قبل فهرست بعد


چهارم  –  ذره هاي  غائط در آب پيدا نباشد  .

پنجم –  بيشتر  از مقدار معمول ، نجاست به اطراف مخرج نرسيده باشد .

 

3-آب جاري

( مساله 28 ) آب  جاري آبي  است كه از زمين  بجوشد و جريان  داشته  باشد ، مانند  آب چشمه و قنات .

(مساله 29 ) آب جاري اگر كمتر از كر باشد ، چناچه نجاست به برسد تا وقتي بو يا رنگ يامزة آن به واسطة نجاست تغيير نكرده ، پاك است . 

 ( مساله 30 ) اگر نجاستي به آب جاري برسد ، مقداري از آن ، كه بو يا رنگ يا مزه اش  واسطة نجاست تغيير كرده نجس است . و طرفي كه متصل به چشمه است اگر چه كمتر از كر باشد پاك  است و  آبهاي  ديگر نهر اگر به  اندازة كر  باشد يا به واسطة  آبي كه  تغيير نكرده به آب چشمه متصل باشد ، پاك و گرنه نجس است .

( مساله 31 ) آب چشمه اي  كه جاري  نيست ولي طوري است كه اگر از آن بردارند باز مي جوشد ، حكم آب  جاري دارد . يعني اگر  نجاست به آن  برسد ، تا  وقتي بو  يا رنگ يا مزة آن به  واسطة نجاست تغيير نكرده ، پاك است .

( مساله 32 ) آبي كه كنار نهر ، ايستاده  و متصل به آب جاري است ، حكم آب جاري دارد .

( مساله 33 ) چشمه اي كه  مثلا  در  زمستان مي جوشد  و  در  زمستان  مي جوشد  و  در تابستان از جوشش مي افتد ، فقط وقتي كه مي جوشد حكم آب جاري دارد .  

( مساله 34 ) آب حوض  حمام اگر چه كمتر از كر  باشد ، مثل آب جاري  است ، ولي  بنابراحتياط واجب بايد به خزينه اي كه آب آن به تنهائي يا با آب حوضچه به  اندازه  كر ، متصل باشد  .

( مساله 35 ) آب لوله هاي حمام كه از شير ها و دوشها مي ريزد ، اگر  متصل به كر  باشد ، مثل آب جاري است و آب لوله هاي  عمارات اگر  متصل به كر  باشد ،در حكم آب كر است.   

( مساله 36 ) آبي كه روي زمين جريان دارد ولي از زمين نمي جوشد ، چنانچه كمتر از كر باشد و نجاست به آن برسد نجس ميشود . امااگر از بالا با فشار به پائين بريزد ،  چنانچه به نجاست به پائين آن برسد بالاي آن نجس نمي شود .

 

4-آب باران

( مساله 37 ) اگر به چيز نجسي كه عين نجاست درآن نيست يك مرتبه باران ببارد ، جائي كه باران به آن برسد پاك مي شود . و در فرش و لباس و مانند اينها فشار لازم نيست .

ولي باريدن دو سه قطره فائده

 ندارد ، بلكه بايد طوري باشد كه بگويند باران مي آيد . 

(مساله 38)اگر باران،به عين نجس ببارد و به جاي ديگر ترشح كند ، چنانچه عين نجاست همراه آن نباشد ،و بو يا رنگ يا مزة نجاست نگرفته باشد پاك است.پس اگر باران بر خون ببارد و  ترشح كند ، چنانچه ذرهّ اي خون در آن باشد يا آنكه بو يا  رنگ  يا مزة خون گرفته باشد ، نجس مي باشد .

(مساله 39)  اگر  بر سقف عمارت  يا روي بام آن عين نجاست  ،  تا وقتي باران به بام مي بارد ، آبي كه به چيز نجس  رسيده و  از سقف يا  ناودان مي ريزد پاك است . و بعد از قطع شدن باران اگر معلوم باشد آبي كه مي ريزد ، به  چيز نجس رسيده است نجس مي باشد .      

( مساله 40 ) زمين نجسي كه باران بر آن ببارد پاك مي شود . و اگر باران بر زمين جاري شود و به جاي نجسي كه زير سقف است برسد ، آن را نيز پاك مي كند .

( مساله 41 ) خاك نجسي كه به واسطة باران گل شود و آب آن را فرا گيرد پاك است ، اما اگر فقط رطوبت به آن برسد پاك نمي شود .   

(مساله 42 ) هر گاه آب باران در جائي جمع شود ، اگر چه كمتر از كر باشد چنانچه موقعي كه باران مي آيد ، چيز  نجسي را در آن بشويند و آب ، بو يا رنگ يا مزة نجاست نگيرد ، آن چيز نجس پاك مي شود .

( مساله 43 ) اگر  بر  فرش  پاكي كه روي زمين نجس است باران ببارد و بر زمين نجس جاري شود ، فرش ، نجس نمي شود و زمين هم پاك مي گردد .

 

5 – آب چاه

( مساله 44 ) آب چاهي كه از زمين مي جوشد ، اگر چه كمتر از كر باشد چنانچه نجاست به آن برسد ، تا وقتي بو يا رنگ يا مزة آن به واسطة نجاست تغيير نكرده پاك است ، ولي مستحب است پس از رسيدن بعضي از نجاستها ، مقداري كه دركتابهاي مفصل گفته شده از آب آن ، بكشند .  

( مساله 45 ) اگر نجاستي در چاه بريزد و بو يا رنگ يا مزة آب آن را تغيير دهد ، چنانچه تغيير آب چاه از بين  برود ، موقعي پاك  مي شود كه با  آبي كه از چاه  مي جوشد مخلوط گردد.

(مساله 46) اگر آب باران يا آب ديگر ، در گودالي جمع شود و كمتر از كُر باشد ، چنانچه بعد از قطع شدن باران ، نجاست به آن برسد نجس مي شود  .

 

احكام آبها

(مساله 47) آب مضاف كه معني آن گفته شد ، چيز نجس را پاك نمي كند ، وضو  و  غسل هم با آن باطل است .

(مساله48)اگر ذره اي نجاست به آب مضاف برسد نجس مي شود ، ولي چنانچه از بالابافشار روي چيز نجس بريزد ، مقداري كه به چيز نجس رسيده نجس و مقداري كه بالاتر از آن رسيده نجس و مقداري كه بالاتر از آن است پاك ميباشد . مثلا اگر گلاب را از گلابدان روي دست نجس بريزند ،آنچه به دست رسيده نجس، و آنچه به دست نرسيده پاك است و نيز  اگر مثل فواره  با فشار از پائين به بالا برود  ،  اگر نجاست به بالا برسد پائين نجس نمي شود .

(مساله 49)  اگر آب مضاف نجس  ،  طوري  با آب كُر يا جاري مخلوط شود  ،  كه ديگر آب مضاف به آن نگويند پاك مي شود .

(مساله50)آبي كه مطلق بوده و معلوم نيست مضاف شده يا نه ، مثل آب مطلق است ، يعني چيز نجس را  پاك مي كند  ،  وضو  و  غسل هم با آن صحيح است  و آبي كه مضاف بوده و معلوم نيست مطلق شده يا نه مثل آب مضاف است ، يعني چيز نجس را پاك نميكند ،  وضوو غسل هم با آن باطل است .

(مساله 51)آبي  كه  معلوم نيست  مطلق  يا مضاف  و  معلوم نيست كه قبلا مطلق يا مضاف بوده ، نجاست را پاك نمي كند ،وضو و غسل ه با آن باطل است .

(مساله 51)آبي كه معلوم نيست مطلق است يا مضاف  و  معلوم نيست كه   قبلا   مطلق  يا  مضاف بوده ، نجاست را پاك نمي كند ، وضو و غسل هم با آن باطل است .

ولي اگر به اندازة كُر يابيشتر باشد ونجاست به آن برسد حكم به نجس بودن آن نمي شود

(مساله 52) آبي كه عين نجاست  مثل  خون  و  بول به آن برسد  و  بو يا رنگ يا مزة آن را تغيير دهد  ،  اگر چه كُر  يا  جاري باشد نجس  مي شود  .  ولي اگر بو يا رنگ يا مزة آب به واسطة نجاستي كه بيرون آب است عوض شود ، مثلا مرداري كه پهلوي آب است بوي  آن را تغيير دهد نجس نمي شود .

(مساله 53) آبي كه عين  نجاست مثل خون و  بول در آن  ريخته و بو يا رنگ  يا مزة آن را تغيير داده ، چنانچه به كر يا جاري  متصل  شود ، يا باران بر آن  ببارد يا  باد باران را در آن بريزد،يا آب باران درموقع باريدن از ناودان درآن جاري شود،وتغيير آن از بين برود پاك مي شود . ولي بايد آب باران يا كر يا جاري با آن مخلوط گردد .   

( مساله 54 ) آبي كه براي پاك كردن شئ نجس شده استعمال مي شود و آن را غساله مي نامند اگر تطهير با آب قليل باشد ، نجس است ، ولي اگر در آب كر يا جاري تطهير نمايند ، آبي كه بعد از بيرون آوردن از آن مي ريزد ، پاك است .

( مساله 55 ) آبي كه پاك بوده و معلوم نيست نجس شده يا نه پاك است . و آبي كه نجس بوده و معلوم نيست پاك شده يا نه ، نجس است .  

( مساله 56 ) نيم خوردة سگ و خوك و كافر ، نجس و خوردن آن حرام است و نيم خوردة حيوانات حرام گوشت ، پاك و خوردن آن مكروه مي باشد . 

( مساله 57)  واجب است انسان  وقت تخلي  و  مواقع ديگر ،  عورت خود را از كساني كه مكلفند اگر چه مثل خواهر و مادر با او محرم باشند و همچنين از ديوانة مميّز كه خوب و بدرا مي فهمند ، بپوشاند ، ولي زن و شوهر لازم نيست عورت خود را از يكديگر بپوشانند .

(مساله 58) لازم نيست يا چيز مخصوصي عورت خود را بپوشاند ، و اگر مثلا با دست  هم  آن را بپوشاند ، كافي است .

(مساله 59) موقع تخلي بايد طرف جلوي بدن ، يعني شكم و سينه ، رو به قبله و پشت به قبله  نباشد .

(مساله 60) اگر موقع  تخلي طرف  جلوي بدن  كسي  رو  به قبله يا پشت به قبله باشد و عورت را از قبله بگرداند كفايت نمي كند ، و اگر جلوي بدن او رو به قبله يا پشت  به  قبله نباشد ، احتياط واجب آن است كه عورت را رو به قبله يا پشت به قبله ننمايد .

(مساله 61) در  موقع تطهير مخرج بول  و  غائط ، رو به قبله و پشت به قبله بودن اشكال ندارد ، ولي اگر در موقع استبراء بول از مخرج بيرون آيد ، در اين حال رو به قبله  و  پشت به قبله بودن ، حرام است .

(مساله 62) اگر  براي آنكه نا محرم او  را نبيند مجبور شود   رو  به قبله  يا  پشت  به قبله بنشيند ، مانعي ندارد و نيز اگر از راه ديگر ناچار باشد كه رو به قبله يا پشت به قبله بنشيند مانعي ندارد .

(مساله 63)  احتياط  واجب آن است كه بچه را  در  وقت تخلي  رو به قبله يا پشت به قبله ننشانند ، ولي اگر خود بچه بنشيند ، جلوگيري از او واجبي نيست .

(مساله 64) درچهار جا تخلي حرام است :

اول : در كوچه هاي بن بست در صورتي كه صاحبانش اجازه نداده باشند .

دوم : در ملك كسي كه اجازه تخلي نداده است .

سوم : در جائي كه براي عدّ ة مخصوصي وقف شده است ، مثل بعضي از مدرسه ها .

چهارم : روي قبر مؤمنين در صورتي كه بي احترامي به آنان باشد .

(مساله 65) در سه صورت مخرج غائط فقط با آب پاك مي شود :

اول : آنكه با غائط نجاست ديگري مثل خون بيرون آمده باشد .

دوم : آنكه نجاستي از خارج به مخرج غائط رسيده باشد .

سوم : آنكه اطراف مخرج بيشتر از مقدار معمول آلوده شده باشد و در غير اين سه صورت مي شود   مخرج  را آب شست  و  يا به دستوري كه بعداً گفته مي شود با پارچه و سنگ و مانند اينها پاك كرد ، اگرچه شستن با آب بهتر است .

( مساله 66) مخرج بول  با غير آب پاك  نمي شود  .  و  اگر بعد  از بر طرف شدن بول يك مرتبه بشويند كافي است ، ولي كساني كه بولشان از غير مجراي طبيعي مي آيد   ،  احتياط واجب آن است كه دو مرتبه بشويند و نيز زن حكم مرد را دارد و اين در صورتي است كه با آب  قليل بشويند ، ولي با آب جاري و كّر يك مرتبه شستن كفايت مي كند .

(مساله 67) اگر مخرج غائط را با آب بشويند ، ايد چيزي از غائط در آن نماند ،  ولي  باقي ماندن رنگ  و   بوي آن مانعي ندارد  ،  و  اگر  در دفعة اول طوري شسته شود كه ذرهّ اي از غائط در آن نماند ، دوباره شستن لازم نيست .

(مساله 68) هر گاه با سنگ و كلوخ و مانند اينها غائط را از مخرج بر طرف كنند  ،  پاك مي شود و نماز خواندن مانعي ندارد و چنانچه چيزي هم به آن برسد نجس نمي شود .

(مساله 69) لازم است با سنگ يا سه سنگ يا سه پارچه  مخرج  را  پاك كنند  ،  با اطراف  يك سنگ يا يك پارچه كافي نيست و  با  استخوان و سر گين پاك  نمي شود و پاك كردن با چيز هائي كه احترام آنها لازم است ، مانند  كاغذي  كه اسم خدا بر آن نوشته شده حرام است و آگر محل را باآن پاك كند ، پاك نمي شود و نماز با آن نمي تواند بخواند .

( مساله 70 ) اگر شك كند كه مخرج را تطهير كرده  يا نه ، لازم است تطهير نمايد اگر چه هميشه بعد از بول يا غائط فورا تطهير مي كرده .

( مساله 71 ) اگر بعد از نماز شك كند كه  قبل از  نماز ، مخرج را تطهير كرده يا نه ، نمازي كه  خوانده صحيح است ، ولي براي نماز هاي بعد ، بايد تطهير كند .  

 

استبرا

( مساله 72 ) استبرا ، عمل  مستحبي  است كه مردها بعد از بيرون آمدن بول انجام مي دهند ، و آن داراي  اقسامي است و بهترين  آنها اين است كه : بعد از قطع شدن بول ، اگرمخرج غائط نجس شده ، اول آن را تطهير كنند ، بعد سه دفعه با انگشت ميانة دست چپ از مخرج غائط تا بيخ آلت بكشند و بعد شست را روي آلت و انگشت پهلوي شست را زير آن بگذارند و سه مرتبه تا ختنه گاه بكشند و پس از آن سه مرتبه سر آلت را فشار دهند .   

( مساله 73 ) آبي  كه  گاهي  بعد از ملاعبه و بازي كردن ، از انسان خارج مي شود و به آن مذي مي گويند پاك  است و  نيز آبي كه  بعد  از  مني بيرون  مي آيد و به آن وذي گفته مي شود و آبي كه گاهي  بعد از بول  بيرون مي آيد  و  به  آن  ودي مي گويند ، اگر  بول  به  آن نرسيده باشد پاك است . و چنانچه انسان بعد از بول استبرا كند و بعد آبي از او خارج شود

و شك كند كه بول است يا يكي از اينها ، پاك مي باشد .

(مساله74) اگر انسان شك كند استبراء كرده  يا نه و رطوبتي از او بيرون آيد كه نداند پاك است يا نه ، نجس مي باشد و چنانچه وضو گرفته باشد ، باطل مي شود . ولي اگر شك كند استبرائي  كه كرده درست بوده يا نه  و  رطوبتي  از  او بيرون آيد كه نداند پاك است يا نه ، پاك مي باشد ، وضو را  هم باطل نمي كند .

(مساله 75)كسي كه استبراء نكرده اگر به واسطه آنكه مدّتي ازبول كردن او گذاشته ، يقين كند بول در مجري نمانده است و رطوبتي ببيند و  شك كند پاك است  يا  نه  ،  آن  رطوبت پاك مي باشد وضو را هم باطل نمي كند .

(مساله 76)  اگر  انسان  بعد  از  بول  استبراء  كند  و  وضو بگيرد  ،  چنانچه  بعد  از  وضو رطوبتي ببيند كه بداند يا بول است يا مني ، واجب است احتياطا غسل كند ، وضو هم بگيرد.

ولي اگر وضو نگرفته باشد ، فقط گرفتن وضو كافي است .  

( مساله 77 ) براي زن استبرا از  بول نيست و اگر رطوبتي ببيند و شك كند پاك است يا نه پاك مي باشد ،  وضو و غسل او را هم باطل نمي كند .

 

مستحبات و مكروهات تخلي

( مساله 78 )  مستحب است  در موقع تخلي جائي بنشيند كه كسي او را نبيند و موقع واردشدن به مكان  تخلي ، اول پاي  چپ و موقع بيرون آمدن ، اول پاي راست را بگذارد .

و همچنين  مستحب است  در حال  تخلي سر را  بپوشاند  و  سنگيني  بدن  را بر پاي چپ بيندازد .    

(مساله 79) نشستن  روبروي خورشيد و  ماه در موقع تخلي مكروه است ، ولي اگر عورت خود را به وسيله اي بپوشاند مكروه نيست . و نيز در موقع تخلي نشستن روبروي باد  و  در  جاده و خيابان و كوچه و درب خانه و زير درختي كه ميوه  مي دهد  و  چيز خوردن  و  توقف زياد و تطهير كردن با دست راست مكروه مي باشد . و  همچنين است  حرف زدن  در  حال

تخلي ، ولي اگر ناچار باشد يا ذكر خدا بگويد اشكال ندارد .

(مساله80) ايستاده  بول كردن و  بول كردن در زمين سخت  و  سوراخ جانوران و در آب  ،   خصوصاً آب ايستاده ، مكروه است .                  

(مساله81)خودداري كردن از بول و غائط مكروه است  . و  اگر ضرر  برساند بايد خودارينكند .

(مساله 82) مستحب است انسان پيش از نماز و پيش از خواب و پبش از جماع و  بعد  از بيرون آمدن مني ، بول كند .

 

نجاسات

(مساله 83) نجاسات يازده چيز است : اول بول ، دوم غائط ، سوم مني ،  چهارم  مردار ،پنجم خون ، ششم و هفتم سگ و خوك ، هشتم كافر ، نهم شراب ، دهم فقاع  ،  يازدهم عرق شتر نجاستخوار .

 

 

توضيح

 

1 -2 بول و غائط

 (مساله84) بول  و غائط انسان و هر حيوان حرام گوشتي كه خون جهنده دارد كه  اگر  آن را ببرند ، خون از آن جستن مي كند ، نجس است ، ولي فضلة حيوانات كوچك مثل پشه و مگس كه گوشت ندارند ، پاك است .

(مساله 85) فضلة پرندگان حرام گوشت ، نجس است .

(مساله 86) بول  و  غائط حيوان نجاستخوار  نجس است  و  همچنين  است بول  و  غائط حيواني كه انسان آن را وَطي كرده ، يعني با آن نزديكي نموده ، و گوسفندي كه گوشت آن از خوردن شير خوك ، محكم شده است . 

 

3-مني

 

(مساله87)مني حيواني كه خون جهنده دارد ، نجس است .

 

4-مردار

(مساله88)مردار حيواني كه خون جهنده دارد نجس است ، چه خودش مرده باشد ، يا بغير دستوري كه در شرع معين شده ، آن را كشته باشند . و ماهي چون خون جهنده ندارد ، اگر چه در آب هم بميرد پاك است .

(مساله 89)چيزهائي از مردار ، مثل پشم و مو و كرك و استخون و  دندان  كه  روح  در  آن حلول نمي كند از غير حيوان نجس العين (حيواني كه ذاتاً نجس است مثل خوك  و  سگ  )پاك مي باشد .

(مساله 90)اگر از  بدن انسان   يا حيواني كه   خون  جهنده   دارد  ، در حالي كه زنده است گوشت يا چيز ديگري را كه روح دارد جدا كنند ، نجس است .  

(مساله 91 ) پوستهاي مختصر لب و جاهاي ديگر بدن كه موقع افتادنشان رسيده ، اگر چه آنها را بكنند ، پاك است ، ولي بنابر احتياط واجب بايد از پوستي كه موقع افتادنش نرسيده و آن را كنده اند ، اجتناب نمايند .  

( مساله 92 ) تخم مرغي  كه  از شكم مرده بيرون مي آيد ، اگر پوست روي آن سفت شده باشد پاك است ، ولي ظاهر آن را بايد آب كشيد .

( مساله 93 ) اگر  بره  و  بزغاله  ،  پيش از آنكه علفخوار شوند بميرند ، پنير مايه اي كه در شير دان آنها مي باشد پاك است ، ولي ظاهر آن را بايد آب كشيد . 

(مساله 94 ) دواجات  روان  و  عطر و  روغن  و  واكس و صابون كه از خارجه مي آورند اگر انسان يقين به نجاست آنها نداشته باشد ، پاك است .

(مساله 95 ) گوشت و پيه چرمي كه در بازار مسلمانان فروخته شود پاك است ، و همچنين است اگر يكي از اينها در دست مسلمانان باشد و بدانند  آن  مسلمانان  از  كافر   گرفته   و احتمال  بدهند آن مسلمان رسيدگي كرده كه از حيواني است كه به دستور شرع كشته شده است و  نيز بداند  مسلمان  با آن  معامله پاكي  نموده ، پاك  است ، ولي اگر بداند رسيدگي

نكرده ، نجس مي باشد .   

 

5 – خون

(مساله 96 ) خون انسان و هر حيواني كه ون جهنده دارد ، يعني حيواني كه اگر رگ آن را ببرند خون از آن جستن مي كند نجس  است ، پس خون  حيواني كه مانند   ماهي  و   پشه خون جهنده ندارد ، پاك مي باشد . 

(مساله 7 9 ) اگر  حيوان حلال گوشت را به دستوري كه در شرع معين شده بكشند و خون آن به مقدار  معمول  بيرون  آيد ، خوني كه در  بدنش مي ماند  پاك است ، ولي اگر به علت نفس كشيدن يا  به واسطة  اينكه  سر حيوان  در  جاي  بلندي  بوده ، خون  به  بدن حيوان برگردد ، آن خون نجس است .

(مساله 98 ) خوني كه در تخم مرغ مي باشد ، بنابر احتياط واجب نجس است ، ولي اگر در ميان پردة رقيقي است و آن پرده پاره نشده است ، اجزاء تخم مرغ را نجس نمي كند.



قبل فهرست بعد