قبل فهرست بعد


( مساله 503 ) مقصود از يك ماه ، ابتداي خون ديدن است تا سي روز ، نه از روز اول ماه تا آخر ماه .

( مساله 504 ) زني كه معمولاً ماهي يك مرتبه خون مي بيند ، اگر چه در  يك ماه دو مرتبه خون ببيند و آن خون  نشانه هاي حيض را داشته  باشد ، چنانچه  وزهائي كه در وسط پاك بوده از ده روز كمتر نباشد ، بايد هر دو را حيض قرار دهد .

( مساله 505 ) اگر سه روز يا  بيشتر  خوني  ببيند كه نشانة حيض را دارد ، بعد ده روز يا بيشتر خوني ببيند كه نشانة استحاضه را دارد و دوباره سه روز خوني به نشانه هاي حيض ببيند ، بايد خون اول و خون آخر را كه نشانه هاي حيض داشته ، حيض قرار دهند .

( مساله 506 ) اگر زن  پيش از  ده  روز  پاك  شود  و بداند  كه در باطن خون نيست ، بايد براي عبادتهاي خود غسل كند ، اگر  چه گمان  داشته  باشد كه پيش  از تمام شدن ده روز دوباره خون مي بيند ، ولي  اگر  قين داشته باشد كه پيش از تمام شدن ده روز دوباره خون مي بيند نبايد غسل كند و نمي تواند نماز بخواند و بايد به احكام حائض رفتار نمايد .

( مساله 507 ) اگر زن پيش  از  ده  روز پاك شود ، واحتمال دهد كه در باطن خون هست ، بايد قدري پنبه داخل فرج نمايد و كمي  صبر  كند  و  بيرون آورد ، پس اگر پاك بود ، غسل كند . و عبادتهاي خود را بجا آورد و اگر پاك نبود اگر چه به  آب  زرد رنگي هم آلوده باشد ،

چنانچه در حيض عادت ندارد يا عادت  او ده روز  است ،  بايد  صبر كند  كه اگر پيش از ده روز پاك شد ، غسل نمايد و اگر سر  ده  روز  پاك شد ، يا خون  او از ده روز گذشت سر ده روز غسل نمايد و اگر عادتش كمتر از ده روز است در صورتي كه بداند  پيش از تمام شدن

ده روز ، يا سر ده روز پاك مي شود نبايد غسل كند و اگر احتمال دهد خون او از ده  روز مي گذرد احتياط واجب آن است كه تا يك روز عبادت را ترك كند و  بعد  از  آن  تا  ده  روز مي تواند عبادت را ترك نمايد . ولي بهتر است كه تا  ده  روز  كارهائي  را  كه بر حائض  حرام 

است ترك كند و كارهاي استحاضه  را  انجام  دهد ، پس  گر پيش از تمام شدن ده روز يا سر ده ، از خون پاك شد تمامش حيض است و  اگر  از  ده  روز  گذشت بايد عادت خود را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد و عبادت هائي را كه بعد از روزهاي عادت  بجا  نياورده،

قضا نمايد .

( مساله 508 ) اگر چند  روز  را  حيض قرار  دهد  و  عبادت  نكند، بعد  بفهمد  حيض نبوده است، بايد نماز وروزه اي را كه در آن روز ها  بجا نياورده  قضا  نمايد . و  اگر چند روز را  به گمان اينكه حيض نيست عبادت كند ، بعد  بفهمد  حيض  بوده ، چنانچه آ‌ن روز ها را  روزهگرفته ، بايد قضا نمايد .

 

نفاس

 

 ( مساله 509 ) از وقتي كه  اولين  جزء  بچه  از  شكم مادر بيرون مي آيد ، هر خوني كه زن مي بيند اگر پيش از ده روز يا سر ده روز قطع  شود ، خون  نفاس  است و  زن  را  در  حال نفاس ، نفساء مي گويند .

(مساله 510 ) خوني كه زن پيش از بيرون آمدن اولين جزء بچه مي بيند ، نفاس نيست .

(مساله511)لازم نيست كه خلقت بچه تمام باشد  ، بلكه اگر خون بسته اي هم از رحم زن

خارج  شود  و  خود  زن  بداند ، يا چهار نفر قابله بگويند كه اگر در رحم مي ماند انسان مي شد ، خوني كه تا ده روز ببيند خون نفاس است .

(مساله512)ممكن است خون نفاس يك آن ،بيشتر نيايد ، ولي بيشتر از ده روز نمي شود.

(مساله513)هرگاه شك كند كه چيزي سقط  شده  يا  نه ، يا چيزي كه سقط شده اگر مي ماند انسان مي شد يا نه ، لازم نيست وارسي كند ، و خوني كه از او خارج مي شود ، شرعاً خون نفاس نيست .

(مساله514)توقف در مسجد و رساندن جائي از بدن به خط قرآن و كارهاي ديگري كه بر حائض حرام است ، برنفساء هم حرام است و آنچه بر حائض واجب و مستحب و  مكروه است ، بر نفساء هم واجب و مستحب و مكروه مي باشد .

(مساله515)طلاق  دادن زني كه در حال نفاس مي باشد باطل است و نزديكي كردن با او حرام مي باشد و اگر شوهرش با او نزديكي كند ، احتياط مستحب آن است به دستوري كه در احكام حيض كفته شد ، كفاره بدهد .

( مساله516)وقتي زن از خون نفاس پاك شد ، بايد غسل كند و عبادتهاي خود را بجا آورد و اگر دوباره خون  ببيند ، چنانچه روزهائي كه خون ديده با روزهائي كه در وسط پاك بوده ، روي هم ده روز يا كمتر از ده روز  باشد  ، تمام آن نفاس است و اگر روزهائي كه پاك بوده روزه گرفته باشد بايد قضا نمايد .

(مساله517)اگر زن  از  خود  نفاس  پاك شود و احتمال دهد كه در باطن خون هست ، بايد مقداري پنبه  داخل  فرج نمايد و كمي صبر  كند  كه  اگر  پاك است ، براي عبادتهاي خود ، غسل كند .

(مساله518)اگر خون نفاس زن از ده روز بگذرد ، چنانچه در حيض عادت دارد به اندازة روزهاي  عادت او نفاس و بقيه استحاضه است و اگر عادت ندارد تا ده روز نفاس  و  بقيه استحاضه مي باشد و احتياط مستحب آن است كسي كه عادت دارد از روز عادت و كسي كه  عادت  ندارد بعد از روز دهم تا روز هيجدهم زايمان ، كارهاي اسثحاضه را بجا آورد و

كارهائي را كه بر نفساء حرام است ، ترك كند .

(مساله 519)زني  كه عادت حيضش كمتر از ده روز است ، اگر بيشتر از روزهاي   عادتش خون نفاس  ببيند  ،  بايد به اندازة روزهاي عادت خود نفاس قرار دهد و بعد از  آن  تا  روز دهم مي تواند عبادت  را  ترك نمايد يا كارهاي مستحاضه را انجام دهد ، ولي ترك عبادت يك   روز  يا  دو روز خيلي خوب است پس اگر از ده روز بگذرد ، به اندازة عادتش نفاس و بقيه استحاضه است و اگر عبادت را ترك كرده ، بايد قضا كند .

(مساله520) زني كه در حيض عادت دارد ، اگر بعد از زائيدن تا يك ماه يا بيشتر از يك ماه پي  در  پي خون  به  اندازة روزهاي عادت او نفاس است و ده روز از خوني كه بعد از نفاس مي بيند  ،  اگر  چه  در روزهاي عادت ماهانه اش باشد استحاضه است ، مثلاً زني كه عادت حيض  او  از بيستم هر ماه تا بيست و هفتم آن است ، اگر روز دهم ماهزائيد و تا يك ماه يا بيشتر  پي  در  پي خون ديد ، تا روز هفدهم نفاس و از روز هفدهم تا ده روز حتي خوني كه در  روزهاي  عادت خود كه از بيستم تا بيست و هفتم است مي بيند ، استحاضه مي باشد وبعد از گذشتن ده روز ، اگر خوني را كه مي بيند در روزهاي عادتش باشد ، حيض است چه نشانهاي  حيض  را  داشته  باشد  يا  نداشته باشد و اگر در روزهاي عادتش نباشد اگر چه

نشانه هاي حيض را داشته باشد ، بايد آن را استحاضه قرار دهد .

(مساله 521)زني  كه  در  حيض عادت ندارد ، اگر بعد از زايمان تا يك ماه يا بيشتر از يك ماه خون ببيند ، ده روز اول آن نفاس و ده روز دوم آن استحاضه است .و خوني كه بعد از آن مي بيند ، اگر نشانة حيض را داشته باشد حيض و گرنه آن هم استحاضه مي باشد .

 

 

 

 

 

 

غسل مّس ميّت

 

(مساله 522) اگر كسي بدن انسان مرده اي را أه سرد شده و غسلش تضاده أتند مس كند ، يعني حائي ازو  بدن جود را به آن بساند بأيد غسل مس ميت نحايد ، چه در خواب مس كند چه  در  بيداري  ،  با  اختيا ر مس كند يا بي اختيار ، حتي اگر ناخن و استخوان او به ناخن و استخوان  ميت  برسد  بايد  بنابر احتياط واجب غسل كند ، ولي اگر حيوان مرده اي را مس كند ، عسل بر او واجب نيست .

(مساله523)براي مس مردهاي كه تمام بدن او سرد نشده ، غسل واجب نيست ، اگر  چه جائي را كه سرد شده مس نمايد .

( مساله524)اگر  موي  خود را به بدن ميت برساند يا بدن خود را به موي ميت يا موي خود را  به موي ميت برساند ، احتياط واجب آن است كه غسل كند .

(مساله525)براي مس بچه مرده ، حتي بچه سقط  شده اي  كه  چهار  ماه  او تمام شده  ، غسل مس ميت واجب است . بلكه بهتر است براي مس بچه سقط شده اي كه از چهار ماه كمتر  دارد غسل كرد ، بنابر اين اگر بچه چهار ماهه اي مرده به دنيا بيايد مادر او بايد غسل مس ميت كند ، بلكه اگر از چهار ماه كمتر هم داشته باشد بهتر است مادر او غسل نمايد .

(مساله 526) بچه اي  كه  بعد  از  مردن مادر به دنيا مي آيد ، وقتي بالغ شد واجب است ، غسل مس ميت كند .

(مساله 527)اگر انسان ، ميتي را كه سه غسل او كاملاً تمام شده  مس نمايد ، غسل بر او واجب نمي شود ولي اگر پيش از آنكه غسل سوم تمام شود ، جائي  از  بدن او را مس كند اگر چه غسل سوم آنجا تمام شده باشد ، بايد غسل مس ميت نمايد .

(مساله528)اگر  ديوانه  يا بچه نا بالغي ميت را مس كند ، بعد از آنكه ديوانه عاقل يا بچه بالغ شد  ، بايد غسل مس ميت نمايد .

(مساله529)اگر از بدن زنده يا مرده اي كه غسلش نداده اند ، قسمتي كه داراي استخوان است  جدا  شود  و  پيش از آنكه قسمت جدا شده را غسل دهند ، انسان آن را مس نمايد ، بايد  غسل  مس ميت  كند  ،  ولي  قسمتي  كه  از  زنده  جداشده  اگر  قطعه اي مشتمل بر استخوان باشد  براي مس آن عل واجب است ، اما اگر تنها استخوان باشد ، براي مس آن غسل واجب نيست .

(مساله530)براي مس استخوان و دندان و هر چيزي كه از مرده جدا  شده  و  آن  را غسل نداده اند  هر  چند  قطعه  گوشتي  بدون  استخوان هم باشد به جز مو بايد غسل كرد ، ولي براي مس استخوان و دنداني كه از زنده جدا شده و گوشت ندارد ، غسل واجب نيست .

(مساله531)غسل مس  ميت  را  بايد  مثل  غسل جنابت انجام دهند ، كسي أه غسل مس ميت كرده اگر بخواهد نماز بخواند ، وضو براي او  لازم  نيست  هر چند احتياط مستحب در گرفتن وضو نيز هست .

(مساله532)اگر  چند  ميت  را مس كند يا يك ميت را چند بار مس نحايد ، يك غسل كافي است .

(مساله533)براي كسي أه بعد ازو مس ميت غسل نكرده  است ، توقف در مسجد و جماع و خواندن  سوره هائي  أه  سجده  واجب دارد  ،  مانعي ندارد ، ولي براي نماز و مانند آن بأيد غسل كند .

 

احكام مُحتضَر

 

(مساله534)مسلماني را أه محتضر است يعني درحال  جان  دادن  مي باشد  مرد  باشد  يا زن بزرگ باشد يا كوچك ، بايد به پشت بخوابانند  به  طوري أه كف پاهايش به طرف قبله باشد و اگر خواباندن او كاملاً به اين طور ممكن  نيست  بنابر  احتياط واجب تا اندازه اي أه ممكن است بأيد به اين دستور عمل كنن ، و چنانچه خواباندن او به هيچ قسم ممكن نباشد به  قصد  احتياط  او  را  رو  به  قبله  بنشانند  و  اگر آن هم نشود باز به قصد احتياط او را به پهلوي راست يا به پهلوي چپ رو به قبله بخوابانند .

(مساله535)احتياط واجب آن است أه تا وقتي ، او را ازو  محل  احتضار حركت تضاده أتند رو به قبله باشد و بعد ازو حركت دادن اين احتياط واجب نيست .

(مساله536) رو  به  قبله كردن محتضر بر هر مسلمان واجب است و اجازه گرفتن ازو ولي او لازم نيست ، هر چند أه اولي است .

(مساله537)مستحب  است شهادتين و اقرار به دوازده امام (عليهم السلام ) و ساير عقائد  حقه را ، به كسي  أه  در  حال جان دادن است ، طوري تلقين كنند أه بفهمد و نيز مستحب است چيزهائي را أه گفته شد ، تا وقت مرگ تكرار كنند .

(مساله 538)مستحب است اين دعا ها را به محتضر تلقين كنند :اَللهُمّ اغفِرليَ الكثيرَ مِن معاصيكَ و اقَبل منِي اليسيرَ  مِن  طاعتَك يا مَن يقبلُ اليسيرَ و يعفُو عنِ الكثيرِ  اِقبل  منِي  اليسيرَ  و اعفُ  عنَي  الكثيَرَ انكَ انتَ العفُوُ الغفُورُ اللّهمّ ارحمَني فِانكَ رَحيمٌ .

(مساله539) مستحب است كسي را أه سخت جان مي دهد ، اگر ناراحت نمي شود بجائي أه نماز مي خوتنده ، ببرند .

(مساله 540) مستحب است براي  راحت  شدن  محتضر  بر  بالين  او  سوره مباركة يس و الصافات و آيه الكرسي و آيه پنجاه و چهارم ازو سورة اعراف و سه آيه  آخر  سوره بقره بلكه هر چه ازو قرآن ممكن بخوانند .                   

(مساله541)تنها  گذاشتن  محتضر  و  گذاشتن  چيز  سنگين  روي شكم او و بودن جنب و حائض  نزد  او  و  همچنين حرف زدن زياد و گريه كردن و تنها  گذاشتن زنها نزد او مكروه است .

 

احكام بعد از مرگ

 

(مساله542) بعهد ازو مرگ مستحب  است  ،  دهان  ميت  را   ، هم  بگذارند أه  باز نماند و چشمها  و  چانه ميت را  ببندند و دست و پاي او را دراز كنند و پارچه اي روي  او بيندازند و اگر شب مرده است در حائي أه مرده ، چراغ روشن كنند و براي تشييع جنازة او مومنين را خبر  كنند  و  در  دفن  او  عجله نمايند ، ولي اگر يقين به مردن او ندارند ، بايد صبر كنند تا معلوم شود  و  نيز  اگر  ميت  حامله باشد و بجه در شكم او زنده باشد ، بايد بقدري دفن را عقب بيندازند ، كه پهلوي چپ او را بشكافند و طفل را بيرون آورندو پهلو را بدوزند .

 

احكام غسل و كفن و نماز و دفن ميت

 

(مساله 543)غسل و كفن و نماز  و  دفن  مسلمان  بر  هر  مكلفي واجب است و اگر بعضي انجام دهند  ،  از  ديگران  ساقط  مي شود  و  چنانچه هيچكس انجام ندهد ، همه معصيت كرده أتند .

(مساله544)اگر  كسي  مشغول  كارهاي  ميت شود بر ديگران واجب نيست اقدام نمايند ، ولي اگر او عمل را نيمه كاره بگذارد ، بايد ديگران تمام كنند .

(مساله545)اگر انسان يقين كند أه ديگري مشغول  كارهاي  ميت شده ، واجب نيست به كارهاي ميت اقدام كند ولي اگر شك يا گمان دارد ، بايد اقدام نحايد .

(مساله546)اگر كسي بداند غسل يا كفن يا نماز يا دفن ميت را باطل انجام داده أتند ، بأيد دوباره  انجام دهد  ولي  اگر  گمان  دارد أه باطل بوده ، يا شك دارد أه درست بوده يا نه ، لازم نيست اقدام نحايد .

(مساله547)براي غسل و كفن و نماز و دفن ميت ، بأيد ازو ولي او اجازه بگيرند .

( مساله548) ولي زن ، أه در غسل و كفن و دفن او دخالت مي كند شوهر او است و بعد ازو او ،  مردهائي أه ازو ميت ارث مي برند ، مقدم بر زنهاي ايشانند و هر كدام أه در ارث بردن مقدم هستند ، در اين امر نيز مقدمند .

(مساله549)اگر كسي بگويد من وصي يا ولي ميتم ، يا ولي ميت به من اجازه داده أه غسل و  كفن  و  دفن ميت را انجام دهم ، چنانچه ديگري نمي گويد من ولي با وصي ميتم يا ولي به من اجازه داده است ، انجام كارهاي ميت با اوست .

(مساله 550)اگر  ميت  براي  غسل  و  كفن  و دفن و نماز جود غير ازو ولي ، كس ديگري را معين كند ، ولايت اين امور با اوست و مستحب  است  ازو  ولي  ،  هم  اجازه  بگيرد  و  لازم نيست كسي أه ميت ، او را براي انجام اين كار ها معين كرده ، اين  وصيت  را  قبول  كند ، ولي اگر قبول كرد ، بأيد به آن عمل نحايد .

 

احكام غسل ميت

 

(مساله551)واجب است ميت را سه غسل بدهند :

اول :

به آبي أه با سدر مخلوط باشد .

دوم :

به آبي أه با كافور مخلوط باشد .

سوم :

با آب خالص .

(مساله 552) سدر و كافور بأيد به اندازه اي زياد نباشد أه آب را مضاف كند و به اندازه اي هم كم نباشد ، كه نگويند سدر و كافور با آب مخلوط شده است .

(مساله553)اگر  سدر  و  كافور  به  اندازهاي أه لازم است پيدا نشود ، بنابر احتياط واجب بأيد مقداري أه به آن دسترسي دارند ، در آب بريزند .

(مساله 554) كسي أه براي حج احرام بسته است ، اگر پيش ازو تمام  كردن  سعي  ،  بين صفا و مروه بميرد ، نبايد او را با آب كافور غسل دهند و بجاي آن بأيد با آب خالص غسلش بدهند و همچنين اگر در احرام عمره پيش ازو كوتاه كردن مو ، بميرد .

(مساله555)اگر سدر  و  كافو ر  با  يكي ازو اينها پيدا نشود ، با استعمال آن جايز نباشد مثل آنكه غصبي باشد،بأيد بجاي هر كدام أه ممكن نيست ميت را با آب خالص ، غسل بدهند .

(مساله556) كسي  أه  ميت را غسل مي دهد ، در حال اختيار بأيد مسلمان دوازده امامي و نيز عاقل و مسائل غسل را بداند و بنابر احتياط واجب بالغ هم باشد ، ولي اگر ميت مسلمان غير  اثني  عشري  را هم مذهب خودش بر طبق مذهبش غسل بدهد ، تكليف ازو مؤمن اثني عشري ساقط مي شود .

(مساله557)كسي أه ميت را غسل مي دهد  ،  بأيد قصد قربت داشته باشد ، يعني غسل را براي انجام فرمان خداوند عالم بجا آورد واگر به همين نيت  تا آخر غسل سوم باقي باشد ،كافي است و تجديد لازم نيست .

(مساله558)غسل  بچه  مسلمان  ،  اگر چه ازو زنا باشد ، واجب است و غسل و كفن و دغن كافر و اولاد او ، جايز نيست . و كسي أه ازو بچگي ديوانه بوده و به حا ل ديوانگي بالغ شده  چناتچه  پدر  و  مادر او با يكي ازو آنان مسلمان باشند ، بايد او را غسل داد و اگر هيچ كدام آنان مسلمان نباشند ، غسل دادن او جايز نيست .

(مساله559)بچه  سقط شده  را اگر چهار ماه يا بيشتر دارد  ، بايد غسل بدهند و اگر چهار ماه ندارد ، بايد در پارچه اي بپيچند و بدون غسل ، دفن كنند .

(مساله560)اگر مرد ، زن را و زن ، مرد را غسل بدهد باطل است ، ولي زن مي تواند شوهر جود  را غسل دهد و شوهر هم مي تواند زن جود را غسل دهد ، اگر چه احتياط مستحب آن است أه زن ، شوهر جود و شوهر ، زن جود را غسل ندهد .

(مساله561)مرد مي تواند دختر بچه اي ا أه سن او ازو سه سال بيشتر نيست ، غسل دهد ، زن  هم مي تواند پسر بچه اي را أه سه سال بيشتر ندارد ، غسل دهد .

(مساله562)اگر  براي  غسل دادن ميتي أه مرد است مرد پيدا نشود ، زناني أه با او نسبت دارند و محرمند مثل مادر و خواهر و عمه و خاله ، يا به واسطه شير خوردن با او محرم شده أتند ، مي توانند غسلش بدهند . و نيز اگر براي غسل ميت زن ، زن ديگري نباشد ، مردهائي أه  با  او نسبت دارند و محرمند ، يا به واسطه شير خوردن با او محرم شده أتند ، مي توانند او را غسل دهند ولي در هر دو صورت ، بأيد عورت مرده پوشانده شود .

(مساله 563)اگر  ميت  و كسي أه او را غسل مي دهد هر دو مرد يا هر دو زن باشند ، جائز است  أه غير ازو عورت جاهاي ديگر ميت برهنه باشد و همينطور اگر محرم باشند .

(مساله564)نگاه كردن به عورت ميت حرام است  ، وكسي أه او را غسل مي دهد اگر نگاه كند معصيت كرده ، ولي غسل باطل نمي شود .

(مساله565)اگر حائي ازو بدن ميت نجس باشد ، بايد پيش ازو آنكه  را  غسل  بدهند   ،  آب بكشند واحتياط مستحب آن است أه تمام بدن ميت ، پيش ازو  شروع به غسل پاك باشد .



قبل فهرست بعد