قبل فهرست بعد


(مساله846)بنابر  احتياط  واجب بايد انسان از پوشيدن لباس شهرت كه پارچه يا رنگ يا دوخت آن براي كسي كه مي خواهد  آن را بپوشد معمول نيست ، و موجب هتك و موهون بودن است خودداري كند ، ولي اگر با لباس نماز بخواند اشكال ندارد .

(مساله847)احتياط واجب آن است كه مرد لباس زنانه و زن لباس مردانه جز در موردي كه داعي عقلاني  و  مصلحت  مهمتري  د ر  بين باشد نپوشد ، ولي اگر با آن لباس نماز بخواند ، اشكال ندارد .

(مساله 848)كسي كه بايد خوابيده نماز بخواند ، اگر برهنه باشد و لحاف يا تشك او نجس يا  ابريشم خالص يا از اجزاء حيوان حرام گوشت باشد ، احتياط واجب آن است كه در نماز خود را با آنها نپوشاند مواردي كه لازم نيست بدن و لباس نماز گزار پاك باشد

(مساله849)در سه صورت كه تفصيل آنها بعداً گفته مي شود ، اگر بدن يا لباس نماز گزار نجس باشد ، نماز او صحيح است .

اول: 

آنكه  به  واسطة   زخم يا جراحت يا دملي كه در بدن او است لباس يا بدنش به خون آلوده شده باشد .

دوم:

آنكه بدن يا لباس او به مقدار كمتر از درهم (كه تقريباً به اندازه يك اشرافي مي شود ) به خون آلوده باشد .

سوم :

آنكه ناچار باشد يا بدن يا لباس نجس نماز بخواند و در دو صورت اگر فقط لباس نماز گزار نجس باشد ، نماز او صحيح است:

اول :

آنكه لباسهاي كوچك او مانند جوراب و عرقچين نجس باشد .

دوم : 

آنكه  لباس  زني  كه  پرستار  بچه  است نجس شده باشد و احكام اين پنج صورت مفصلاً در مسائل بعد گفته مي شود .

(مساله850)اگر بدن يا لباس نماز گزار ، خون زخم يا جراحت يا دمل باشد ، چنانچه طوري است  كه  آب  كشيدن  بدن  يا  لباس  يا  عوض  كردن  لباس  براي  بيشتر  مردم يا براي خصوص او سخت است ، تنا وقتي كه زخم يا جراحت يا دمل خوب نشده است  ،  مي تواند با  آن  خون  نماز  بخواند  .  و همچنين است اگر چركي كه با خون بيرون آمده يا دوائي كه روي زخم گذاشته اند و نجس شده ، در بدن يا لباس او باشد .

(مساله851)اگر خون  بريدگي  و  زخمي كه به زودي خوب مي شود و شستن آسان است ، در بدن يا لباس نماز گزار باشد ، نماز او باطل است .

(مساله852)اگر جائي از بدن يا لباس كه با زخم فاصله دارد ، به رطوبت زخم نجس شود ، جايز نيست با آن  نماز بخواند . ولي اگر مقداري از بدن يا لباس كه معمولاً به رطوبت زخم آلوده مي شود ، به رطوبت آن نجس شود ، نماز خواندن با آن مانعي ندارد .

(مساله853)اگر  زخمي  كه  از توي دهان و بيني و مانند اينها باشد ، خوني به بدن يا لباس برسد احتياط واجب آن است كه با آن نماز نخواند ، ولي با خون بواسير مي شود نماز خواند ، اگرچه دانه هايش در داخل باشد .

(مساله854)كسي كه  بدنش  زخم  است  ،  اگر در بدن يا لباس خود خوني ببيند و نداند از زخم است يا خون ديگر ، با آن نماز خواندن مانعي ندارد .

(مساله855)اگر چند  زخم  در بدن باشد و به طوري نزديك هم باشند كه يك زخم حساب شود  ،  تا  وقتي  همه  خوب  نشده اند ، نماز خواندن با خون آنها اشكال ندارد ، ولي اگر به قدري از هم دور باشند كه هر كدام يك  زخم  حساب شود  ،  هر  كدام كه خوب شد ، بايد براي نماز ، بدن و لباس را از خون آن آب بكشد .

(مساله856) اگر  سر  سوزني  خون  حيض ، در بدن يا لباس نماز گزار باشد ، نماز او باطل است  و  بنابر  احتياط  خون نفاس و استحاضه و خون سگ و خوك و كافر و مردار و حيوان حرام گوشت در بدن ، يا لباس نماز گزار نباشد ، ولي خون هاي ديگر مثل خون بدن انسان يا  خون  حيوان  حلال  گوشت  اگر چه در چند جاي بدن و لباس باشد در صورتي كه ر وي هم كمتر از درهم باشد (كه تقريباً به اندازة يك اشرافي  مي شود  )  نماز  خواندن  با  آن ، اشكال ندارد .

(مساله857)خوني كه  به لباس بي آستر بريزد و به پشت آن برسد ، يك خون حساب مي شود ، ولي اگر پشت آن ،  جدا خوني شود ، بنابر احتياط واجب بايد هر كدام را جدا حساب نمود  ،  پس  ،  پس اگر خوني كه  در  پشت و روي لباس است روي هم كمتر درهم باشد ، نماز با آن صحيح و اگر بيشتر باشد ، نماز با آن باطل است .

(مساله 858)  اگر  خون ، روي لباسي كه آستر دارد بريزد و به آستر آن برسد و يا به آستر بريزد  و  روي لباس  خوني  شود  ،  بايد  هر كدام را جدا حساب نمود ، پس اگر خون روي لباس  و  آستر  ،  كمتر  از  درهم باشد  نماز با آن صحيح و اگر بيشتر باشد نماز با آن باطل

است .

(مساله 859)اگر  خون  بدن  يا لباس كمتر از درهم باشد و رطوبتي به آن برسد در صورتي كه خون و رطوبتي كه به آن رسيده به اندازة درهم يابيشتر شود و اطراف را آلوده كند ، نماز با آن باطل است . بلكه اگر رطوبت و خون به اندازة درهم نشود و اطراف را هم آلوده نكند ،

نماز خواندن با آن اشكال دارد  ولي  اگر رطوبت  مخلوط  به  خون شود و از بين  برود نماز صحيح است و الا باطل است ، بنابر احتياط واجب .

(مساله860)اگر  بدن يا لباس خوني نشود ، ولي به واسطة رسيدن به خون نجس شود اگر چه مقداري كه نجس شده كمتر از درهم باشد ، نمي شود با آن نماز خواند .

(مساله861)اگر  خوني  كه در  بدن  يا  لباس  است كمتر از درهم باشد و نجاست ديگري به آن برسد ، مثلاً يك قطره بول روي آن بريزد ، نماز خواندن با آن جايز نيست .

(مساله862)اگر لباسهاي  كوچك  نماز گزار  مثل  عرقچين و  جوراب  كه  نمي شود با آنها عورت را پوشانيدد نجس باشد ، چنانچه از مردار و حيوان حرام گوشت درست نشده باشد ، نماز با آنها صحيح است و نيز اگر با انگشتري نجس نماز بخواند ، اشكال ندارد .

(مساله 863)چيز  نجس  مانند  دستمال و كليد و چاقوي نجس جائز است همراه نماز گزار باشد و بعيد نيست مطلق لباس نجس حتي پيراهن هم اگر همراه او باشد ، مثلاً  در جيب او باشد و آن را نپوشيده باشد ، ضرري به نماز نرساند .

(مساله 864) زني كه  پرستار  بچه  است  و  بيشتر از يك لباس ندارد ، هرگاه شبانه روزي يك  مرتبه لباس خود را آب بكشد ، اگر چه تا روز ديگر لباس به بول بچه نجس شود ، مي تواند با آن لباس نماز بخواند ولي احتياط واجب آن است كه لباس خود را در شبانه روز يك مرتبه براي اولين نمازي كه لباسش پيش از  آن  نجس شده آب بكشد ، و نيز اگر بيشتر از يك لباس دارد ولي ناچار است كه همة آنها را بپوشد  ،  چنانچه  شبانه روزي يك مرتبه به دستوري كه گفته شده همه آنها را آب بكشد ، كافي است .

 

چيزهائي كه در لباس نماز گزار مستحب است

 

(مساله 865)  چند  چيز  در  لباس نماز گزار مستحب است كه از آن جمله است : عمامه با تحت الحتك  ،  پوشبدن  عبا و لباس سفيد و پاكيزه ترين لباسها و استعمال بوي خوش و دست كردن انگشتري عقيق .

 

چيزهائي كه در لباس نماز گزار مكروه است

 

(مساله 866)چند  چيز  در لباس نماز گزار مكروه است و از آن جمله است : پوشيدن لباس سياه  و چرك و تنگ و لباس شرابخوار كه نجس بودن آن معلوم نباشد و لباس كسي كه از نجاست  پرهيز  نمي كند  و  لباسي  كه نقش صورت دارد و نيز باز بودن تكمه هاي لباس و دست كردن انگشتري كه نقش صورت دارد ، مكروه مي باشد .

 

مكان نماز گزار

 

مكان نماز گزار چند شرط دارد :

شرط اول

آنكه مباح باشد .

(مساله867)كسي كه  در  ملك  غصبي  نماز  مي خواند  اگر  چه روي فرش و تخت و مانند اينها باشد ، نمازش باطل است ، حتي نماز خواندن غاصب  در  زير  سقف  غصبي  و  خيمة غصبي ، باطل است .

(مساله868)نماز  خواندن  در  ملكي كه منفعت آن مال ديگري است ، بدون اجازة كسي كه منفعت  ملك  او  مي باشد ، باطل است ، مثلاً در خانه اجاره اي اگر صاحب خانه يا ديگري بدون  اجازه  كسي  كه  آن  خانه را اجاره كرده نماز بخواند ، نمازش باطل است و همچنين است  اگر  در  ملكي  كه  ديگري  در  آن حقي دارد نماز بخواند ، مثلاً اگر ميت وصيت كرده باشد كه  ثلث  مال  او را به مصرفي برسانند ، تا وقتي ثلث را جدا نكنند ، نمي شود در ملك او نماز خواند .

(مساله869)كسي كه  در  مسجد نشسته ، اگر ديگري جاي او را غصب كند و در آنجا نماز بخواند گناه كرده است ولي نمازش صحيح است .

(مساله870)اگر در جائي كه  نمي داند  غصبي است نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد ، يا در جائي  كه  غصبي  بودن آن را فراموش كرده نماز بخواند و بعد از نماز يادش بيايد ، نماز او صحيح است مگر آنكه خودش غصب كرده باشد .

(مساله 871)اگر بداند جائي غصبي است ، ولي نداند كه در جاي غصبي نماز باطل است و در آنجا نماز بخواند ، ماز او باطل مي باشد

(مساله872)كسي كه ناچار  است  نماز واجب را سواره بخواند ، چنانچه حيوان سواري يا زين  آن  غصبي  باشد  ، نماز باطل است و همچنين است اگر بخواهد سواره نماز مستحبي بخواند .

(مساله873)كسي كه در ملكي با ديگري شريك است اگر سهم او جدا نباشد ، بدون اجازه شريكش نمي تواند در آن ملك تصرف كند و نماز بخواند .

(مساله874) اگر با  عين پولي كه خمس و زكات آن را نداده ملكي بخرد ، تصرف او در آن ملك حرام و نمازش هم در آن باطل است .

(مساله875) اگر صاحب ملك  به  زبان  ،  اجازة خواندن بدهد و انسان بداند كه قلباً راضي نيست ، نماز خخواندن در ملك او باطل است . و اگر اجازه ندهد و انسان يقين كند كه قلباً راضي است ، نماز صحيح است .

(مساله 876) تصرف  در  ملك ميتي كه  خمس  يا زكات بدهكار است ، حرام و نماز در آن باطل است ، ولي اگر بدهي او را بدهند يا ضامن  شوند  كه ادا نمايند به نحوي كه از عهدة ميت  ساقط  شود  جائز است و اگر عين مالي كه خمس يا زكوت به آن تعلق گرفته معلوم باشد  ،  فقط  تصرف و نماز در آن عين قبل از اداء جائز نيست ولي تصرف و نماز در غير آن با رضايت ورثه يا ولي آنها در صورتي كه صغير باشند ، اشكال ندارد .

(مساله877)  تصرف  در  ملك  ميتي  كه  به  مردم بدهكار است ، حرام و نماز در آن باطل است  ولي  تصرفات  جزئي  كه  براي  برداشتن  ميت  معمول است اشكال ندارد و نيز اگر بدهكاري او كمتر از مالش باشد و ورثه هم  تصميم  داشته  باشند  كه  بدهي  او  را بدون مسامحه بدهند ، تصرفي كه غير فروختن و  از  بين  بردن  مال باشد ، اشكال ندارد .

(مساله878)اگر ميت فرض نداشته باشد ولي بعضي از ورثة  او  صغير  يا  ديوانه  يا  غائب باشند  ،  تصرف  در  ملك  او  حرام  و  نماز  در آن باطل است ولي تصرفات جزئي كه براي برداشتن ميت معمول است ، اشكال ندارد .

(مساله879)نماز  خواندن  در مسافر خانه و حمام و مانند اينها كه براي واردين آماده است با اطمينان به رضايت صاحبان آنها اشكال ندارد ، ولي در غير اين قبيل    جاها ، در صورتي ميشود نماز خواند كه مالك آن اجازه بدهد،يا حرفي بزند كه معلوم شود ، براي نماز خواندن اذن  داده است  ،  مثل  اينكه  به  كسي  اجازه دهد در ملك او بنشيند و بخوابد ، كه از اينها فهميده مي شود براي نماز خواندن هم اذن داده است .

(مساله880) در  زمين   بسيار  وسيعي كه براي بيشتر مردم مشكل است موقع نماز از آنجا بجاي  ديگر بروند  ،  بدون  اجازه  مالك  نماز خواندن و نشستن و خوابيدن در آن ، اشكال ندارد .

 

شرط دوم

(مساله881) مكان نماز گزار بايد بي حركت باشد ، و اگر به واسطة تنگي وقت يا جهت  ديگر ناچار باشد در جائي كه حركت دارد ، مانند اتومبيل و كشتي و ترن نماز بخواند ، به  قدري  كه  ممكن  است  بايد  در  حال حركت چيزي نخواند و اگر آنها از قبله به طرف ديگر حركت كنند ، به طرف قبله برگردد .

(مساله 882)نماز خواندن در اتومبيل و كشتي و ترن و مانند اينها ، وقتي ايستاده اند مانعي ندارد .

(مساله883) روي  خرمن  گندم  و جو و ماننداينها كه نمي شود بي حركت ماند ، نماز باطل است .

 

شرط سوم

(مساله884) آنكه  در  جايي  نماز بخواند كه اطمينان به تمام كردن نماز داشته باشد  .  در  جائي  كه به واسطة احتمال باد و باران و زيادي جمعيت و مانند اينها ، اطمينان ندارد كه بتواند نماز راتمام كند ، احتياط واجب آن است كه نماز نخواند .

 

شرط  چهارم

آنكه در جائي كه ماندن در آن حرام است ، مثلاً زير سقفي كه نزديك است خراب شود بايد نماز نخواند باطل است .

 

 

شرط  پنجم

آنكه  روي چيزي  كه  ايستادن و نشستن روي آن حرام است ، مثل فرشي كه اسم خدا بر آن نوشته شده ، نبايد بخواند اگر خواند باطل است .

 

شرط ششم 

آنكه  در  جائي كه سقف آن كوتاه است و نمي تواند در آنجا راست بايستد يا به اندازه اي كوچك است كه جاي ركوع و سجود ندارد ، نماز نخواند و اگر ناچار شود در چنين جائي نماز بخواند ، بايد به قدري كه ممكن است قيام و ركوع و سجود را بجا آورد .

(مساله885)براي  رعايت  ادب  جلوتر  از  قبر  پيغمبر  (صلي  الله عليه و آله و سلم )و امام (عليه السلام ) نماز نخواند و چنانچه نماز خواندن بي احترامي و مستلزم هتك باشد ، حرام است و نماز بنابر احتياط واجب صحيح نيست .

(مساله886) اگر  در  نماز  چيزي مانند ديوار بين او و قبر مطهر باشد كه بي احترامي نشود اشكال  ندار د ،  ولي  فاصله  شدن صندوق شريف و ضريح و پارچه اي كه روي آن افتاده ، كافي نيست .

 

شرط هفتم

آنكه مكان نماز گزار اگر نجس است به طوري تر نباشد كه رطوبت آن به بدن يا لباس او برسد ، ولي جائي كه پيشاني را بر آن مي گذارد اگر نجس باشد در صوررتي كه خشك  هم  باشد  نماز  باطل است  ،  و  احتياط مستحب آن است كه مكان نماز گزار اصلاً نجس نباشد .

(مساله 887)بنابر احتياط مستحب بايد زن عقب تر از مرد بايستد و جاي سجدة او از جاي ايستادن مرد كمي عقب تر باشد .

(مساله 888)اگر زن برابر مرد يا جلوتر بايستد و با هم وارد نماز شوند ، بهتر آن است كه نماز را دوباره بخوانند .

(مساله889) اگر بين مرد و زن ، ديوار يا پرده ، يا چيز ديگري باشد نمازشان صحيح است و احتياط مستحب هم در دوباره خواندن نيست

شرط هشتم آنكه جا ي پيشاني  نماز گزار  از جاي زانوهاي او ، پيش از چهار انگشت بسته پست تر يا بلند تر نباشد ، و احتياط واجب آن است كه از سر انگشتان پا هم بيشتر از اين پست تر و بلند تر نباشد .

(مساله890)بودن  مرد  و زن  نا محرم  در  جائي  كه كسي در آنجا نيست و كسي هم نمي تواند  وارد شود  در  صورتي  كه  احتمال  وقوع  معصيت  را  بدهند  ،  حرام است و احتياط مستحب آن است كه در آنجا نماز نخوانند .

(مساله891)نماز خواندن در جائي كه تار و مانند آن استعمال مي كنند ، باطل نيست ، ولي گوش دادن به آنها حرام است .

(مساله892)  در خانة  كعبه  و  بر  بام  آن  نماز  واجب خواندن مكروه است ، ولي در حال ناچاري مانع ندارد .

(مساله893)خواندن  نماز  مستحب در خانة كعبه و بر بام آن اشكال ندارد ، بلكه مستجب است در داخل خانه ، مقابل هر ركني ، دو ركعت بخوانند .

 

 

 

جاهائي كه نماز خواندن در آنها مستحب است

 

(مساله 894) در شرع  مقدس  اسلام  بسيار  سفارش  شده است  ،  كه  نماز را در مسجد بخوانند  و  بهتر از همة مسجد ها مسجد الحرام است و بعد از آن مسجد پيغمبر (صلي الله عليه و آله و سلم ) و بعد مسجد كوفه و بعد از آن مسجد بيت المقدس و بعداز مسجد بيت المقدس  ،  مسجد  جامع  هر  شهر  و  بعد از آن مسجد محله  و بعد از محله ، مسجد بازار است .                                                      

(مساله895) براي زنها نماز خواندن در خانه ، بلكه در صندوقخانه و اطاق عقب بهتر است ، ولي اگر بتوانند كاملاً خود را از نا محرم  حفظ كننند ، بهتر است در مسجد نماز بخوانند.

(مساله896)نماز  در  حرم  امامان (عليهم السلام ) مستحب ، بلكه بهتر از مسجد است و نماز در حرم مطهر حضرت امير المؤمنين (عليه السلام ) برابر دويست هزار نماز است .

(مساله897) زياد رفتن به مسجد و رفتن در مسجدي كه نماز گزار ندارد مستحب است و همساية مسجد اگر عذري نداشته باشد ، مكروه است در غير مسجد ، نماز بخواند .

(مساله898)مستحب است انسان با كسي كه در مسجد حاضر نميشود ، غذا نخورد و در كارها با او مشورت نكند و همساية او نشود ، و از او زن نگيرد و به او زن ندهد .

 

جاهاي كه نماز خواندن در آنها مكروه است

 

(مساله899)نماز خواندن  در چند  جا  مكروه  است  و از  جمله  است  : حمام ، زمين شوره نمكزار ، مقابل انسان ، مقابل دري كه باز است ، در جاده و خيابان و كوچه اگر براي كساني كه عبور  مي كنند زحمت نباشد و چنانچه زحمت باشد حرام ، ولي نماز باطل نيست ، مقابل آتش و چراغ ، در آشپزخانه و هر جا كه كوزة آتش باشد ، مقابل چاه و چاله اي كه محل بول باشد ، روبروي عكس و مجسمة چيزي كه روح دارد ، مگر آنكه روي آن پرده بكشند ، در اطاقي كه جنب در ان باشد ، در جائي كه عكس باشد اگر چه روبروي نماز گزار نباشد ،

مقابل قبر ، روي قبر ، بين دو قبر ، در قبرستان .

(مساله 900)كسي كه در محل عبور مردم نماز  مي  خواند  ،  يا  كسي  روبروي  اوست  ، مستحب است جلوي خود چيزي بگذارد و اگر چوب يا ريسماني هم باشد كافي است .

 

احكام مسجد

 

(مساله 901)نجس كردن زمين و سقف و  بام  و طرف داخل ديوار مسجد حرام است و هر كس  بفهمد كه نجس شده است بايد فوراً نجاست آن را بر طرف كند . و احتياط واجب آن است  كه  طرف  بيرون  ديوار مسجد را هم نجس نكنند ، واگر نجس  شود نجاستش را بر

طرف نمايند ، مگر آنگه واقف آن را جزء مسجد قرار نداده باشد .

(مساله902)اگر  نتواند  مسجد  را  تطهير نمايد  ،  يا  كمك لازم داشته باشد و پيدا نكند ، تطهير  مسجد  بر  او  واجب  نيت ولي اگر بي احترامي به مسجد باشد بنابر احتياط واجب ، بايد به كسي كه مي تواند تطهير كند ، اطلاع دهد .

(مساله903)اگر  جائي  از  مسجد  نجس  شود  كه  تطهير آن بدو ن كندن يا خراب كردن ممكن نيست ،  بايد  آنجا ر ا  بكنند  يا  اگر  خرابي  زياد لازم نمي لآيد ، خراب نمايند و پر كردن جائي كه كنده اند ، و ساختن جائي كه خراب  كرده اند  ،  واجب نيست .  ولي اگر آن



قبل فهرست بعد