قبل فهرست بعد


پيش  از وقت ننماز هم آن را نريزد بلكه هرگاه احتمال عقلاني هم بدهد كه اگر آب را بريزد ديگر  آب پيدا نميكند، واجب آن است كه پيش از وقت نماز هم ، آب را نريزد و نگاه بدارد .

(مساله664)كسي كه  مي داند يا دو شاهد عادل يا يك نفر عادل كه قول او اطمينان بخش باشد، خبر دهد كه آب پيدا نمي كند ، اگر بعد از داخل شدن وقت نماز ، وضوي خود را باطل كند  يا  آبي  كه دارد بريزد معصيت كرده ولي نمازش با تيمم صحيح است ، اگر چه احتياط مستحب آن است كه قضاي آن نماز را بخواند .

 

دوم : عدم امكان دسترسي به آب موجود

 

(مساله665) اگر  به واسطة پيري ، يا ترس از دزد و جانور و مانند اينها ، يا نداشتن وسيله اي كه آب از چاه بكشد ،  دسترسي  به  آب نداشته باشد  ،  بايد تيمم كند و همچنين است اگر تهيه كردن آب يا استعمال آن بقدري مشقت داشته باشد كه مردم تحمل آن را نكنند

(مساله666)اگر براي كشيدن آب  از  چاه  ،  دلو و ريسمان و مانند اينها لازم دارد و مجبور است  بخرد  ،  يا  كرايه نمايد  اگر چه قيمت آن چند برابر معمول  باشد  ، بايد تعيه كند ، و همچنين است اگر آب را به چندين برابر قيمتش بفروشند  ، ولي اگر تهيه آنها بقدري  پول

مي خواهد كه نسبت به حال او آن مقدار ضرر واجب نيست تهيه نمايد .

(مساله667)اگر ناچار شود كه براي تهيه آب  قرض  كند  ،  بايد قرض نمايد ولي كسي كه مي داند يا گمان دارد كه نمي تواند قرض خود را بدهد ، واجب نيست قرض كند .

(مساله668)اگر كندن چاه مشقت ندارد احتياط واجب آن است براي تهية آب چاه بكند  .

(مساله669)اگر كسي مقداري آب بي منت به او ببخشد ، بايد قبول كند .

 

سوم ، خوف از استعمال آب

 

(مساله670)اگر  از  استعمال  آب  بر جان  خود بترسد يا بترسد كه به  واسطة استعمال آن مرض يا عيبي در او پيدا شود ، يا مرضش طول بكشد ، يا شدت كند  ، يا به سختي معالجه شود ،  بايد تيمم نمايد  ،  ولي اگر آب گرم براي او ضرر ندارد ، بايد يا آ‘ گرم وضو بگيرد يا غسل كند .

(مساله671)لازم  نيت يقين كند  كه آب  براي  او  ضرر دارد   بلكه اگر احتمال ضرر بدهد ، چنانچه احتمال او در نظر مردم بجا باشد و از آن احتمال ترس  براي  ا و  پيدا  شود  ،  بايد تيمم كند .

(مساله672)كسي كه مبتلا به درد چشم است و آب براي او ضرر دارد ، بايد تيمم نمايد .

(مساله673) اگر  به  واسطة  يقين  يا  ترس ضرر  ، تيمم كند و پيش از نماز بفهمد كه آب برايش ضرر ندارد ، تيمم او باطل است . و اگر بعد از نماز بفهمد ، نمازش صحيح است .

(مساله674)كسي كه مي داند  آب  برايش  ضرر  ندارد ،چنانچه غسل كند يا وضو بگيرد و بعد بفهمد كه آب براي او ضرر داشته ،وضو و غسل او صحيح است

 

چهارم ، خوف از عواقبي كه بر وضو يا غسل مترتب مي گردد .

 

(مساله675) هر گاه بترسد كه اگر آب را به مصرف وضو يا غسل برساند ، خود او يا عيال و اولاد او ، يا رفيقش و كساني  كه  با او  مربوطند  ،  مانند  نوكر  و كلفت  از تشنگي بميرد يا مريض  شوند  ،  يا  بقدري تشنه شوند كه تحمل آن مشقت دارد ، بايد بجاي وضو و غسل تيمم نمايد  ، و نيز اگر بترسد حيواني كه مانند اسب و قاطر كه معمات براي خوردن گوشت آن سرش را  نمي برند  از  تشنگي  تلف  شود ، بايد آب را به آن بدهد و تيمم نمايد اگر چه حيوان  مال  خودش نباشد  ،  و همچنين است اگر كسي كه حفظ جان او واب است بطوري تشنه باشد كه اگر انسان آب را به او ندهد ، تلف مي شود .

(مساله 676)اگر غير  از  آب پاكي  كه  براي  وضو  يا  غسل دارد ، آب نجسي هم به مقدار آشاميدن  خود و كساني كه با او مربوطند داشته باشد ، باي آب پاك را برايآشاميدن بگذارد و يا  تيمم  نماز  بخواند  ، ولي چنانچه آب را براي حيوانش بخواهد بايد آب نجس را به آن

بدهد و با آب پاك وضو و غسل را انجام دهد .

 

 

 

پنجم ، معارضة وضو يا غسل با ازالة خبث

 

 (مساله 677)كسي كه بدن يا لباسش نجس است وكمي آب دارد كه اگر با آن وضو بگيرد يا غسل كند ، براي آب كشيدن بدن يا لباس او نمي ماند ، بايد بدن يا لباس را آب بكشد و با تيمم نماز بخواند . ولي اگر چيزي نداشته باشد كه بر آن تيمم كند ، بايد آب را به مصرف

وضو يا غسل برساند و يا لباس نجس نماز بخواند .

 

ششم ، وضو يا غسل مستلزم ارتكاب حرام باشد

 

(مساله 678)اگر  غير  از  آب  يا  ظرفي  كه  استعمال آن  حرام است ، آب يا ظرف ديگري ندارد ، مثلاً آب يا ظرفش غصبي است و غير از آن ، آب و  ظرف  ديگري ندارد ، بايد بجاي وضو و غسل تيمم كند .

 

هفتم ، تنگي وقت

 

(مساله 679)هرگاه وقت بقدري تنگ باشد كه اگر وضو بگيرد ،  يا  غسل كند تمام نماز ، يا مقداري از آن بعد از وقت خوانده مي شود ، بايد تيمم كند .

(مساله 680)اگر  عمداً  نماز  بقدري تاخير  بيندازد  كه  وقت  وضو  يا غسل نداشته باشد ، معصيت كرده ولي نماز او با تيمم صحيح است ،اگرچه احتياط مستحب آن  است كه قضاي آن نماز را بخواند .

(مساله681)كسي كه شك دارد كه اگر وضو بگيرد ، ياغسل كند وقت براي نماز او مي ماند يا نه ، بايد تيمم كند .

(مساله 682)كسي كه  به واسطة تنگي وقت تيمم كرده ، چنانچه بعد از نماز آبي كه داشته از  دستش برود ، اگر چه تيمم خود را نشكسته باشد ، در صورتي كه وظيفه اش تيمم باشد ، بايد دوباره تيمم نمايد .

(مساله 683)كسي  كه  آب دارد  ،  اگر به واسطةتنگي وقت با تيمم مشغول نماز شود و در بين نماز آبي كه داشته برود ، براي نمازهاي بعد مي تواند با همان تيمم نماز بخواند .

(مساله684)اگر انسان بقدري وقت دارد كه مي تواند وضو بگيرد ، يا غسل كند و نماز را بدون كارهاي مستحبي آن مثل اقامه و قنوت بخواند ، بايد غسل كند يا وضو بگيرد ، و نماز  را  بدون  كارهاي  مستحبي آن بجا آورد  ، بلكه اگربه اندازة سوره هم وقت ندارد ،

بايد غسل كند يا وضو بگيرد و نماز را بدون سوره بخواند.

 

 

 

چيزهائي كه تيمم به آنها صحيح است

 

(مساله685)تيمم به خاك  و  ريگ  و  كلوخ  و سنگ اگر پاك باشند صحيح است ، و به گل پخته مثل آجر و كوزه و همچنين به گچ و آهك پخته ، صحيح نيست .

(مساله686)تيمم بر سنگ گچ و سنگ آهك و سنگ مرمر و سنگ سياه و ساير اقسام سنگها صحيح است ، ولي تيمم به جواهر مثل سنگ عقيق و فيروزه ، باطل مي باشد .

(مساله687)اگر خاك و ريگ و كلوخ و سنگ پيدا نشود ، بايد به گرد و غباري كه فرش و لباس  و  مانند  اينها  است  تيمم  نمايد  و اگر غبار در لاي لباس و فرش باشد تيمم به آن صحيح نيست ، مگر آنكه اول دست بزند تا روي آن غبار آلود شود ، بعد تيمم كند و چنانچه

گرد  پيدا  نشود ، بايد به گل تيمم كند ، و اگر گل هم پيدا نشود ، احتياط مستحب آن است كه نماز را بدون تيمم بخواند و بمابر احتياط واجب بعداً قضاي آن را بجا آورد .

(مساله 688)اگر  بتواند با  تكاندن فرش و مانند آن خاك تهيه كند تيمم به گرد باطل است  اگر بتواند گل را خشك كند و از آن خاك تهيه نمايد ، تيمم به گل باطل مي باشد .

(مساله689)كسي كه آب ندارد اگر برف يا يخ داشته باشد ، چنانچه ممكن است بايد آن را آب كند  وباآن وضو بگيرديا غسل نمايد، و اگر ممكن نيست و چيزي هم تيمم به آن صحيح است ندارد ، احتياط مستحب آن است كه نكماز را بدون وضو و تيمم بخواند و بنابر احتياط

واجب بعداً قضا كند .

(مساله690)اگر با خاك و  ريگ  چيزي  مانند كاه كه تيمم به آن باطل است  مخلوط شود ، نمي  تواند  به  آن تيمم كند ، ولي آن چيز بقدري كم باشد كه در خاك يا ريگ ، از بين رفته حساب شود ، تيمم به آن خاك و ريگ صحيح است .

(مساله 691) اگر  چيزي  ندارد  كه  بر آن تيمم كند چنانچه ممكن است ، بايد به خريدن و مانند آن تهيه نمايد .

(مساله692)تيمم  به  ديوار گلي صحيح است و احتياط مستحب آن است كه با بودن زمين با خاك خشك ، به زمين يا خاك نمناك تيمم نكند .

(مساله693)چيزي كه بر آن تيمم مي كند بايد پاك باشد و اگر پاكي كه تيمم به آن صحيح است ندارد ، نماز بر او واجب نيست ولي بايد قضاي آن رابجا آورد .

(مساله694)اگر يقين داشته باشد كه تيمم به چيزي صحيح است و به آن تيمم نمايد ، بعد بفهمد تيمم به آن باطل بوده ، نمازهائي را كه با آن تيمم خوانده بايد دوباره بخواند .

(مساله695)چيزي كه بر تيمم مي كند ، بايد غصبي نباشد .

(مساله696)تيمم در فضاي غصبي باطل نيست  ، پس اگر در ملك خود ، دستها را به زمين بزند  و  بي اجازه داخل ملك داخل ملك ديگري شود و دستها را به پيشاني بكشد ، تيمم او باطل نمي شود .

(مساله697)اگر  نداند  محل  تيمم غصبي است ، و يا فراموش كرده باشد ، تيمم او صحيح است ، اگر چه فراموش كننده ، خود غاصب باشد .

(مساله698)كسي كه  در  جاي غصبي حبس است ، اگر آب و خاك او غصبي است ، بايد با تيمم نماز بخواند .

(مساله699)مستحب است چيزي  كه بر آن تيمم مي كند ، گردي داشته باشد كه به دست بماند  و  بعد از زدن دست بر آن ، مستحب است دست را بتكاند كه گرد آن بريزد .

(مساله700)تيمم به  زمين  گود و خاك جاده و زمين شوره زار كه نمك روي آن را نگرفته ، مكروه است و اگر نمك روي آن را گرفته باشد ، باطل است .

 

دستور تيمم

 

(مساله 701)در تيمم چهار چيز واجب است :

اول :

نيت

دوم:

زدن كف دو دست با هم بر چيزي كه تيمم به آن صحيح است .

سوم:

 كشيدن  كف  هر  دو دست به تمام پيشاني و دو طرف آن ، از جائي كه موي سر مي رويد ، تا ابروها و بالاي بيني و بنابراحتياط مستحب دستها روي ابروها هم ، كشيده شود .

چهارم:

كشيدن كف دست چپ به تمام پشت دست راست و بعد از آن كشيدن كف دست راست به تمام دست چپ.

(مساله702)تيمم بدل از غسل و بدل از وضو با هم فرقي ندارند .

 

احكام تيمم

 

(مساله703)اگر  مختصري  از پيشاني و پشت دستها را هم مسح نكند ، تيمم باطل است ، چه عمداً  مسح  نكند  يا مساله را  نداند  ،  يا فراموش كرده باشد ، ولي دقت زياد هم لازم نيست و همين قدر كه بگويند تمام پيشاني و پشت دست مسح شده ، كافي است .

(مساله704)براي  آنكه  يقين  كند  تمام  پشت دست را مسح كرده ، بايد مقداري بالاتر از مچ را هم مسح نمايد ، ولي مسح بين انگشتان لازم نيست .

(مساله705)پيشاني و پشت دستها را بايد از بالا به پائين مسح نمايد و كارهاي آن را بايد پشت  سر  هم  بجا آورد و اگر بين آنها بقدري فاصله دهد ، كه نگويند تيمم مي كند ، باطل است .

(مساله706)در موقع نيت بايد معين كند كه تيمم او بدل از غسل است يا بدل از وضو و اگر بدل  از  غسل باشد ، بايد آن غسل را معين نمايد ، و چنانچه اشتباهاً بجا بدل از وضو ، بدل از غسل يا بجاي بدل از غسل ، بدل از وضو نيت كند ، يا مثلاً در تيمم بدل از غسل جنابت ، نيت تيمم بدل از غسل مس ميت نمايد ، تيمم او باطل است .

(مساله707)در تيمم بايد پيشاني و كف دستها  و پشت دستها پاك باشد . و اگر كف دست نجس باشد و نتواند آن را آب بكشد ، بايد با همان كف دست نجس تيمم كند .

(مساله708)انسان بايد براي تيمم انگشتر را از دست بيرون آورد و اگر در پيشاني يا پشت دستها يا در كف دستها مانعي باشد ، مثلاً چيزي به آنها چسبيده باشد بايد برطرف نمايد .

(مساله709)اگر پيشاني يا پشت دستها زخم است و پارچه يا چيز ديگري را كه برآن بسته نمي تواند  باز كند  ،  بايد دست را روي آن بكشد و نيز اگر كف دست زخم باشد و پارچه يا چيز  ديگري  را  كه  بر  آن  بسته  نتواند باز كند ، بايد دست را يا همان پارچه به چيزي كه

تيمم به آن صحيح است بزند و به پيشاني و پشت دستها بكشد .

(مساله710)اگر  پيشاني  و  پشت دستها مو داشته باشد ، اشكال ندارد . ولي اگر موي سر روي پيشاني آمده باشد ، بايد آن را عقب بزند .

(مساله711)اگر  احتمال  دهد  كه  در پيشاني و كف دستها يا پشت دستها ، مانعي هست ، چنانچه احتمال او درنظر مردم بجا باشد بايد  جستجو  نمايد تا  يقين يا اطمينان پيدا كند ، كه مانعي نيست .

(مساله712)اگر  وظيفة او  تيمم  است  و نمي تواند تيمم كند ، بايد نائب بگيرد و كسي كه نائب  مي شود  ،  بايد  او را با دست خود او تيمم دهد و اگر ممكن نباشد بايد نائب ، دست خود  را به چيزي كه تيمم به آن صحيح است بزند و به پيشاني و پشت دستهاي او بكشد .

(مساله713)اگر  بعد  از  آنكه  وارد  قسمتي از تيمم شد شك كند كه قسمت پيش از آن را فراموش كرده  يا  نه ، اعتنا نكند و تيمم او صحيح است و نيز اگر بعد از بجا آوردن هر جزء شك كند كه درست  بجا  آورده يا نه اعتنا نكند و تيمم او صحيح است .

(مساله 714)اگر  بعد  از  مسح  دست  چپ شك كند  كه درست تيمم كرده يا نه ، تيمم او صحيح است .

(مساله715)كسي  كه  وظيفه اش  تيمم  است  بنابر احتياط واجب نبايد پيش از وقت نماز تيمم كند  ،  ولي  اگر  براي  كار  واجب ديگر  يا  مستحبي تيمم  كند  و تا وقت نماز عذر او باقي باشد ، مي تواند با همان تيمم نماز بخواند .

(مساله716)كسي كه  وظيفه اش تيمم است ، اگر بداند تا آخر وقت عذر او باقي مي ماند ، در وسعت وقت مي تواند  با  تيمم نماز بخواند ولي اگر بداند كه تا آخر وقت عذر او برطرف مي شود ، بايد صبر كند و با وضو يا غسل نماز بخواند ، يا در تنگي وقت با تيمم نماز را بجا آورد .  و  اگر اميد دارد  كه  عذرش  برطرف شود ، احتياط واجب آن است كه صبر كند و با وضو يا غسل نماز بخواند يا در تنگي وقت با تيمم نماز را بجا بياورد .

(مساله717)كسي كه  نمي تواند وضو بگيرد ، يا غسل كند ، مي تواند نمازهاي قضاي خود را  با تيمم بخواند ، هر چند احتمال بدهد كه به زودي عذر او بر طرف مي شود .

(مساله718)كسي كه نمي تواند وضو بگيرد يا غسل كند ، جايز است نمازهاي مستحبي را كه مثل نافله هاي شبانه روز وقت معين دارد با تيمم بخواند ، حتي در اول وقت .

(مساله 719)كسي  كه  احتياطاً  بايد غسل جبيره اي و تيمم نمايد مثلاً جراحتي در پشت او است ، اگر بعد از غسل و تيمم نماز  بخواند  و  بعد از نماز حدث اصغري از او سر بزند مثلاً بول كند ، براي نمازهاي بعد بايد وضو بگيرد .

(مساله720)اگر  به واسطة نداشتن آب يا عذر ديگري تيمم كند ، بعد از برطرف شدن عذر ، تيمم او باطل مي شود .

(مساله721)چيزهائي كه  وضو  را  باطل مي كند  ،   تيمم بدل از وضو را هم باطل مي كند و چيزهائي كه غسل را باطل مي نمايد ، تيمم بدل از غسل را هم باطل مي نمايد .

(مساله722)كسي  كه  نمي تواند  غسل كند  ، اگر چند غسل بر او واجب باشد ، جائز است يك  تيمم  بدل  از  آنها  بنمايد و احتياط مستحب آن است كه بدل هر يك از آنها يك تيمم نمايد .

(مساله723)كسي كه  نمي تواند  غسل كند ، اگر بخواهد عملي را كه براي آن غسل واجب است انجام  دهد  ، بايد بدل از غسل تيمم نمايد و اگر نتواند وضو بگيرد و بخواهد عملي را كه براي آن وضو واجب است انجام دهد ، بايد بدل از وضو تيمم نمايد .

(مساله724)اگر بدل از  غسل  جنابت تيمم  كند  ،  لازم نيست براي نماز وضو بگيرد و اگر بدل  از  غسلهاي ديگر تيمم كند  ،  و  نيز لازم نيست وضو بگيرد مگر اينكه تيمم او بدل از غسل استحاضة  متوسطه باشد كه  در  اين  صورت  بايد  يك تيمم ديگر ، بدل از وضو بجا

بياورد .                                                         

(مساله725) اگر بدل از غسل تيمم كند و بعد  كاري كه وضو را باطل مي كند براي او پيش آيد  ،  چنانچه  براي  نمازهاي  بعد نتواند  غسل كند  بايد  وضو بگيرد و اگر نمي تواند وضو بگيرد ، بايد بدل از وضو تيمم نمايد .

(مساله726)كسي  كه وظيفه اش آن است كه بدل از وضو و بدل از غسل تيمم كند ، همين دو تيمم كفايت مي كند و تيمم ديگري لازم نيست .

(مساله727)كسي  كه  وظيفه اش تيمم است ا گر  براي كاري  تيمم كند ، تا تيمم وعذر او باقي است ، كارهائي را كه بايد با وضو يا غسل انجام داد ، مي تواند  بجا  آورد  ولي  اگر با داشتن  آب براي نماز ميت يا خوابيدن تيمم كرده فقط كاري را كه براي آن تيمم نموده مي تواند انجام دهد و همچنين است بنابر احتياط واجب اگر عذرش تنگي وقت بوده .

(مساله728)درچند موردمستحب است نمازهائي راكه انسان ياتيمم خوانده دوباره بخواند :

اول :

آنكه از استعمال آب ترس داشته و عمداً خود را جنب  كرده  و  با  تيمم  نماز  خوانده است .

دوم : 

آنكه  مي دانسته  يا  گمان داشته كه آب پيدا نمي كند و عمداً خود را جنب كرده و با تيمم نماز خوانده است .

سوم :

آنكه  تا آخر  وقت  ،عمداً در جستجوي آب نرودئ و با تيمم نماز بخواند و بعد بفهمد كه اگر جستجو مي كرد ، آب پيدا مي شد .

چهارم :

آنكه عمداً نماز را تاخير انداخته و در آخر وقت با تيمم نماز خواند ، است .

پنجم:

آنكه مي دانسته يا گمان داشته كه آب پيدا نمي شود وآبي را كه داشته ريخته است.

 

فضليت نماز جماعت

 

نماز يكي از  عبادات  بزرگ  اسلامي  و  ستون  دين است . مظهر كامل خشوع و خضوع در برابر ذات اقدس الهي است . عبادتي است كه در ضمن آن ، انسان در پيشگاه مقدس حق مي ايستد  و  به  بندگي خويش در مقابل خالق بزرگوار و مالك خود اعتراف مي كند و حرف دلش  را با او مي گويد و از در گاه مقدس آن ذات ذوالجلال ، كمك مي خواهد و پيشاني در آستانة پاك او به خاك مي سايد و حوائج خود را از او مي طلبد .

حضرت  رسول اكرم ( صلي الله عليه و آله )  فرمودند  :  «  هر چيزي  را چيزي را چهره اي است و چهرة دين شما نماز است و سعي كنيد كمال و زيبايي اين چهره را حفظظ كنيد .»و نيز فرمودند : «نماز ستون دين است .»

و  همينطور كه در راه بر پا ساختن يك خيمه ، ديوار و سقف طناب و ميخ در صورتي به درد مي خورد  و  در  تشكيل  خيمه  نقش  دارد  كه ، ستون آن خيمه بر پا باشد ، نماز هم نقش ستون را در خانه و خيمه دين دارد كه بدون آن ، اعمال ديگر بي اثر و بي نتيجه است .



قبل فهرست بعد