قبل فهرست بعد


 

قضاي سجده و تشهد فراموش شده

 

 (مساله 1252) سجده و تشهدي را كه انسان فراموش كرده و بعد از نماز قضاي آن را بجا مي آورد ، بايد تمام شرائط نماز : پاك بودن و لباس و رو به قبله بودن و شرطهاي ديگر را داشته باشد .

(مساله 1253)اگر  سجده  يا  تشهد  را چند دفعه فراموش كند ، مثلاً يك سجده از ركعت اول و يك سجده از ركعت دوم فراموش نمايد ، بايد بعد از نماز ، قضاي هر دو را با سجده هاي سهوي كه براي انها لازم نيست معين كند كه قضاي كدام يك آنها است .

(مساله 1254)اگر  يك سجده و  تشهد  را  فراموش كند ، مي تواند هر يكي را كه بخواهد اول قضا نمايد اگر چه بداند كدام اول فراموش شده است و ترتيب لازم نيست .

(مساله 1255)اگر بين سلام نماز و قضاي سجده يا تشهد كاري كند كه اگر عمداً يا سهواً در نماز اتفاق بيفتد نماز باطل مي شود ، مثلاً پشت به قبله نمايد بايد قضاي سجده و تشهد را بجا آورد و نمازش صحيح است .

(مساله1256)اگر  بعد  از  سلام نماز ، يادش بيايد كه يك سجده از ركعت آخر را فراموش كرده ، چنانچه كاي كه عمداً يا  سهواً نماز را باطل مي كند مثل روي گرداندن از قبله اتجام نداده است ، احتياط واجب آن است سجدة فراموش شده را بجا بياورد و بعد از آن تشهد و سلام  را  بجا  بياورد  و  دو  سجدة  سهو  نيز  انجام  بدهد و نيز اگر يادش بيايد كه تشهد ركعت آخر را فراموش كرده احتياطاً تشهد را بخواند و  بعد  از  آن  سلام  دهد و دو سجدة سهو نيز بجا بياورد .

(مساله1257)اگر  بين  سلام  نماز  و قضاي سجده يا تشهد كاري كند كه براي آن سجدة سهو واجب مي شود ، مثل آنكه سهواً حرف بزند ، بايد سجده يا تشهد را قضا كند .

(مساله1258)اگر نداند كه سجده را فراموش كرده  يا تشهد را ، بايد هر دو را قضا نمايد و هر كدام را اول بجا آورد اشكال ندارد .

(مساله1259)اگر شك دارد كه سجده يا تشهد را فراموش كرده يا نه ، واجب نيست قضا نمايد .

 (مساله1260)اگر  بداند  سجده  يا  تشهد  را فراموش كرده و شك كند كه پيش از ركوع ركعت بعد بجا آورده يا نه ، احتياط واجب آن است كه آن را قضا نمايد .

(مساله1261)كسي كه  بايد  سجده  يا  تشهد  را  قضا  نمايد  ،  اگر براي كار ديگر ي هم سجدة  سهو  بر  او واجب شود ، بايد بعد از نماز سجده يا تشهد را قضا نمايد ، بعد سجدة سهو را بجا آورد .

(مساله1262)اگر  شك  دارد  كه  بعد از نماز ، قضاي سجده يا تشهد فراموش شده رابجا آورده  يا نه ، چنانچه وقت نماز نگذشته ، بايد سجده يا تشهد را قضا نمايد و اگر وقت نماز هم گذشته ، بنابر احتياط واجب بايد سجده يا تشهد را قضا نمايد .

 

كم يا زياد كردن اجزاء و شرائط نماز

 

(مساله 1263)هر گاه چيزي از واجبات نماز  را  عمداً كم يا زياد كند ، اگر چه يك حرف آن باشد ، نماز باطل است .

(مساله1264) اگر  به  واسطة  ندانستن  مساله ، چيزي از اجزاء نماز را كم يازياد كند ، اگر آن جز ء  ركن  نباشد  ،  نمازش  صحيح است اگر جاهل قاصر باشد و الا به احتياط واجب ، نماز باطل است .

(مساله1265)اگر در  بين  نماز  بفهمد  وضو  يا  غسلش باطل بوده ، يا بدون وضو يا غسل مشغول نماز شده ، بايد نماز را به هم بزند و دوباره با وضو يا غسل بخواند و اگر بعد از نماز بفهمد بايد دوباره نماز را با وضو يا غسل بجا آورد و اگر ئقت گذشته قضا نمايد .

(مساله1266) اگر  بعد  از  رسيدن  به  ركوع  ياد ش  بيايد  كه   دو  سجده از ركعت پيش فراموش  كرده  ،  نمازش  باطل  است  .  و  اگر پيش از رسيدن به ركوع يادش بيايد ، بايد برگردد و دو سجده را بجا آورد و بر خيزد و حمد و سوره يا تسبيحات  را  بخواند  و  نماز را تمام كند .

(مساله1267)اگر پيش از گفتن (السلامُ علَينا ) و ( السلامُ عليكُم )يادش بيايد كه دو سجدة   ركعت آخر را بجا نياورده ، بايد دو سجده را بجا آورد و دوباره تشهد بخواند و نماز را سلام دهد .

(مساله1268)اگر پيش از سلام نماز  يادش   بيايد  كه  يك  ركعت  يا  بيشتر  از آخر نماز نخوانده  بايد مقداري را كه فراموش كرده بجا آورد .

(مساله1269)اگر  بعد  از  سلام  نماز  يادش  بيايد  كه  يك ركعت يا بيشتر از آخر نماز را نخوانده  ،  چنانچه  كاري  انجام داده كه اگر در نماز عمداً يا سهواً اتفاق بيفتد نماز را باطل مي كند ،  مثلاً پشت به قبله كرده نمازش باطل است ، و اگر كاري كه عمدي و سهوي آن ، نماز را باطل مي كند انجام نداده ، بايد فوراً مقداري كه فراموش كرده بجا آورد .

(مساله1270)هر گاه  بعد از سلام نماز عملي انجام دهد كه اگر  در  نما ز عمداً  يا  سهواً اتفاق بيفتد نماز را باطل مي كند ، مثلاً پشت به قبله نمايد و بعد يادش بيايد كه دو سجدة آخر  را  بجا نياورده نمازش باطل است و اگر پيش از انجام كاري كه نماز را باطل مي كند يادش بيايد ، دو سجده اي را كه فراموش كرده بجا آورد و دوباره تشهد بخواند و نماز را سلام دهد و دو سجدة سهو براي سلامي كه اول گفته است بنمايد و احتياط مستحب آن است كه نماز را هم دوباره بخواند .

(مساله1271)اگر بفهمد نماز را پيش از وقت خوانده ، يا پشت به قبله يا به طرف راست يا به طرف چپ بجا آورده ، بايد دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نمايد .

 

 

نماز مسافر

 

مسافر بايد نماز ظهر و عصر و عشا را با هشت شرط شكسته بجا آورد ، يعني دو ركعت بخواند :                                                  

شرط اول :

آنكه سفر او كمتر  از  هشت  فرسخ  شرعي  نباشد  و فرسخ شرعي تقريباً پنج كيلومتر و نيم است .

(مساله1272) كسي  كه  رفتن و برگشتن او هشت فرسخ است در صورتي نماز او شكسته است كه  هر  يك  از  رفتن  و برگشتن او كمتر از  از چهار فرسخ نباشد بنابر اين اگر رفتن سه  فرسخ  و  برگشتن  پنج  فرسخ  يا  بعكس  باشد ، بايد نماز را تمام يعني چهار ركعت بخواند .

( مساله 1273 ) اگر  رفتن   و  برگشتن هشت فرسخ باشد بايد نماز را شكسته بخواند چه همان روز و شب بخواهد برگردد يا غير آن روز و شب .

( مساله 1274 ) اگر  سفر  ، مختصري از هشت فرسخ كمتر باشد ، يا انسان نداند كه سفر او هشت  فرسخ  است  يا  نه  ، نبايد نماز را شكسته بخواند و چنانچه شك كند كه سفر او هشت فرسخ است يا نه ، در صورتي كه تحقيق كردن برايش مشقت دارد ، بايد نمازش را تمام  بخواند   و  اگر  مشقت  ندارد  ،  بنابر  احتياط واجب بايد تحقيق كند كه اگر دو عادل بگويند . يا بين مردم معروف باشد كه سفر او هشت فرسخ است ، نماز را شكسته بخواند .

( مساله 1275 ) اگر  يك  عادل  يا  شخصي  موثقي خبر دهد كه سفر انسان هشت فرسخ است ، بايد نماز را شكسته بخواند .

( مساله 1276 ) كسي كه  يقين  دارد  سفر  او  هشت  فرسخ  است  ،  اگر نماز را شكسته خواند  و بعد بفهمد كه هشت فرسخ نبوده  ،  بايد  آن  را  چهار ركعتي بجا آورد و اگر وقت گذشته بنابر احتياط واجب قضا نمايد .

( مساله 1277 ) كسي كه  يقين دارد سفرش هشت فرسخ نيست ، يا شك دارد كه هشت فرسخ هست يا نه ، چنانچه  در بين راه بفهمد كه سفر او هشت فرسخ بوده ، اگر چه كمي از راه باقي باشد ، نماز را شكسته بخواند و اگر تمام خوانده دوباره شكسته بجا آورد.

( مساله 1278 ) اگر  بين  دو  محلي  كه فاصلة آنها كمتر از چهار فرسخ است ، چند مرتبه رفت و آمد كند ، اگر چه روي هم رفته هشت فرسخ شود ، بايد نماز را تمام بخواند .

( مساله 1279 ) اگر  محلي  دو  راه  داشته  باشد  ، يك راه آن كمتر از هشت فرسخ و راه ديگر هشت فرسخ يا بيشتر باشد ، چنانچه انسان  از  راهي كه هشت فرسخ است به آنجا برود  ،  بايد   نماز  راشكسته بخواند و اگر از راهي كه هشت فرسخ نيست برود بايد تمام بخواند .

( مساله 1280 ) اگر  شهر  ديوار  دارد  ،  بايد ابتداي هشت فرسخ را از ديوار شهر حساب كند . و اگر ديوار ندارد ، بايد از خانه هاي  آخر شهر حساب نمايد . و در اين موضوع فرقي ميان شهر هاي  نسبتاً  بزرگ  مانند تهران امروز يا شهر هاي متوسط و كوچكتر نيست ولي در صورتي كه شهر به اندازه اي  بزرگ و وسيع باشد كه رفتن از يك قسمت آن به قسمت ديگر  آن ، مسافرت و دور شدن از وطن محسوب شود بعيد نيست در اين صورت كه لازم باشد ابتداي هشت فرسخ را از منزل خود حساب نمايد .

شرط دوم :

آنكه  از  اول  مسافرت  قصد  هشت فرسخ را داشته باشد ، پس اگر بجائي كه كمتر از هشت فرسخ است مسافرت كند و بعد از رسيدن به آنجا قصد كند جائي برود كه با مقداري  كه  آمده  هشت فرسخ شود . چون از اول قصد هشت فرسخ را نداشته ، بايد نماز  تمام بخواند . ولي اگر بخواهد از آنجا هشت فرسخ برود يا چهار فرسخ برود و چهار فرسخ ديگر به وطنش يا بجائي كه مي خواهد ده روز بماند بر گردد بايد نماز را شكسته بخواند .

( مساله 1281 ) كسي كه  نمي  داند  سفرش  چند  فرسخ  است  ،  مثلاً براي  پيدا  كردن گمشده اي مسافرت مي كند و نمي داند كه چه مقدار بايد برود تا آن را پيدا كند ، بايد نماز را تمام بخواند . ولي در برگشتن ، چنانچه تا وطنش يا جائي كه مي خواهد ده روز در آنجا بماند  ،  هشت  فرسخ يا بيشتر باشد ، بايد نماز را شكسته بخواند . ونيز اگر در بين رفتن قصد كند كه چهار فرسخ برود و چهار فرسخ بر گردد ، بايد نماز را شكسته بخواند .

( مساله 1282 ) مسافر در صورتي بايد بايد نماز را شكسته بخواند كه تصميم داشته باشد هشت  فرسخ  برود ، پس كسي كه از شهر بيرون مي رود و مثلاً قصدش اين است كه اگر رفيق پيدا كند ، سفر هشت فرسخي برود چنانچه اطمينان دارد كه رفيق پيدا مي كند ، بايد نماز را شكسته بخواند و اگر اطمينان ندارد ، بايد تمام بخواند .

( مساله 1283 ) كسي  كه قصد هشت فرسخ دارد ، اگر چه در هر روز مقدار كمي راه برود وقتي  بجائي برسد كه شهر را نبيند و اذان  آن  را  نشود بايد نماز را شكسته بخواند . ولي اگر در هر روز مقدار خيلي كمي راه برود كه نگويند  مسافر  است  ،  بايد  نمازش  را  تمام بخواند و احتياط مستحب آن است كه هم شكسته و هم تمام بخواند .

( مساله 1284 ) كسي  كه  در  سفر  به  اختيار ديگري است : مانند نوكري كه با آقاي خود مسافرت مي كند چنانچه بداند سفر او هشت فرسخ است ، بايد نماز را شكسته بخواند .

( مساله 1285 ) كسي كه  در  سفر به اختيار ديگري است ، اگر بداند يا گمان داشته باشد كه پيش از رسيدن به چهار فرسخ از او جدا مي شود ، نماز را تمام بخواند .

(مساله 1286 )كسي كه در سفر به اختيار ديگري است ، اگر شك دارد كه پيش از رسيدن به چهار فرسخ از  او  جدا  مي شود يا نه ، بايد نماز را شكسته بخواند . و نيز اگر شك او از اين جهت  است  كه  احتمال  مي دهد  مانعي براي سفر او پيش آيد ، چنانچه احتمال او در نظر مردم بجا نباشد بايد نمازش را شكسته بخواند .

شرط سوم:

آنكه دربين راه از قصد خود بر نگردد ، پس اگر پيش از رسيدن به چهار فرسخ از قصد خود بر گرد ، يا مردد شود ، بايد نماز را تمام بخواند .

( مساله 1287 ) اگر  بعد  از  رسيدن  به  چهار  فرسخ  از  مسافرت منصرف شود . چنانچه تصميم داشته باشد كه همانجا بماند يا بعد از  ده روز برگردد ، يا در برگشتن و ماندن مردد باشد ، بايد نماز را تمام بخواند .

( مساله 1288 ) اگر بعد از رسيدن به چهار  فرسخ  از  مسافرت  منصرف  شود  و  تصميم داشته باشد كه بر گردد ، بايد نماز را شكسته بخواند .

( مساله 1289 ) اگر  براي  رفتن به محلي حركت كند و بعد از رفتن مقداري از راه بخواهد جاي  ديگري برود  ،  چنانچه  از  محل اولي  كه  حركت  كرده تا جائي كه مي خواهد برود ، هشت فرسخ باشد ، بايد نماز را شكسته بخواند .

( مساله 1290 ) اگر  پيش از آنكه به هشت فرسخ برسد ، مردد شود كه بقيه راه را برود يا نه ، و در موقعي كه مردد است راه نرود و بعد تصميم بگيرد كه بقيه راه را برود ، بايد تا آخر مسافرت نماز را شكسته بخواند .

( مساله 1291 ) اگر پيش ازآنكه به هشت فرسخ برسد مردد شود كه بقيه راه را برود يا نه ودر موقعي كه مردد است مقداري راه برود و بعد تصميم بگيرد كه بقية راه را برود ، چنانچه باقيماندة  سفر او هشت فرسخ باشد يا چهار فرسخ باشد ولي بخواهد برود و برگردد ، بايد نماز  را  شكسته  بخواند . و اگر راهي كه پيش از مردد شدن و راهي كه بعد از آن مي رود ، روي هم هشت فرسخ باشد ، و نيز ، نماز راشكسته بخواند .

شرط چهارم  : 

آنكه  پيش  از  رسيدن  به  هشت  فرسخ از وطن خود بگذرد ، يا ده روز يا بيشتر در جائي بماند ، پس كسي كه مي خواهد پيش  از رسيدن به هشت فرسخ از وطنش بگذرد ، يا ده روز در محلي بماند ، بايد نماز را تمام بخواند .

(مساله1292)كسي كه نمي داند پيش از رسيدن به هشت فرسخ از وطنش مي گذرد يا نه ، يا ده روز در محلي مي ماند يا نه ، بايد نماز را تمام بخواند .

(مساله1293)كسي كه مي خواهد پيش از رسيدن به هشت فرسخ از وطنش بگذرد ، يا ده روز  در  محلي  بماند  ،  و  نيز كسي كه مردد است كه از وطنش بگذرد ، يا ده روز در محلي بماند،اگر از ماندن ده روز يا گذشتن از وطن منصرف شود ، باز هم بايد نماز را تمام بخواند ولي اگر باقي ماندة راه هشت فرسخ باشد ،  يا  چهار فرسخ باشد و بخواهد برود و برگردد ، بايد نماز را شكسته بخواند .

شرط پنجم  : 

آنكه  براي كار حرام سفر نكند و اگر براي كار حرامي مانند دزدي سفر كند ، بايد  نماز  را  تمام  بخواند  .  و همچنين است اگر خود سفر حرام باشد ، مثل آنكه براي او ضرر  داشته باشد  ، يا زن بدون اجازة شوهر و فرزند با نهي پدر و مادر سفري بروند كه بر آنان واجب نباشد  ،  ولي  اگر  مثل  سفر حج واجب باشد ، بايد نماز را شكسته  بخوانند .

(مساله 1294)سفري كه اسباب اذيت پدر ومادر باشد حرام است و انسان بايد در آن سفر نماز را تمام بخواند و روزه بگيرد .

(مساله1295)كسي كه سفر او حرام نيست و براي كار حرام هم سفر نمي كند ، اگر چه در سفر ، معصيتي انجام دهد ، مثلاً غيبت كند يا شراب بخورد ، بايد نماز را شكسته بخواند .

(مساله1296)اگر مخصوصاً براي آنكه كار واجبي را ترك كند ، مسافرت نمايد نمازش تمام است ، پس كسي كه بدهكار است ، اگر بتواند بدهي خود را بدهد و طلبكار هم مطالبه كند ، جنانچه در سفر نتواند بدهي خود را بدهد و مخصوصاً براي ترك واجب مسافرت نكند، بايد نماز را شكسته بخواند و احتياط مستحب آن است كه هم شكسته و هم تمام بخواند.

(مساله1297)اگر  سفر  او  سفر  حرام نباشد ولي حيوان سواري يا مركب ديگري كه سوار است  غصبي  باشد  ،  نمازش  شكسته  است ولي اگر در زمين غصبي مسافرت كند ، بنابر احتياط واجب بايد نماز را هم شكسته و هم تمام بخواند .

(مساله 1298)كسي  كه  با  ظالم  مسافرت مي كند اگر ناچار نباشد و مسافرت او كمك به ظالم  يا  موجب  شكوه  و افزايش يافتن عظمت ظالم باشد بايد نماز را تمام بخواند و اگر ناچار باشد يا مثلاً براي نجات دادن مظلومي با او مسافرت كند ، نمازش شكسته است

(مساله1299)اگر  به  قصد  تفريح  و  گردش   مسافرت  كند  حرام نيست  و  بايد نماز را شكسته بخواند .

(مساله 1300)اگر  براي لهو و خوشي گذراني  به  شكار رود ، نمازش تمام است و چنانچه براي تهيه معاش به شكار رود، و همچنين اگر برا ي كسب و زياد كردن مال برود ، نمازش شكسته است و روزه را نيز نبايد بگيرد .

(مساله1301)كسي  كه  براي معصيت سفر كرده ، موقعي كه از سفر بر مي گردد اگر توبه كرده ،  بايد  نماز  را  شكسته بخواند  .  و اگر توبه نكرده ، و در بازگشت فقط قصد عودَ به وطن را دارد نماز را بايد تمام بخواند ، و احتياط مستحب آن است كه هم شكسته و هم تمام بخواند .

(مساله1302)شخصي  كه  از  سفر  معصيت  بر مي گردد ، چنانچه انگيزة رجوعش مقصد مستقلي غير از رجوع به وطن باشد نماز او شكسته است .

(مساله 1303)كسي  كه  سفر   او سفر معصيت است ، اگر در بين راه از قصد كند معصيت بر مي گردد ، چنانچه باقي ماندة راه  هشت فرسخ   باشد  ،  يا چهار فرسخ باشد و بخواهد برود و بر گردد ، بايد نماز راشكسته بخواند .

(مساله 1304)كسي  كه  براي معصيت سفر نكرده ، اگر در بين راه قصد كند كه بقية راه را براي  معصيت  برود  ، بايد نماز را تمام بخواند ولي نماز هائي را كه شكسته خوانده صحيح است  .

شرط  ششم  :

آنكه از صحرا نشينهائي نباشد كه در بيابانها گردش مي كنند و هر جا آب و خوراك  براي  خود و حشمشان پيدا كنند مي مانند و بعد از چندي بجاي ديگر مي روند ، و صحرا نشينها در اين مسافرتها بايد نماز را تمام بخوانند .

(مساله1305)اگر  يكي  از صحرا نشينها بر اي پيدا كردن منزل و چراگاه حيواناتشان سفر كند  .  چنانچه  سفر  او  هشت فرسخ باشد ، و چادر و اثاثية او همراهش نباشد نمازش را شكسته بخواند .                                         

(مساله1306)اگر صحرانشين براي زيارت يا  حج  يا  تجارت  و مانند اينها مسافرت كند ، بايد نماز را شكسته بخواند .

شرط هفتم  :

آنكه شغل او مسافرت نباشد ، بنابر اين شتردار و راننده و چوبدار و كشتيبان و مانند اينها ، اگر چه براي بردن اثاثية منزل خود مسافرت كنند ، در غير سفر اول بايد نماز را تمام بخوانند . ولي در سفر اول نمازشان شكسته است . مگر اينكه سفر اول نيز طولاني باشد كه در اين صورت پس از اين كه شغل او مسافرت شده نمازش نمام است .

(مساله 1307)كسي  كه  شغلش مسافرت است اگر براي كار ديگري مثلاً  براي زيارت يا حج مسافرت كند ، بايد  نماز  را شكسته بخواند . ولي اگر مثلاً شوفر ، اتومبيل خود را براي خود  را  براي  زيارت كرايه  بدهد  و  در  ضمن  خودش  هم  زيارت كند ، بايد نماز را تمام بخواند.

(مساله1308)  حمله  دار يعني  كسي كه فقط در ماههاي حج به مسافرت اشتغال مي ورزد نماز رابايد شكسته بخواند .



قبل فهرست بعد