قبل فهرست بعد


س 275 - آيا در سفر حرام مى‏توان اعتكاف كرد؟

ج: بلى مى‏توان.

خروج ازمسجد

س 276 - آيا جايز است معتكف براى شركت در درسهاى حوزه از مسجد خارج شود؟

ج: جايز نيست.

س 277 - خروج معتكف جهت شركت در نماز جماعت چه حكمى دارد؟

ج: خروج براى نماز جماعت مشكل است مگر در مكّه مكرّمه.

س 278 - حكم خروج معتكف از مسجد براى تشييع جنازه مؤمن و توديع و استقبال برادر مؤمن خود چيست؟

ج: در صورتى كه به صورتى ارتباط با وى داشته باشد كه از ضروريات عرفيه بحساب آيد مى‏تواند از مسجد خارج شود.

س 279 - خروج معتكف از مسجد براى تهيه غذا و شستن لباسها و ظروف خود چه حكمى دارد و اگر شخص غير معتكفى اين كارها را براى او بكند چطور

ج: اگر ضرورت ندارد و فردى هست كه اين كارها را انجام دهد جايز نيست.

س 280 - شخصى در يك مدرسه يا مسجد امام جماعت است آيا در حال اعتكاف جهت اقامه نماز جماعت مى‏تواند از مسجد خارج شود؟

ج: خروج از مسجد براى معتكف جهت نماز جماعت در غير مكّه محل اشكال است.

س 281 - نذر كردن در حال اعتكاف كه نياز به خروج از مسجد دارد چه حكمى دارد؟

ج: در غير مواردى كه خروج از مسجد براى معتكف جايز است اشكال دارد.

س 282 - خروج از مسجد براى كارهاى غير واجب از قبيل غسل مستحبى، وضو، مسواك زدن و غيره چه حكمى دارد؟

ج: جايز نيست.

س 283 - خروج از مسجد جهت اداى دين و وفاى به عهد چه حكمى دارد؟ جهت اقامه شهادت چطور؟

ج: جايز است.

س 284 - آيا شخص معتكف مى‏تواند براى كمك به ستمديده و مظلومى از مسجد خارج شود؟

ج: اگر فرد ديگرى نتواند وظيفه او را انجام دهد مانعى ندارد.

س 285 - آيا معتكف مى‏تواند با امر پدر و مادر براى انجام كارى در بيرونِ مسجد، از مسجد خارج شود؟

ج: اگر اعتكاف وى مستحبى باشد روز اول ودوم مى‏تواند.

س 286 - آيا انسان در حالى كه معتكف است مى‏تواند در اعمالى مانند راهپيمايى و نماز جمعه شركت كند يا خير؟

ج: نمى‏تواند مگر آنكه حضورش ضرورت داشته باشد.

س 287 - شخصى مسئول پخش اذان در يك مسجدى است بطورى كه غير از او كسى ديگر براى اين كار نيست، آيا در حال اعتكاف مى‏تواند در اوقات اذان از مسجد خارج شود و اذان را پخش كند و برگردد؟

ج: در فرض سؤال مانعى ندارد.

چيزهايى كه اعتكاف راباطل مى‏كند

س 288 - اگر معتكف عادت به اين داشته باشد كه در حال استمناء يا راه دادن بعضى از فكرها بخود از او منى خارج مى‏شود و با اين كارها منى از او خارج مى‏شود چه حكمى دارد و اگر عادت نداشته باشد و منى بيرون بيايد چطور و اگر عادت داشته باشد ولى منى بيرون نيايد چه حكمى پيدا مى‏كند؟

ج: اگر عادتش اين باشد كه با استمتاع از بعضى فكرها منى از او خارج مى‏شود و منى خارج شود اعتكاف و روزه او باطل است همچنين اگر به قصد بيرون آمدن منى كارى انجام دهد روزه و اعتكاف وى باطل است چه منى خارج شود يا خارج نشود .

س 289 - كداميك از محرّمات اعتكاف، باطل كننده آن نيز مى‏باشد؟

ج: تمام چيزهائى كه روزه را باطل مى‏كند، موجب بطلان اعتكاف نيز مى‏باشد، همچنين هر گونه عمل شهوانى مانند آميزش جنسى، بوسيدن، لمس كردن نيز موجب بطلان اعتكاف است، گر چه در شب واقع شوند، خريد و فروش و استشمام بوها و گلهاى معطر نيز اعتكاف را باطل مى‏كنند.

س 290 - آيا تأخير غسل واجب مثل غسل جنابت يا مسِّ ميت در حالِ اعتكاف، مبطل اعتكاف است؟

ج: اعتكاف باطل نميشود ولى ماندن جنب در مسجد حرام است؛ البته در صورتيكه عمداً با حال جنابت صبح كند اعتكاف باطل مى‏شود.

رهاكردن اعتكاف

س 291 - انسان چه موقع مى‏تواند اعتكاف خود را به هم بزند و چه موقع نمى‏تواند؟

ج: اگر اعتكاف مستحب باشد قبل از اتمام دو روز مى‏تواند آنرا بهم بزند ولى بعد از تمام شدن دو روز، روز سوم واجب مى‏شود.

س 292 - كسى كه در حين اعتكاف مريض بشود مى‏تواند روز سوم اعتكاف خود را بهم بزند؟

ج: در صورتى كه ادامه اعتكاف براى او مشقّت دارد مى‏تواند آن را بهم بزند.

س 293 - اگر كسى شرط كند اگر كارى برايش پيش آمد اعتكاف خود را (اگر چه در روز سوم) بهم بزند آيا مى‏تواند در روز سوم اعتكاف خود را بهم بزند و آيا قضاى آن لازم مى‏آيد يا نه؟

ج: در فرض سؤال در صورتى كه براى او پيش آمدى حادث شود مى‏تواند اعتكاف را بهم بزند و قضا ندارد.

قضاوكفاره اعتكاف

س 294 - كسى عمداً و بدون عذر اعتكاف مستحبى خود را در روز سوم مى‏شكند؟ آيا بر او قضا و كفاره لازم مى‏آيد يا فقط معصيت كرده است؟

ج: در صورتى كه اعتكاف را بغير جماع بهم بزند كفاره ندارد ولى واجب است در فرض سؤال قضاى اعتكاف را انجام دهد.

س 295 - معتكف در روز سوّم اعتكاف از مسجد خارج مى‏شود آيا تنها قضاء لازم است يا كفّاره هم بايد بدهد؟

ج: قضاء واجب است و بنابر احتياط مستحب كفاره هم بدهد، و كفاره آن مانندكفاره ماه مبارك رمضان است .

احكام زكات‏

س 296 - آيا افراديكه زكات بدهكارند مى‏توانند بدون اجازه مجتهد به مسجد بپردازند.

ج: مانعى ندارد.

س 297 - آيا براى تأسيس و بناء مراكز تفريحى - ورزشىِ مورد نياز جامعه، از مال زكات، موقوفات عامّه و يا وجوهات شرعيه مى‏توان هزينه كرد؟

ج: استفاده از زكوة و موقوفات عامه در موارد فوق جايز است و در وجوهات شرعى احتياج به اجازه مرجع تقليد دارد.

س 298 - آيا مى‏شود در زكات مخارجى را كه براى گندم هزينه شده از حاصل كسر نمود و اگر مى‏شود چگونه بايد باشد؟ با توجّه به اينكه مقدارى از مخارج صرف كارهاى مربوط به آن مى‏گردد.

ج: بعد از اخراج مخارج از گندم اگر باقى مانده به قدر نصاب باشد زكوة آنرا بدهد و كاه هم محاسبه نمى‏شود.

س 299 - آيا تصرف در مالى كه متعلّق زكات واقع شده و هنوز زكاتش پرداخت نشده جايز است؟

ج: تصرف در مالى كه متعلق زكات است در صورتى كه باقى مانده آن به اندازه زكات باشد مانعى ندارد ولى بايد در مقدار زكات كه باقى مانده ديگر تصرف نكند و آنرا بعنوان زكات به مستحقين بپردازد.

س 300 - كشاورزان مخارج خود را از خود گندم كم كنند يا اينكه كاه را هم بحساب آورند مثلاً اگر كاه را بفروشد تمام مخارج را كافى است آيا در اينصورت باز هم اين مخارج از خود گندم كم مى‏شود؟ يا نه؟

ج: كاه را هم لازم است به حساب بياورد.

زكات طلا

س 301 - آيا در حال حاضر، زكات طلا و نقره، فرض تحقّق دارد يا خير؟ و آيا طلا و نقره‏هاى ساخته شده، مانند دست بند، گردن بند و سكّه‏هاى بهار آزادى، متعلّق زكات هستند؟

ج: طلا و نقره سكه دارى كه معامله با آن رائج باشد اگر به حد نصاب برسد بنابر احتياط واجب بايد زكات آن را بدهند.

زكات فطره‏

س 302 - سربازانيكه در پادگان هستند يا دانشجويانيكه در خوابگاه هستند زكوة فطريه اينها بعهده چه كسى است؟

ج: در صورتى كه نان خور پدر به حساب مى‏آيد بعهده پدر است و اگر هزينه او به عهده اداره مربوطه باشد زكات فطره او بر كسى واجب نيست.

س 303 - همانطور كه استحضار داريد سازمان بهزيستى كشور بعنوان تنها ارگان دولتى وظيفه نگهدارى و رسيدگى به وضعيت ايتام، معلولين، منحرفين اجتماعى و... را بعهده دارد، با عنايت به مراتب فوق و با توجه به امكانات محدود سازمان در برابر نيازمندان جامعه مستدعى است مرقوم فرمائيد نظر حضرتعالى درباره دريافت زكات فطره، صدقه و كفاره براى مصرف مددجويان سازمان بهزيستى چيست؟

ج: در صورتى كه مردم مسلمان مطمئن باشند كه زكوة فطره در راه تأمين مخارج مستحقين زكوة از قبيل ايتام بى سرپرست و معلولين مصرف مى‏شود مى‏توانند زكوة فطره خود را به سازمان بهزيستى دهند.

س 304 - شب عيد فطر و قبل از آن فرزندم، كه هنوز مستقل نشده و نان خور من هست در پادگان بوده زكاة فطره او بر عهده كيست؟

ج: در فرض سؤال زكات فطره او بر شما واجب نيست.

س 305 - شب عيد فطر فرزندانم در خانه پدرم افطار كردند زكاة فطره آنها بر عهده من است يا بر عهده پدر بزرگشان؟

ج: اگر پيش از غروب وارد منزل پدر شما شده باشند و نان خور او حساب شوند فطره آنها به عهده اوست.

س 306 - اگر مهمان فقط شب عيد فطر و قبل از غروب وارد خانه من شود و افطار كند و صبح بعد صبحانه و نهار خورده و برود زكاة فطره او بر عهده كيست؟

ج: اگر ميهمان پيش از غروب عيد فطر وارد شود و نان خور شما به حساب آيد، فطره او بر شما واجب است.

س 307 - اگر در فرض فوق بدون نهار برود زكاة فطره او بر عهده كيست؟

ج: خوردن نهار يا صبحانه اثرى در وجوب و عدم وجوب زكاة فطره ندارد.

س 308 - آيا استفاده از فطريه جهت مصارف آموزشگاههاى دولتى با توجه به مشكلات و كمبودهاى مالى موجود در مدارس در صورت تمايل اولياى دانش‏آموزان به پرداخت آن به مدرسه، جايز است؟

ج: جايز است ولى بهتر است كه زكات فطره به فقراء داده شود.

س 309 - آيا براى مسئولين مدارس جايز مى‏باشد فطريه كسانى را كه مايل هستند جمع آورى و به خانواده‏هاى دانش آموزانى كه شرعاً مستحق مى‏باشند، برسانند؟

ج: جايز است.

احكام خمس‏

س 310 - سال خمسى از چه زمانى شروع مى‏شود؟ و ملاك يك سال شمسى است يا قمرى؟

ج: يك سال بعد از اولين درآمد و فرقى بين آن دو نيست.

س 311 - زمينى را به علت سفت بودن قبل از شخم زدن مجبوريم آبيارى كنيم تا خاك نرم گردد و بعداً شخم بزنيم آيا پولى كه بابت خريد آب مى‏دهيم جزء مخارج سال است؟ و مى‏توان آنرا از محصول كسر نمود يا خير؟

ج: اگر از درآمد همان سال پرداخت نموده باشيد جزء مخارج همان سال است.

س 312 - آيا هنگام پرداخت خمس قصد قربت واجب است؟ و چنانچه قصد قربت نكرد برئ الذمه مى‏شود يا خير؟

ج: قصد قربت در آن شرط است.

س 313 - افرادى كه از مراجع تقليد وكالت در امور حسبيّه دارند به چه مقدار مى‏توانند دستگردان و مصالحه كنند؟

ج: در مواردى كه معلوم نيست متعلّق خمس قرار گرفته است مى‏تواند مصالحه نمايد و در صورتى كه نقداً نمى‏تواند پرداخت كند مى‏تواند دستگردان و به وى مهلت بدهد.

س 314 - آيا انسان مى‏تواند به عنوان قرض از پول مخمّس خود بردارد و خرج مؤونه كند و در همان سال يا سال بعد، از درآمد سال جايگزين نمايد؟

ج: اگر در همان سال باشد كه براى مؤونه بابت قرض برداشت كرده، مى‏تواند از درآمد آن سال جايگزين نمايد گرچه احتياط آن است كه اين كار را نكند و از پول مخمّس هزينه نمايد.

س 315 - آيا مراجع عظام يا نمايندگان آنان، مى‏توانند به شيعيانى كه وضع معيشتى خوبى ندارند، خمس مالشان را به آنان ببخشند؟

ج: در صورتى كه فقير باشند و راه ديگرى نداشته باشند در حدّ ضرورت مى‏توانند به آنان ببخشند.

س 316 - پولى كه در حدّ شأن عرفى، و براى رفع نيازهاى پيش بينى نشده و اتفاقى، پس انداز مى‏شود، آيا متعلّق خمس است يا خير؟

ج: بلى، متعلق خمس است.

س 317 - در شهر يا آبادى كه مردم يكديگر را مى‏شناسد و مى‏دانند كه خمس و زكات نمى‏دهند، معامله با آنان چگونه است؟

ج: در صورتى كه نمى‏دانيد به عين آن چيزِ مورد معامله خمس يا زكات تعلّق گرفته اشكال ندارد.

س 318 - كسى كه درآمدى ندارد، يا اگر دارد به مخارج او كفايت نمى‏كند، آيا لازم است براى خود سال خمسى قرار دهد؟

ج: در فرض مذكور قرار دادن سال خمسى لازم نيست.

س 319 - حقوق بگيران و افرادى كه ماهيانه مبلغى دريافت مى‏كنند آيا مى‏توانند براى هر حقوق دريافتى، سال جداگانه‏اى قرار دهند؟

ج: بلى مى‏توانند ولى بهتر اين است كه براى خود يكسال را در نظر بگيرند چون حفظ و نگهدارى چند سال مشكل است.

س 320 - آيا مى‏توان سال خمسى را تغيير داد؟ چگونه؟

ج: مى‏تواند سال خمسى را جلوتر قرار دهد و اگر عقب‏تر قرار داد بايد مدّت اضافى را محاسبه نمايد و اين تاخير با اجازه فقيه باشد.

س 321 - شخصى كه هميشه حساب سال خود را داشته امّا بر اثر يك حادثه به مدت سه سال وجوه شرعى را حساب نكرده است؛

1 - نسبت به مدّت سه سال شرعاً چه وظيفه‏اى دارد؟

ج: در صورتى كه در اين مدّت اضافه بر آنچه قبلاً خمسش را داده است بدست آورده بايد خمس مازاد را پرداخت نمايد؟

2 - نسبت به وسائل خانه چه وظيفه‏اى دارد؟

ج: در فرض مذكور بايد با مرجع تقليدش يا كسى كه از طرف او وكالت در گرفتن خمس دارد مصالحه نمايد؟

س 322 - كسى كه براى دادن خمس سال قرار داده، آيا در وقت حساب بايد آذوقه‏اى را كه ممكن است هنوز قيمت بعضى از آنها را پرداخت نكرده به حساب بياورد؟ و ضمناً چه نوع بدهكاريهائى را مى‏تواند از موجودى كسر نمايد؟ و در اينمورد آيا فرقى بين كارمند و كارگر يا كاسب و تاجر هست؟

ج: آن مقدار از آذوقه كه قيمت آنرا بدهكار است و امسال بايد بپردازد و جزء مخارج امسال است خمس ندارد و بدهكاريهائى كه امسال بايد پرداخته شود و براى تامين مخارج امسال بوجود آمده است، خمس ندارد و فرقى ميان كارمند و كاسب نيست، محصول كار هر كس كه عائدات او اضافه از مخارج ساليانه او باشد خمس دارد.

س 323 - بانك مسكن در قالب عقود جعاله، مشاركت مدنى، و بيع اقدام به پرداخت تسهيلات مسكن مى‏نمايد.

جهت پرداخت تسهيلات بدين صورت عمل مى‏شود كه به ازاى هر دوره (كه دوره‏ها بر اساس سقف تسهيلات پرداختى و نوع استفاده آن كه جهت خريد خانه دست دوم باشد يا جهت خريد منزل نوساز دست اول و يا تكميل ساختمان تفاوت مى‏كند. و فعلاً دوره‏ها شش، پنج و چهار ماهه هستند) يك برابر متوسط موجودى صاحب حساب به وى تسهيلات در غالب عقود فوق تعلّق مى‏گيرد.

لازم به ذكر است كه مشترك وقتى تسهيلات را دريافت مى‏كند همزمان كل موجودى حساب خود را نيز برداشت مى‏نمايد و البته سودى به اين گونه سپرده‏ها تعلق نمى‏گيرد؛ گرفتن سود از بانك چه حكمى دارد؟ و آيا به ماندن پول بيش از يكسال در بانك خمس تعلّق مى‏گيرد يا خير؟

ج: در صورتى كه به آنچه در پشت ورقه بانكى نوشته شده عمل شود گرفتن سود از افراد مانعى ندارد و همچنين اگر خريد خانه جز از طريق پس اندازِ پول بيش از يكسال امكان‏پذير نيست به آن پول خمس تعلّق نمى‏گيرد.

فيش حج

س 324 - پولى كه فرد در سال 63 جهت ثبت نام حج تمتع به بانك داده ولى امسال مشرف مى‏شود، آيا آن پول خمس دارد؟

ج: پولى كه براى سفر حج پرداخته است اگر از عايدات آن سال است كه در آن مستطيع شده است خمس ندارد. اگر چه چند سال پس از پرداخت پول به حج مشرف شود.

س 325 - كسى كه براى عمره يا حج مستحبّى مبلغى براى ثبت نام پرداخت كرده و پس از يك سال يا بيشتر از دنيا رفته است آيا به اين مبلغ خمس تعلّق مى‏گيرد؟

ج: بلى.

س 326 - كسى كه قبلاً سال خمسى نداشته آيا به پول فيش مكّه‏اش خمس تعلّق مى‏گيرد؟

ج: اگر يقين ندارد كه فيش را از پولى كه متعلق خمس بوده است خريده است خمس ندارد .پس انداز جهت تهيه نيازمنديها

پس انداز جهت تهيه نيازمنديها

س 327 - آيا براى خريد مايحتاج زندگى مثل خانه مى‏تواند بدون پرداخت خمس پول جمع كرد ولو اينكه چند سال بر آن بگذرد؟

ج: اگر راهى براى خريد خانه جز پس انداز نباشد، خمس به آن تعلق نمى‏گيرد.

س 328 - كسى كه پول و سرمايه خود را در سپردهاى دراز مدت مى‏گذارد و هدفش اين است كه پولهايش روى هم جمع شود تا بتواند چيز لازمى مانند خانه تهيه نمايد برسد، آيا با توجه به اينكه اين شخص در حقيقت پول اضافى و مازادى ندارد بلكه مجبور شده براى خريد خانه پس‏انداز چندين سال را روى هم بگذارد تا بالاخره بتواند چيزى كه مى‏خواهد بخرد آيا بعد از سپرى شدن دوره دراز مدّت سپرده‏اش بايد خمس بدهد؟

ج: اگر جهت تهيه منزل مورد نياز راهى جز پس انداز چنين مبلغى نباشد خمس بر آن واجب نيست ولى اگر در آينده آن مبلغ صرف خريد منزل نشود خمس آن را بايد بدهد.

س 329 - در يكى از مراكز تحقيقاتى و پژوهشى عده‏اى از اساتيد معتقد و متدين دانشگاه‏ها كه تحصيلاتشان را در خارج از كشور گذارنده‏اند حضور دارند، بعضى از ايشان در طول چند سالى در داخل و خارج كشور اندك اندك مبلغى را با قصد خريد مسكن پس انداز نموده‏اند با فرض نداشتن مسكن و عدم امكان خريد مسكن از غير اين طريق، بفرمائيد:

1 - آيا به اين پس انداز ويژه مسكن، خمس تعلق مى‏گيرد يا نه؟

ج: در فرض سؤال خمس ندارد.

2 - اگر از اين مبلغ پس انداز، گاه براى هزينه‏هاى مناسب شأن خود مقدارى را مصرف كرده باشند آيا به اين مقدار مصرف شده خمس تعلق مى گيرد يا نه؟

ج: اگر سال بر آن گذشته باشد خمس دارد.

س 330 - اينجانب دانشجوى دانشكده علوم قضايى (وابسته به قوه قضائيه) هستم و از بدو ورود به اين دانشكده براى حدود 8 سال كار در دادگسترى از ما تعهد گرفته‏اند و به همين جهت، ضمن تحصيل مبلغى حدود 30 هزار تومان به عنوان حقوق ماهيانه دريافت مى‏كنيم كه بطور معمول مبلغى از آن در ماه پس انداز مى‏شود، با توجه به اينكه اينجانب در آينده براى امر ازدواج و تهيه مسكن و... مخارج معلوم الوصفى خواهم داشت:

الف: آيا با فرا رسيدن سال شرعى، بر مبلغ پس انداز شده خمس تعلق مى‏گيرد؟ اگر با پس اندازها وسايل و ملزومات زندگى، كه براى سالهاى بعد مورد نياز است خريدارى شود، چطور؟

ج: در فرض سؤال در صورتى كه تهيه خانه جز از طريق پس انداز چند سال امكان‏پذير نيست به مبلغ پس انداز شده به اين قصد و نيت، خمس تعلّق نمى‏گيرد و همچنين به ملزومات زندگى در صورتى كه بعداً تهيه آنها را توانائى نداشته باشد خمس تعلق نمى‏گيرد ولى اگر با اين پولها بعداً خانه و يا لوازم تهيه نكرد بايد خمس آن را بپردازد.

ب: معيار تهيّه وسايل و ملزومات چيست؟ معيار را «نوعى يا شخصى» قرار دهيم؟

ج: معيار موقعيت و شئون افراد مى‏باشد.

ج: با توصيفات فوق الذكر اگر مبلغى به عنوان قرض الحسنه به شخصى داده باشيم، خمس دارد يا خير؟

ج: در صورتى كه آنچه طلب داريد، وقت فرا رسيدن سال خمسى، مى‏توانيد آن را دريافت كنيد، خمس دارد.

خريدهاى اقساطى

س 331 - اگر كسى به صورت قسطى ملك يا چيزى بخرد كه مورد نياز فعلى او نباشد آيا بايد سر سال خمسى مقدار قسطى كه پرداخت كرده تخميس نمايد؟ و در صورتى كه قيمت شئ خريده شده در اين مدت افزايش پيدا كرده باشد، آيا اضافه قيمت آن را هم بايد محاسبه كند؟

ج: خمس مقدار اقساطى كه پرداخت كرده بايد سر سال بدهد و اضافه قيمت هم اگر آن جنس را خريدارى نموده كه بعد از اضافه شدن قيمتش آن را بفروشد بايد خمس اضافه آن را نيز پرداخت نمايد.

س 332 - آيا به وامى كه بايد طى چند سال قسط آن را پرداخت نمايد، خمس تعلّق مى‏گيرد؟ چه مقدار؟

ج: به آن مقدار وامى كه اقساط آن را پرداخت كرده و آن را داده و جنسى تهيه نموده كه سال بر آن گذشته است خمس به آن تعلّق مى‏گيرد و آن مقدار كه تا حال پرداخت نكرده يا پرداخت كرده و خرج نيازمنديهاى زندگى نموده خمس تعلّق نمى‏گيرد و در ضمن بايد توجه داشت كه پرداخت قسط هر سال جزء مؤونه آن سال است.

نيازمنديهاى زندگى



قبل فهرست بعد