در بعضى موارد براى قبولشدن به آنها نمره ارفاق مى‏شود (حداقل 5/ نمره و حداكثر 5/1 نمره) آيا اين ارفاق شرعاً اشكال دارد و حرام است؟ ثانياً چنين معلّمى مى‏تواند امامت جماعت را بعهده بگيرد؟

ج: اگر بر خلاف مقررات آموزش و پرورش نظام جمهورى اسلامى نباشد جايز است.

س 592 - در مدارس بعضى از معلّمين از وقت قانونى كلاس براى تدريس درس مورد نظر استفاده نمى‏كنند و به مسائل حاشيه‏اى مى‏پردازند و شايد از بحث درس كلاس خارج شده و كم استفاده كنند، در هر صورت از وقت قانونى كلاس به جهت تدريس استفاده نكنند آيا اشكال دارد يا خير؟

ج: معلّمين محترم موظف هستند بر اساس ضوابط و مقررات آموزش و پرورش در ساعتهاى مقرر، تدريس نموده و از مطرح نمودن مطالب حاشيه‏اى در صورتى كه به تدريس دانش‏آموزان لطمه وارد نمايد، خود دارى نمايند كه اين خلاف شرع و حرام است.

احكام عزادارى، سينه زنى و تعزيه خوانى‏

س 593 - آمدن زنان با وضع نامناسب در دنبال هيئتهاى عزادارى كه موجب بروز گناهان و آلودگيهائى مى‏شود چه صورت دارد و براى عزدارى بانوان چه روشى را توصيه مى‏فرمائيد؟

ج: در صورتى كه همراه با حرامى نباشد جايز است. بانوان محترمه بايد سعى كنند ضمن شركت در عزاداريها حجاب و عفاف خود را كاملاً رعايت نمايند.

س 594 - فلسفه سينه زنى چيست؟ كسى كه لباسش را در مى‏آورد البته به طورى كه نامحرم نبيند و سينه بزند تا اينكه از سينه‏اش خون بيايد حكمش چيست؟

ج: سينه زنى يك نوع عزادارى و اظهار ارادت نسبت به خاندان عصمت و طهارت است كه از طريق سينه زنى و روضه خوانى و... خاطره فداكارى و جانبازى امام حسين‏عليه‏السلام و ساير ائمه معصومين‏عليهم‏السلام براى هميشه در خاطره‏ها زنده مى‏ماند.

و سينه زدن بطور متعارف عملى ارزشمند و پسنديده است.

س 595 - دليل سينه زدن براى ائمه‏عليهم‏السلام چه مى‏باشد؟

ج: سينه زدن براى ائمه‏عليهم‏السلام بعنوان تعظيم شعائر دينى و زنده نگاهداشتن خاطره و مظلوميت آنان در طول تاريخ مورد توجّه متشرعه بوده و سبب تقويت و احياء حق و نشر معارف اهلبيت‏عليهم‏السلام است.

س 596 - الف: برهنه شدن مردان در حال سينه زدن و زنجير زدن در منظر زنان چگونه مى‏باشد؟

ب: آيا تعزيه و شبيه خوانى در مراسم عزادارى جايز مى‏باشد؟

ه': آيا تعزيه خوانى كه مشتمل بر تشبّه مرد به زن و كوچك نمودن حضرت زينب (س) و معرفى حضرت سجاد عليه‏السلام به يك فرد بيمار و پاشيدن نقل و نبات و زدن ساز و امثال آنها جايز مى‏باشد؟ و شركت در آن چه حكمى دارد؟

ج: آيا تشبّه به اهل بيت عليه‏السلام در نمايش و تعزيه و غيره جايز مى‏باشد؟

د: آيا پوشيدن لباس زنان توسط مردان در شبيه خوانى و استفاده از دهل و شيپور جايز مى‏باشد؟

ج: در تعزيه خوانى در صورتيكه مطالب را صحيح بخوانند و از غنا اجتناب شود و مرد لباس زن نپوشد و از اجتماع مرد و زن مفاسدى بوجود نيايد اشكالى ندارد و نواختن طبل و سنج نيز بطور متعارف مانعى ندارد و تشبّه به اهلبيت‏عليهم‏السلام اشكال دارد و همچنين اگر عملى موجب كوچك شمردن اهلبيت‏عليهم‏السلام باشد اشكال دارد.

س 597 - آيا قمه زدن جايز است چنانچه در اين مورد نذرى وجود داشته باشد وظيفه چيست؟

ج: اشكال دارد.

س 598 - حكم علمهائى كه در مراسم عزادارى امام حسين عليه‏السلام از آنها استفاده مى‏شود و بعضى داراى نقش و نگارهائى هستند چيست؟

ج: طبق متعارف اشكال ندارد.

س 599 - در ايام عزادارى امام حسين عليه‏السلام نماز اول وقت مقدم است يا عزادارى؟

ج: همانطور كه امام حسين عليه‏السلام و اصحاب و يارانش در وقت نماز، نماز را بر همه چيز مقدّم داشتند - نماز اوّل وقت را مقدم دارند بهتر است.

س 600 - آيا برپا كردن مراسم عزادارى يا جشن ائمه عليهم‏السلام و يا ميهمانى، بدون اذن شوهر جايز مى‏باشد؟

ج: در صورتيكه از اموال شوهر باشد جائز نيست.

س 601 - لطمه زدنى كه در مجالس سينه زنى و زنجير زنى انسان بخود وارد مى‏كند در مصيبت سيد الشهداء عليه‏السلام چه حكمى دارد؟

ج: عزادارى براى امام حسين عليه‏السلام طبق سنّت متعارف و معمول بين شيعيان اشكال ندارد.

س 602 - پوشيدن لباس سياه بعنوان عزادارى براى معصومين و ائمه هدى‏عليهم‏السلام خصوصاً حضرت سيد الشهدا عليه‏السلام چه حكمى دارد؟ خصوصاً اگر كسى بخواهد در طول سال به اين عنوان و يا دو ماه محرم و صفر را لباس سياه بپوشد.

ج: مانعى ندارد بلكه بعنوان اعلان حزن و اندوه در مصيبت امام حسين عليه‏السلام و ساير ائمه معصومين‏عليهم‏السلام رجحان هم دارد.

س 603 - آيا نذر در اين موارد (پوشيدن لباس سياه براى عزادارى...) منعقد مى‏شود يا خير؟

ج: در مواردى كه رجحان داشته باشد نذر منعقد مى‏شود.

س 604 - نظر مبارك در مورد اشكال و يا عدم اشكال شرعى استفاده از وسائلى مانند طبل و دهل و چنگ و علامتهايى كه مزّين به انواع زينتها مى‏شود و در پيشاپيش دسته‏هاى عزادارى حركت مى‏دهند چيست؟

ج: استفاده از ابزار فوق در عزادارى در حدّى كه معمول است اشكال ندارد.

س 605 - نى زدن همراه با نوحه در مساجد كه موجب حزن و نوعاً با گريه و زارى مستضعفين همراه است و موجب هتك حرمت مسجد نيز نمى‏گردد چه حكمى دارد؟

ج: به احتياط واجب نوحه خوانى در مساجد، همراه نى زدن نباشد.

احكام نكاح‏

س 606 - نكاح دائمى چند ركن دارد و آيا صداق نيز از اركان عقد دائمى است؟

ج: اركان عقد عبارت است از اجراى عقد، رضايت طرفين يا اوليا آنها در صورت صغير بودن و صداق جزء اركان نيست چون با عدم ذكر آن عقد باطل نمى‏شود.

س 607 - در اروپا بسيارى از افراد تحت عنوان دوست دختر و پسر با همديگر ارتباط زناشوئى برقرار مى‏كنند و صاحب فرزند نيز مى‏شوند و پس از گذشت ساليان طولانى عقد ازدواج مى‏خوانند، آيا چنين ارتباطى مصداق لكلِّ قومِ نكاحٌ» هست يا نه؟

ج: خير مصداق آن جمله نيست، لازم است عقد خوانده شود.

س 608 - در صورتى كه بين مرد و زن نسبت به اصل نكاح و وقوع آن اختلاف باشد و مرد منكرِ نكاحِ دائم ولى زن قائل به آن باشد و هيچ راهى براى اثبات آن وجود نداشته باشد، آيا شهادت زن (به تنهايى و بدون انضمام شهادت مرد) نسبت به وقوعِ نكاح دائم، مثبت ادعا مى‏باشد يا خير؟

ج: شهادت زن در نكاح به شرط انضمام به شهادت مرد نافذ و مورد قبول واقع مى‏شود.

س 609 - آيا زن دائم يا موقّت مى‏تواند رضايت دهد كه شوهر در هر چهار ماه نزديكى با او را ترك كند و در عوض شرط نمايد كه هر وقت بخواهد زوج بايد با او نزديكى كند؟

ج: مى‏تواند.

س 610 - اگر زنى بدون اجازه شوهر پولى را از جيب شوهر بردارد و خرج خانه كند نه خرج بيرون خانه اشكال دارد يا نه؟

ج: اگرشوهر راضى باشد اشكال ندارد همچنين اگر شوهر از نفقه دادن زن امتناع كند و زن راهى نداشته باشد براى گرفتن نفقه ايكه بر مرد واجب است، مى‏تواند به اندازه نفقه خود از مال شوهر بعنوان تقاص بردارد.

س 611 - پسرى با دخترى پس از مشورت و جلسات متعدد تصميم به ازدواج مى‏گيرند و با رضايت پدر و مادر طرفين از يكنفر عاقد درخواست مى‏كنند كه عقد ازدواج آنها را بخواند، قبل از خواندنِ عقد، پدر پسر با اين اعتقاد كه چون زياد با دختر (عروس او) و مادر دختر رفت و آمد دارند ابتداءً بخاطر آسان شدن رفت و آمدها يك صيغه به مدت 15 دقيقه بدون هيچ اقدامى (اعم از نزديكى و...) فقط به نيّت محرم شدنِ پدر پسر با مادر دختر صيغه ازدواج موقتى بمدت 15 دقيقه اين پدر با دختر ببندد و عاقد اينكار را مى‏كند و بعد از بسته شدن صيغه و اتمام 15 دقيقه عاقد عقد ازدواجى بين دختر و پسر مى‏بندد، حكم مسأله چيست؟

ج: چون دختر به عقد پدر در آمده بر پسر حرام است و نمى‏تواند پسر او را براى خود عقد نمايد.

س 612 - خانمى در حين عدّه، زيد را وكيل نمود تا او را بعد از انقضاء عدّه‏اش در يك روز جمعه به عقد فلان مرد در آورد ولى خود همان خانم، در همان روز جمعه با يك مرد ديگر ازدواج كرد، البته بدون اطلاع و فسخ وكالت از زيد، و زيد نيز كه وكيل آن خانم بود، ايشان را به عقد همان مرد اوّلى در آورد بخاطر عدم اطلاع، يعنى دو عقد در آنِ واحد در روز جمعه اتفاق افتاده، حال كدام از اين دو عقد صحيح است؟ آيا هر دو باطل است؟ و خلاصه اين زن، همسر كدام مرد مى‏باشد؟

ج: هر كدام از آن دو عقد كه زودتر انجام شده صحيح است و عقد بعدى باطل مى‏باشد و اگر تقدم و تأخر محرز نباشد و احتمال تقارن وجود داشته باشد بر هيچ يك از آنها زوجيّت مترتب نميشود و احتياط آن است كه هر دو وى را طلاق دهند و آن گاه با رضايت زوجه يكى از آن دو او را به عقد خود در آورند.

س 613 - شخصى در حال احرامِ حج تمتّع يا عمره واجب و يا مفرده و يا قران و مستحب ازدواج كرده است آيا عقد خوانده شد باطل است يا نه؟ و حرام مؤبّد مى‏شود يا خير؟

ج: عقد باطل است و در صورت دخول، آن زن هم بر وى حرام دائمى مى‏شود.

س 614 - به استحضار مى‏رساند كه شخص مجرد با زن متأهّل متّهم به زنا شد - خانواده زن متهم به زنا از برادر بزرگ زانى مطالبه دخترش را كردند تا تاوان زنا باشد كه از فساد و جنگ مصون بمانند - و در آن زمان برادر بزرگ زانى دختر خود را كه كوچك بود به عقد برادر شوهر زانيه در آورده كه او نيز بسيار كوچك بوده و هنوز هم نا بالغ است. حال كه دختر بزرگ و بالغ شده آن عقد را قبول ندارد - تكليف مسأله چيست؟

ج: در صورتى كه داراى مفسده باشد عقد فضولى است كه اگر دختر بعد از بلوغ اجازه دهد عقد درست است و اگر اجازه ندهد عقد باطل است.

س 615 - زن و شوهرى به علّت اينكه از اين مسئله شرعى اطلاع نداشته‏اند كه بايد قبل از خوانده شدن عقد دائم، مدّت عقد موقت تمام شود يا از طرف شوهر بخشيده شود و بعد صيغه عقد دائم جارى شود، اكنون كه به اين مسئله پى برده‏اند، شك كرده‏اند و احتمال مى‏دهند كه قبل از عقد دائم خود، صيغه عقد موقت خوانده باشند و مدت آن تمام نشده صيغه عقد دائم خوانده باشند از نظر شرعى تكليفشان چيست؟ و اگر در اين ميان كه به اين مسئله شك كرده‏اند بچه دار نيز شده باشند چه؟ اگر يك زمانى بخاطر آوردند كه واقعاً چنين كارى كرده‏اند باز در آن مدّت كه از ازدواج آنها مى‏گذرد بر هم حلال بوده‏اند؟ و آيا خواندن دوباره عقد دائم در دوران حاملگى اشكالى ندارد؟

ج: در فرض سؤال عقد دائمى كه انجام گرفته صحيح است و آن دو به يكديگر محرمند و فرزند حلال زاده است ولى مى‏توانند احتياطاً عقد دائم را مجدّداً اجرا نمايند و در صورتى كه علم حاصل شود كه عقد دائم در زمان عقد موقّت انجام شده بر يكديگر حرام مى‏شوند و زن بايد عدّه وطى به شبهه كه همان عدّه طلاق است نگهدارد و بعد از انقضاء عدّه او را به عقد دائم خود در آورد.

س 616 - مسلمانى از كشور جمهورى اسلامى با زنى در كشورهاى ديگر ازدواج مى‏كند كه با روش و رسومات آن كشور صورت مى‏گيرد و بعد از مدّتى به كشور جمهورى اسلامى مراجعت مى‏كنند، آيا لازم است كه صيغه عقد خوانده شود يا خير؟

ج: در صورتى كه صيغه عقد اصلاً خوانده نشده، بايد خوانده شود.

س 617 - آيا ازدواج با دختر زن پدر جائز است؟ و آيا فرقى وجود دارد بين اينكه دختر زن پدر از شوهر سابق بوده يا از شوهر لاحق؟

ج: جايز است و فرقى بين دو صورت نيست.

س 618 - آيا پسرِ شوهر كه از زن اوّل مى‏باشد مى‏تواند با دخترى كه از زن دوّم است ولى از شوهر ديگر مى‏باشد ازدواج نمايد؟

ج: ازدواج فرزند شوهر كه از زن ديگرى مى‏باشد با دختر زن دومش كه از شوهر ديگرى مى‏باشد اشكال ندارد.

س 619 - اگر خانواده پسرى براى خواستگارى دخترى يكى دو مرتبه به خانه دختر بروند و خانواده دختر با ازدواج آنها موافقت كند ولى بعداً خانواده پسر ازدواج را بنا بر عللى بر هم بزند، با توجه به اينكه طىّ اين چند روز خاطراتى بين دختر و پسر ايجاد شده امّا ازدواج بر هم خورده و خانواده دختر از خانواده پسر ناراضى است؛ آيا حقّ الناسى برگردن خانواده پسر آمده است؟ اگر جواب مثبت است چه بايد كرد؟

ج: از نظر اخلاقى مناسب است كه سعى كنند با احترام و رفت و آمد به خانواده دختر از آنان دلجوئى كنند و با توضيح علّت انصراف از آن ازدواج، آنان را مطمئن كنند كه نظر خاصّى در كار نبوده است.

س 620 - شخصى وكيل شده و صيغه عقد نكاحى را به قصد دوام خوانده و مدّت معين نكرده است و داماد و عروس و پدر عروس هم قصدشان عقد دائمى بوده، ولى به وكيل اين مطلب را نگفته‏اند، آيا لازم است داماد و عروس و پدر عروس زباناً بگويند كه عقد دائمى است يا لازم نمى‏باشد؟

ج: خير، و عقد مذكور دائم است.

اولياءعقد واذن آنان

س 621 - شرط نفوذ نكاح را قانون، مصلحت مولى عليه بيان نموده حال آيا در صورتى كه مصلحت مولى عليه رعايت نشود آيا مولى عليه مى‏تواند بعد از رسيدن به سن بلوغ نكاح را فسخ كند؟

ج: اگر مصلحت مولى عليه مراعات نشود عقد باطل است.

س 622 - به نظر جناب عالى ولىّ بايد مصلحت حال كودك را رعايت كند يا مصلحت آينده او را؟ (توضيح اينكه آيا پدر مى‏تواند به بهانه اينكه عقد نكاح در حال حاضر به نفع صغير است او را به عقد كسى در بياورد در حالى كه اين عقد در آينده به مصلحت صغير نباشد و بالعكس).

ج: اگر به مصلحت صغير نباشد در حال يا آينده عقد باطل است.

س 623 - آيا صرف به بار نيامدن مفسده براى صحت عقد كافى است؟ و يا بايد حتماً مصلحت كودك رعايت شود و همچنين در صورتى كه احتمال مفسده داده شود مى‏توان عقد را غير نافذ دانست؟

ج: بايد مصلحت رعايت شود.

س 624 - نظر حضرتعالى در خصوص «ازدواج موقّت» دختر باكره رشيده «با شرط عدم دخول» چيست؟ آيا با وجود اين شرط دختر مى‏تواند بدون اجازه ولى ازدواج موقّت كند؟

ج: اگر دختر رشيده باشد بطورى كه بتواند مصلحت زندگى خود را كاملاً تشخيص بدهد مى‏تواند بدون اذن ولى ازدواج نمايد ولى خوب است كه با موافقت آنها اقدام كند.

مهريه وشيربهاء

س 625 - اگر شوهر زنى از دنيا برود در حالى كه مهريه زنش را نداده و هيچ ما ترك نداشته باشد آيا مهريه زن به عهده مادر شوهر است يا خير؟

ج: اگر ميّت ما تركى نداشته باشد، مادر شوهرش چيزى بدهكار نميشود.

س 626 - نظر مباركتان را در مورد شير بها و مقدار آن و اينكه اگر مبلغ زياد باشد مثلاً يك ميليون و دويست يا پانصد هزار تومان و يا اگر زيادتر از اين مبلغ باشد چيست؟

ج: اگر به عنوان جُعاله يا هبه باشد اشكال ندارد.

س 627 - دختر باكره‏اى به دليل اظهار علاقه پسرى بالغ و وعده ازدواج آن پسر، از راه نا مشروع ازاله بكارت و سپس حامله گرديده و در زمانى كه داراى حمل سه ماهه بوده در جلسه‏اى حضور والد آن دو صيغه عقد ازدواج دائم جارى گرديده و مهريه زن به دليل اضطرارش فقط مهر السنه تعيين گرديده و مرد بلافاصله با تولد نوزاد پسر براى نوزادش شناسنامه اخذ نموده و اكنون كه نوزاد به سن چهار سالگى رسيده پدرش مرتكب ترك انفاق شده و به دليل اعتيادش به مواد مخدّر، زوجه‏اش در عسر و حرج متقاضى طلاق مى‏باشد. لطفاً بفرمائيد كه:

1 - آيا عقد ازدواج بين آن دو، در زمانى كه زن داراى حمل سه ماهه بوده است صحيح است يا خير؟

2 - با توجه به اينكه زن داراى تحصيلات دانشگاهى است و اضطراراً به مهر السنه رضايت داده و اكنون كه عسر و حرج وى ثابت گرديده آيا مستحق مهر المثل مى‏باشد يا خير؟

3 - نفقه طفل نوزاد بر عهده چه كسى بوده و مى‏باشد؟

ج: جواب سؤال 1 - در فرض مذكور عقد صحيح است.

ج: جواب سؤال 2 - در صورتى كه در موقع عقد به مهر السّنه رضايت داده است فقط استحقاق مهر السنّه را دارد.

ج: جواب سؤال 3 - بر عهده شوهر آن زن است.

س 628 - آيا در شرع مقدس اسلام و احاديث و روايات وارده از حضرت رسول اكرم‏صلى الله وعليه وآله وسلم و ائمه معصومين‏عليهم‏السلام بر زياد بودن مقدار مهريه يا كم بودن مقدار مهريه تاكيد زياد شده است؟ و آيا جايز است مهريه دختر را مهريه حضرت فاطمه زهراء عليهاالسلام قرار داد و در فرض جواز، مستحب نيز مى‏باشد؟ و مهريّه حضرت فاطمه زهراعليهاالسلام (مهر السنه) چه مقدار بوده است؟

ج: در روايات اسلامى تأكيد شده كه مهريه از «مهر السنه» يعنى مهريه حضرت زهرا عليهاالسلام بيشتر نباشد و «مهر السنه» مبلغ پانصد درهم است و هر درهم 6/12 نخود نقره است (بيش از نيم مثقال نقره)

س 629 - آيا از نظر شرعى جايز مى‏باشد كه پدر زوجه (زن) و پدر زوج (شوهر) در تعيين مقدار مهريه دخالت كنند؟

ج: دخالت ديگران مخصوصاً بستگان زوج و زوجه در مقدار و ميزان مهريه اشكالى ندارد.

س 630 - آيا از نظر شرعى جايز مى‏باشد كه زوج مهريه را به صورت قسطى به زوج بپردازد؟

ج: زوج موظف است مهريه را هر زمان كه زوجه مطالبه نمايد، پرداخت كند و در صورتى كه زوج توانائى پرداخت آن را نداشته باشد حاكم شرع مى‏تواند وى را موظّف كند كه بصورت قسطى آن را بپردازد.

س 631 - آيا از نظر شرعى جايز مى‏باشد كه پدر پسر مهريه زن پسرش را از مال خود به پدر زن پسرش بدهد؟

ج: مهريه متعلّق به زوجه است و مانعى ندارد كه پدر زوج مهريه را عوض فرزندش پرداخت نمايد.

س 632 - امروزه متأسفانه خانواده‏ها با قرار دادن مهريه‏هاى سنگين براى دختران خود مانع از ازدواج جوانان پسر و دختر مى‏شوند. و اين كار خانواده‏ها باعث مى‏شود كه جوانان پسر و دختر نتوانند با هم ازدواج كنند و در نتيجه به راههاى گناه و خلاف شرع مقدّس اسلام كشيده شوند. ولى خانواده‏ها با قرار دادن مهريه‏هاى كم مى‏توانند اين مانع را از جلوى پاى جوانان بردارند تا آنها بتوانند ازدواج كنند اكنون با توجه به مطالب فوق خواهشمند است بيان فرمائيد از نظر شرعى و فقهى قرار دادن مهريه‏هاى سنگين و زياد چه صورتى دارد؟



قبل فهرست بعد