قبل فهرست بعد


(مساله 1369)مستحب  مسافر بعد از هر نمازي كه شكسته مي خواند سي مرتبه بگويد    سُبحان  للهِ و  الحمدُلِله  و لا اِله اِلا اللهُ و اللُه اكبرُ  و در تعقيب نماز ظهر  و  عصر  و  عشاء بيشتر سفارش شده است ، بلكه بهتر است در تعقيب اين سه نماز شصت مرتبه بگويد .

 

نماز قضا

 

(مساله 1370)كسي كه نماز واجب خود را در وقت آن نخوانده بايد قضاي آن را بجا آورد ، اگر چه در تمام وقت نماز خواب مانده يا به واسطة مستي نماز نخوانه باشد ، ولي نمازهاي يوميه اي را كه زن در حال حيض يا نفاس نخوانده قضا ندارد .

(مساله1371)اگر بعد از وقت نماز بفهمد نمازي را كه خوانده باطل بوده ، بايد قضاي آن را بخواند .

(مساله1372)كسي كه نماز قضا دارد ، بايد در خواندن آن كوتاهي نكند ولي واجب نيست فوراً آن را بجا آورد .

(مساله1373)كسي كه نماز قضا دارد مي تواند نماز مستحبي بخواند .

(مساله1374)اگر انسان احتمال دهد كه نماز قضائي دارد يا نمازهائي را كه خوانده صحيح نبوده ، مستحب است احتياطاً قضاي آنها را بجا آورد .

(مساله 1375)در قضاي نمازهاي يوميه ترتيب لازم نيست مگر در نمازهائي كه د ر اداي آنها ترتيب هست

(مساله1376)اگر بخواهد قضاي جند نماز غير يوميه مانند نماز آيات را بخواند يا مثلاً بخواهد  قضاي  يك  نماز  يوميه  و  چند  نماز  غير  يوميه  را بخواند ، لازم نيست آنها را به ترتيب بجا آورد

(مساله1377)اگر كسي نداند كه نمازهائي كه از قضا شده كداميك جلوتر بوده لازم نيست بطوري بخواند كه ترتيب حاصل شود و هر يك را مي تواند مقدم بدارد .

(مساله 1378) اگر كسي كه نمازهائي از او قضا شده مي داند كدام يك جلوتر قضا شده بهتر آن است كه به ترتيب قضا كند . هر چند رعايت ترتيب واجب نيست .

( مساله 1379 ) اگر براي ميتي مي خواهند نماز قضا بدهند و مي دانند آن ميت ترتيب قضا شدن  را مي دانسته بهتر آن است طوري قضا را بجا آورند كه ترتيب حاصل شود . هر چند لازم نيست .

( مساله 1380 ) اگر براي ميتي كه در مسالة پيش گفته شد بخواهند چند نفر را اجير كنند كه نماز  را  بخوانند لازم نيست براي آنها وقت مرتب معين كنند كه با هم شروع نكنند در عمل .

( مساله 1381 ) اگر بدانند  كه  ميت  ترتيب  قضا  شدن  را  نمي دانسته يا بدانند كه مي دانسته يا نه يا بدانند در هر صورت لازم نيست به ترتيب براي او قضا بجا بيآورند .

( مساله 1382 ) كسي كه چند نماز از او قضا شده و شمارة آنها را نمي داند مثلاً نمي داند چهار تا بوده يا پنج تا چنانچه مقدار كمتر را بخواند كافي است و همچنين اگر شمارة آنها را مي دانسته و فراموش كرده اگر مقدار كمتر را بخواند كفايت مي كند .

( مساله 1383 ) كسي كه نماز قضا از همين روز يا روزهاي پيش دارد مي تواند قبل از خواندن نمازي كه قضا شده نماز ادائي را بخواند و لازم نيست نماز قضا را جلو بيندازد .

(مساله 1384 ) كسي كه ميداند يك نمازچهار ركعتي نخوانده و نمي داند نماز ظهر است  يا عصر است يا عشاء اگر نماز چهار ركعتي بخواند به نيت قضاي نمازي كه نخوانده كافي است .

( مساله 1385 ) اگر از روزهاي گذشته نماز هاي قضا دارد و يك نماز يا بيشتر هم از همان روز از او قضا شده ، چنانچه براي قضاي تمام آنها وقت ندارد ، يا نمي خواهد همه را در آن روز  بخواند ، مستحب است نماز قضاي آن روز بيش از نماز ادا بخواند اگر چه ترتيب بين قضاها را مي داند .

( مساله 1386 ) تا  انسان  زنده  است  اگر  چه  از خواندن نماز قضاهاي خود عاجز باشد ، ديگري نمي تواند نمازهاي او را قضا نمايد .

( مساله 1387 ) نماز  قضا  را  با جماعت مي شود خواند چه نماز امام جماعت ادا باشد يا قضا  و  لازم  نيست  هر  دو يك نماز را بخوانند مثلاً اگر نماز قضاي صبح را با نماز ظهر يا عصر امام بخواند اشكال ندارد .

( مساله 1388 ) مستحب است بچه مميز را يعني بچه اي كه خوب وبد را مي فهمد به نماز خواندن  و عبادت هاي  ديگر عادت دهند ، بلكه مستحب است او را به قضاي نماز هم وادار نمايند .

 

نماز قضاي پدر ومادر كه بر پسر بزرگتر واجب است

 

( مساله 1389 ) اگر پدر ومادر نماز و روزة خود را بجا نياورده باشند ، و چنانچه مي توانسته اند قضا كنند ، بر پسر بزرگتر واجب  است  كه بعد از مرگ آنها بجا آورد ، يا براي آنها اجير بگيرد . و نيز روزه اي كه در سفر نگرفته اند ، اگر چه نمي توانسته اند قضا كنند ، احتياط واجب آن است كه پسر بزرگتر قضا نمايد ، يا براي آنها اجير بگيرد . و قضاي نماز و روزه اي  كه  پدر و  مادر  از روي طغيان و تمرد بجا نياورده اند بر پسر بزرگتر واجب نيست اين  حكم دربارة  پدر  ثابت است  و  نسبت  به مادر نيز احتياط واجب آن است كه مراعات شود .

( مساله 1390 ) اگر پسر بزرگتر شك دارد كه پدر ومادر نماز و روزة قضا داشته اند يا نه ، چيزي بر او واجب نيست .

( مساله 1391 ) اگر پسر بزرگتر بداند كه پدر ومادرش نماز قضا داشته اند و شك كند كه بجا آورده اند يا نه ، بنابر احتياط واجب بايد قضا نمايد .

( مساله 1392 ) اگر معلوم نباشد كه پسر بزرگتر كدام است ، قضاي نماز روزة پدر ومادر بر  هيچ  كدام از پسرها واجب نيست . ولي احتياط مستحب آن است . كه نماز و روزة او را بين خودشان قسمت كنند ، يا براي نجام آن قرعه بزنند .

( مساله 1393 ) اگر ميت وصيت كرده باشد كه براي نماز و روزة او اجير بگيرند بعد از آنكه اجير ، نماز و روزة او را بطور صحيح بجا آورد ، بر پسر بزرگتر چيزي واجب نيست .

( مساله 1394 ) اگر پسر بزرگتر بخواهد نماز پدر يا مادر را بخواند ، بايد به تكليف خود عمل  كند  . مثلاً قضاي نماز ها را بايد ايستاده بخواند . هر چند پدر يا مادر قدرت ايستادن را نداشته اند .

( مساله 1395 ) كسي كه خودش نماز و روزة قضا دارد ، اگر نماز و روزة پدر و مادر هم بر او واجب شود ، هر كدام را اول بجا آورد صحيح است .

( مساله 1396 ) اگر پسر بزرگتر موقع  مرگ پدر يا مادر نابالغ يا ديوانه باشد وقتي كه بالغ شد  يا  عاقل گرديد  ،  بايد  نماز  و  روزة پدر را قضا نمايد . و چنانچه پيش از بالغ شدن يا عاقل شدن بميرد ، بر پسر دوم چيزي واجب نيست .

( مساله 1397 ) اگر پسر بزرگتر پيش از آنكه نماز و روزة پدر ومادر را قضا كند بميرد ، بر پسر دوم چيزي واجب نيست .

 

فضيلت نماز جماعت

 

نماز جماعت  از  ديدگاه اسللام كه يك از ديدگاه اسلام كه يك دين اجتماعي است و براياجتماعات ديني و حضور مردم در صحنة اجتماعات اسلامي اهميت فراوان قائل است بسيار با اهميت است . و لذا مستحب موكد است كه مسلمانان نمازهاي واجب مخصوصاً نمازهاي مخصوصاً نمازهاي يوميه را به جماعت بخوانند .

حضرت باقر(عليهما السلام ) فرمودند :« نماز جماعت نسبت به نمازي كه فرادي خوانده شود ، 24درجه برتري و مزيت دارد .»

 در حديثي ، زراره از حضرت صادق (عليه السلام ) مي پرسند : « اينكه مي گويند يك نماز با جماعت ، از 25نمازي كه به تنهايي خوانده شود با فضيلت تر است درست ؟ » حضرتش فرمودند: « بلي درست گفته اند .»

پرسيد :« آيا دو نفر كه يكي از آنها امام و ديگري ماموم باشد نيز جماعت است ؟» حضرت فرمود :« بلي و ماموم در اين صورت در طرف راست امام بايستد .»و بطور كلي در احاديث اسلامي به منظور تشويق و ترغيب مردم براي حضور در مساجد و مراكز  نماز جماعت ، حتي براي هر گامي كه در اين راه برداشته شود فضيلت و ثواب ذكر شده  است  كه  از  جمله  در  وصاياي  حضرت  پيغمبر اكرم (صلي الله عليه و آله سلم )به حضرت علي (عليه السلام ) آمده است ، سه چيز   باعث  بالا رفتن درجه و مقام انسان در پيشگاه خداوند است :

1-در هواي سرد وضو گرفتن

2-پس از هر نماز ، انتظار نما ز بعد را كشيدن (كه علامت اشتياق انسان به عبادت پروردگار است )

3-شب وروز به سوي اجتماعات مسلمانان گام برداشتن .»

حضرت رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم ) فرمودند : جبرئيل با 70هزار فرشته از جانب  پروردگار  پس  از نماز  ظهر  به سوي من آمد و گفت :« يا محمد پروردگار تو به تو سلام مي رساند و دو هديه براي تو فرستاده است .»

گفتم : « آن دو هديه كدم است ؟ »

كفت : « يكي نماز « وتر» كه سه ركعت است (منظور نماز شفع و وتر كه جزء نما ز شب و داراي ثواب و فضيلت بسيار است ) و يكي ديگر خواندن نماز پنجگانه به جماعت است . »گفتم :« اگر يك نفر به امام جماعت  اقتدا  كند  ،  هر  ركعت  از  نماز آنها ثواب صدو پنجاه ركعت نماز را دارد و اگر دو نفر اقتدا كنند ، هر ركعت ثواب ششصد نماز دارد و اگر سه نفر

اقتدا كنند ، هر ركعت از نماز آنان ثواب يك هزار و دويست ركعت و اگر 4نفر اقتدا نمايند ، هر  ركعت  ثواب  دو  هزار  و  چهارصد نماز را دارد و هر چه بيشتر شوند ثواب نمازشان به همين  ترتيب  بيشتر  مي شود  تا  به  ده نفر برسند و تعداد آنها كه از 10گذشت اگر تمام آسمانها  كاغذ و همة درياها مركب و درختها قلم و جن و انس و ملائكه بخواهند بنويسند ،

نمي توانند ثواب يك ركعت آن را بنويسند .»براساس احاديث اسلامي ، ثئاب نماز جماعت با افزوده شدن مزاياي ديگري از قبيل عالم بودن امام جمماعت يا از سادات بودن او كه  حضرت صادق (عليه السلام) فرمودند :« يك ركعت  نماز  پشت  سر عالم ، داراي  ثواب  هزار ركعت است و پشت سر سيد داراي ثواب  يك  صد ركعت است .»  و  همچنين  هر   چه   امام  جماعت با فضيلت تر باشد ثواب نماز جماعت نيز زيادتر خواهد بود و نيز با  توجه به تفاوت مسجدها در فضيلت كه ثواب نماز در مسجد بازار ، دوازده برابر و در مسجد  محل 25برابر و در مسجد جامع 100برابر است واجتماع هر يك از آنها با جماعت موجب افزايش  ثواب مي گردد و هر اندازه كه امام جماعت  با  تعهد تر و پرهيزكارتر و با فضيلت تر  و  مامومين نيز هر چه با فضيلت تر و از لحاظ تعداد همانطور كه گفته شد بيشتر باشند ، ثواب آن بيشتر خواهد گشت .

 

 

 

 

نماز جماعت

 

(مساله 1398)حاضر نشدن به نماز جماعت از روي بي اعتنائي جايز نيست و سزاوارنيست كه انسان بدون عذر نماز جماعت را ترك كند .

(مساله1399)مستحب است انسان صبر كند كه نماز را به جماعت بخواند و نماز جماعت از نماز اول وقت كه فرادي يعني تنها خوانده شود بهتر است . و نيز نماز جماعتي را كه مختصر بخوانند از نماز فرادي كه آن را طول بدهند بهتر مي باشد .

(مساله1400)وقتي كه جماعت برپا مي شود ، مستحب است كسي كه نمازش را فرادي خوانده دوباره با جماعت بخواند . و اگر بعد بفهمد كه نماز اولش باطل بوده ، نماز دوم او كافي است .

(مساله1401)اگر امام يا ماموم بخواهد نمازي را كه به جماعتخوانده دوباره با جماعت بخواند ، در صورتي كه جماعت دوم و اشخاص آن غير  از اول باشد اشكال ندارد .

(مساله1402) كسي كه در نماز وسواس دارد و فقط در صورتي كه نماز جماعت بخواند ، از وسواس راحت مي شود ، بايد نماز را با جماعت بخواند .

(مساله 1403)اگر  پدر  يا  مادر  به  فرزند  خود امر  كند  كه نماز را به جماعت بخواند ، در صورتي كه ترك آن موجب اذيت و ناراحتي آنها شود نماز جماعت بر او واجب مي شود .

(مساله 1404)نمازهاي مستحبي را نمي شود به جماعت خواند ، مگر نماز استسقاء كه براي  آمدن باران مي خوانند . و نمازي كه واجب بوده و به جهتي مستحب شده است مانند نماز عيد فطر و قربان كه در زمان امام واجب بوده و به واسطة غائب شدن ايشان مستحب مي باشد .

(مساله1405)موقعي كه امام جماعت نماز يوميه مي خواند ، هر كدام از نماز هاي يوميه را مي شود به او اقتدا كرد .

(مساله1406)اگر امام جماعت قضاي نماز يومية را مي خواند ، مي شود به او اقتدا كرد ولي اگر نمازش را احتياطاً قضا مي كند . يا قضاي نماز كس ديگر را مي خواند ، اگر چه براي آن پول نگرفته باشد  ،  اقتداي  به  او  اشكال  دارد مگر انسان بداند كه از آن كس كه براي او قضا مي خواند نماز فوت شده كه در اين صورت اقتداي به او اشكال ندارد .

(مساله1407)اگر انسان نداند نمازي را كه امام مي خواند نماز واجب يوميه است يا نماز مستحب ، نمي تواند به ا و اقتدا كند .

( مساله1408)اگر امام در محراب باشد و كسي پشت سر او اقتدا نكرده باشد كساني كه دو  طرف  محراب ايستاده اند و به واسطة ديوار محراب امام را نمي بيند نمي توانند اقتدا كنند  ،  بلي  اگر  كسي  پشت سر امام اقتدا كرده باشد اقتدا كردن كساني كه دو طرف او ايستاده اند و اتصال دارندو به واسطة ديوار محراب امام را نمي بينند اشكال ندارد .

(مساله1409)اگر به واسطة درازي صف اول ؤ كساني كه دو طرف صف ايستاده اند امام را نبينند مي توانند اقتدا كنند . و نيز اگر به واسطة درازي يكي از صفهاي ديگر كساني كه دو طرف آن ايستاده اند ، صف جلوي خود را نبينند مي توانند اقتدا نمايند .

(مساله 1410)اگر صفهاي جماعت تا درب مسجد برسد ، كسي كه مقابل درب پشت صف ايستاده نمازش صحيح است و نيز نماز كساني  كه  پشت  سر او اقتدا مي كنند صحيح مي باشد  ، و همچنين نماز كساني كه دو طرف او ايستاده اند و به او اتصال دارند صحيح است اگر چه صف جلو را نبينند .

(مساله1411)كسي  كه  پشت ستون ايستاده ، اگر از طرف راست يا چپ به واسطة ماموم ديگر به امام متصل نباشد ، نمي تواند اقتدا كند .

(مساله1412)جاي ايستادن امام بايد از جاي ماموم بلندتر نباشد ، ولي اگر مكان امام مقدار  خيلي كمي بلندتر باشد اشكال ندارد . ونيز اگر زمين سراشيب باشد و امام در طرفي كه بلندتراست بايستد درصورتي كه سراشيبي آن زياد نباشد و طوري باشد كه به آن زمين مسطح بگويند مانعي ندارد .

(مساله 1413)اگر جاي ماموم بلندتر از جاي امام باشد در صورتي كه بلندي به مقدار متعارف  زمان  قديم  باشد  مثل  آنكه  امام  در  صحن مسجد و ماموم در پشت بام بايستد اشكال ندارد ولي اگر مثل ساختمانهاي چند طبقة اين زمان باشد ، جماعت اشكال دارد .

(مساله1414)اگر بين كساني كه در يك صف ايستاده اند بچه مميز يعني بچه اي كه خوب و بد را مي فهمد فاصله شود ، چنانچه ندانند نماز او باطل است مي توانند اقتدا كنند .

(مساله 1415)بععد از تكبير امام اگر صف جلو آمادة نماز و تكبير گفتن آنان نزديك باشد كسي  كه در صف بعد ايستاده ، مي تواند تكبير بگويد . ولي احتياط مستحب آن است كه صبر كند تا تكبير صف جلو تمام شود .

(مساله 1416)اگر  بداند  نماز يك صف از صفهاي جلو باطل است ، در صفهاي بعد نمي تواند اقتدا كند ، ولي اگر نداند نماز آنان صحيح است يا نه ، مي تواند اقتدا نمايد .

(مساله1417)هر گاه بداند نماز امام باطل ا ست مثلاً بداند امام وضو ندارد ، اگر چه خود امام ماتفت نباشد ، نمي تواند به او اقتدا كند

(مساله 1418) اگر ماموم بعد از نماز بفهمد كه امام عادل نبوده يا كافر بوده يا به جهتي نمازش باطل بوده ، مثلاً بي وضو نماز خوانده  نمازش صحيح است .

(مساله 1419)اگر در بين نماز شك كند كه اقتدا كرده يا نه ، چنانچه در حالي باشد كه وظيفة ماموم است مثلاً به حمد و سورة امام گوش مي دهد ، مي تواند نماز را به جماعت تمام  كند  و اگر مشغول كاري باشد كه هم وظيفة امام و هم وظيفة ماموم است مثلاً در

ركوع يا سجده باشد ، بايد نماز را به نيت فرداي تمام نمايد .

(مساله 1420)انساان در بين نماز جماعت مي تواند نيت فرادي كند .

(مساله1421)اگر ماموم به واسطة عذري بعد از حمد و سورة امم نيت فرداي كند لازم نيست حود و سوره را بخواند ، ولي اگر پيش از تمام شدن حمد و سوره نيت فرادي نمايد ، بايد مقداري را كه امام نخوانده بخواند .

(مساله 1422)اگر در بين نماز جماعت نيت فرادي نمايد ، بنابر احتياط واجب نبايد دوباره نيت جماعت كند همچنين اگر مردد شود كه نيت فرادي كند يا نه و بعد تصميم بگيرد نماز را با جماعت تمام كند ، نمازش خالي از اشكال نيست .

(مساله1423)اگر شك كند كه نيت  فرادي كرده يا نه ، بايد بنا بگذارد كه نيت فرادي نكرده است .

(مساله 1424)اگر  موقعي كه امام در ركوع  است  اقتدا كند و به ركوع امام برسد ، اگرچه ذكر  امام تمام  شده  باشد  ،  نمازش  بطور جماعت صحيح است و يك ركعت حساب مي شود . اما اگر به مقدار ركوع خم شود و به ركوع امام نرسد نمازش بطور فرادي صحيح مي باشد و بايد آن را تمام نمايد .

(مساله1425)اگر موقعي كه امام در ركوع است اقتدا كند و به مقدار ركوع خم شود و شك كند كه به ركوع امام رسيده يا نه ، نمازش صحيح است و فرادي مي شود .

 (مساله1426)اگر موقعي كه امام در ركوع است اقتدا كند و پيش از آنكه به اندازة ركوع خم  شود،  امام  سر  از  ركوع  بردارد  ،  مي تواند نيت فرادي كند يا صبر كند تا امام براي ركعت بعد برخيزد و آن را ركعت اول نماز خود حساب كند . ولي اگر برخاستن امام بقدري طول بكشد كه نگويند اين شخص نماز جماعت مي خواند  بايد نيت فادي نمايد .

 (مساله1427)اگر اول نماز يا بين حمد و سوره اقتدا كند و پيش از ان كه به ركوع رود ، امام سر از ركوع بردارد نماز او بطور جماعت صحيح است و بايد ركوع كند و خود را به امام برساند .

 (مساله 1428)اگر موقعي برسد كه امام مشغول خواندن تشهد آخر نماز است چنانچه بخواهد به ثواب جماعت برسد ، بايد بعد از نيت و گفتن تكبيره الاحرام بنشيند و تشهد را باامام بخواند ولي سلام را نگويد و صبر كند تا امام سلام نماز را بدهد ، بعد بايستد وبدون آنكه  دوباره  نيت  كند  و تكبير بگويد ، حمد  و سوره را بخواند و آن را ركعت اول نماز خود حساب كند .

(مساله1429)ماموم نبايد جلوتر از امام بايستد و بنابر احتياط واجب قدري عفب تر از امام بايستد  و  چنانچه  قد  او بلند تر از امام باشد  بنابر احتياط واجب بايد طوري بايستد كه در ركوع و سجود نيز جلوتر از امام نباشد .

(مساله1430)در نماز جماعت بايد بين ماموم و امام پرده و مانند آن كه پشت آن ديده نمي شود  فاصله  نباشد بلكه شيشه و مانند آن نيز نبايد فاصله باشد و همچنين است بين انسان و ماموم ديگري كه انسان به واسطة او به امام متصل شده است ، ولي اگر امام مرد

و ماموم زن باشد ، چنانچه بين آن زن و امام يا بين آن زن و ماموم ديگري كه مرد است و زن به واسطة او به امام متصل شده است پرده و مانند آن باشد اشكال ندارد .



قبل فهرست بعد