قبل فهرست بعد


(مساله1432)اگر بين جاي سجدة ماموم و جاي ايستادن امام بقدر گشادي بين دو قدم فاصله باشد اشكال ندارد ، و نيز اگر بين انسان و مامومي كه جلوي او ايستاده و به وسيلة او به امام متصل است به همين فاصله باشد  نمازش اشكال ندارد . و احتياط مستحب آن است كه جاي سجدة ماموم با جاي كسي كه جلوي او ايستاده ، هيچ فاصله نداشه باشد .

(مساله1433)اگر ماموم به واسطة كسي كه طرف راست يا چپ او اقتدا كرده به امام متصل باشد و از جلو به امام متصل نباشد ، چنانچه به اندازة گشادي بين دو قدم هم فاصله داشته باشد نمازش صحيح است .

(مساله 1434)اگر در نماز ، بين ماموم و امام يا بين ماموم و كسي كه ماموم به واسطة او به  امام  متصل است  بيشتر از يك قدم بزرگ  فاصله پيدا شود نمازش فرادي مي شود و صحيح است و قصد فرادي هم لازم نيست .

(مساله1435)اگر نماز همة كساني كه در صف جلو هستند تمام شود ، يا همه نيت فرادي نمايند ، اگر فاصله به اندازة يك قدم بزرگ نباشد نماز صف بعد بطور جماعت صحيح و اگر بيشتر از اين مقدار باشد فرادي مي شود و صحيح است .

(مساله1436)اگر در ركعت دوم اقتدا كند ، قنوت و تشهد را با امام مي خواند و احتياط آن است  كه  موقع  خواندن  تشهد انگشتان دست و سينة پا را به زمين بگذارد و زانوها رابلند كند ، و بايد بعد از تشهد با امام برخيزد و حمد  و  سوره را بخواند ، و اگر براي سوره وقت ندارد ، حمد را تمام كند ودر ركوع يا سجده  خود  را به امام برساند ، يا نيت فرادي كند و نمازش صحيح است ولي اگر در سجده به امام برسد بهتر است كه احتياطاً نماز را دوباره بخواند .

(مساله1437)اگر موقعي كه امام در ركعت دوم نماز چهار ركعتي است اقتدا كند ، بايد در ركعت دوم نمازش كه ركعت سوم امام است بعد از دو سجده بنشيند و تشهد را به مقدار وا جب بخواند و برخيزد و چنانچه براي گفتن سه مرتبه تسبيحات وقت ندارد ، يك مرتبه بگويد و در ركوع با سجده خود را به امام برساند .

(مساله 1438)اگر امام در كعت سوم يا چهارم باشد و ماموم بداند كه اگر اقتدا كند و حمد را  بخواند  به  ركوع  امام نمي رسد ، بنابر احتياط واجب بايد صبر كند تا امام به ركوع رود ، بعد اقتدا نمايد .

(مساله1439)اگر در ركعت سوم يا چهارم امام اقتدا كند ، بايد حمد و سوره را بخواند و اگر براي سوره وقت ندارد ، بايد حمد راتمام كند ودر ركوع ياسجده خود را به امام برساند ، ولي اگر در سجده به امام برسد بهتر است كه احتياطاً نماز را دوباره بخواند .

(مساله1440)كسي كه ميداند اگر سوره را بخواند در ركوع به امام  نمي رسد ، بايد سوره را نخواند ولي اگر خواند نمازش صحيح است .

(مساله1441)كسي كه اطمينان دارد كه اگر سوره راشروع كند يا تمام نمايد به ركوع امام مي رسد ، احتياط واجب آن است كه سوره را شروع كند ، يا اگر شروع كرده تمام نمايد .

(مساله1442)كسي  كه  يقين  دارد  ،  اگر سوره را بخواند به ركوع امام مي رسد ، چنانچه سوره راد بخواند و به ركوع نرسد نمازش صحيح است .

(مساله1443) اگر امام ايستاده باشد و ماموم نداند كه در كدام ركعت است مي تواند اقتدا كند  ،  ولي بايد حمد وسوره را به قصد قربت بخواند و اگر چه بعد بفهمد كه امام در ركعت اول يا دوم بوده ، نمازش صحيح است .

(مساله1444)اگر به خيال اينكه امام در كعت اول يا دوم است ، حمد و سوره نخواند و بعد از ركوع بفهمد كه در ركعت سوم يا چهارم  بوده ، نمازش صحيح است . ولي اگر   پيش از ركوع  بفهمد ، بايد حمد و سوره را بخواند و. اگر وقت ندارد ،فقط حمد را بخواند و در ركوع يا سجده خود را به امام برساند .

(مساله 1445)اگر به خيال اينكه امام در ركعت سوم يا چهارم است حمد و سوره بخواند و پيش از ركوع يا بعد از آن بفهمد كه در ركعت اول يا دوم بوده ، نمازش صحيح است .

 (مساله 1446) اگر موقعي كه مشغول نماز مستحبي است جماعت بر پا شود ، چنانچه اطمينان ندارد كه اگر نماز را تمام كند به جماعت برسد ، مستحب است نماز را رها كند و مشغول نماز جماعت شود . بلكه اگر اطمينان نداشته باشد كه به نماز اول برسد مستحب است به همين دستور رفتار نمايد .

(مساله 1447) اگر موقعي كه مشغول نماز سه ركعتي يا چهار ركعتي است جماعت بر پا شود  ،  چنانچه  به  ركوع  ركعت  سو م  نرفته  و  اطمينان ندارد كه اگر نماز را تمام كند به جماعت برسد . مستحب است به نيت نماز مستحبي نماز را دو ركعتي تمام كند و خود را به جماعت برساند .

(مساله 1448) اگر نماز امام تمام شود و ماموم مشغول تشهد يا سلام اول باشد ، لازم نيست نيت فرادي كند .

( مساله 1449) كسي كه يك ركعت از امام عقب مانده وقتي امام تشهد ركعت آخر را مي   تواند  برخيزد و نماز را تمام كند و يا انگشتان دست و سينة پا را به زمين بگذارد و زانو ها را بلند نگهدارد و صبر كند تا امام سلام نماز بگويد و بعد برخيزد .

 

شرائط امام جماعت

 

 ( مساله 1450 ) امام جماعت بايد بالغ و عاقل و شيعه دوازده امامي و عادل حلال زاده باشد  و  نماز  را  بطور  صحيح بخواند و نيز اگر ماموم مرد است امام اوهم بايد مرد باشد و اقتدا  كردن بچة مميز كه خوب وبد را مي فهمد به بچة مميز ديگر مانعي ندارد اگر چه آثار جماعت بر او مترتب نمي شود .

( مساله 1451 ) امامي  را كه عادل مي دانسته ، اگر شك كند به عدالت خود باقي است يا نه ، مي تواند به او اقتدا نمايد .             

( مساله 1452 ) كسي كه ايستاده نماز مي خواند ، نمي تواند به كسي كه نشسته يا خوابيده  نماز مي خواند اقتدا كند . و كسي كه نشسته نماز مي خواند ، نمي تواند به كسي كه خوابيده نماز مي خواند اقتدا نمايد .

(  مساله 1453 ) كسي كه  نشسته  نماز  مي خواند ، مي تواند به كسي نشسته نماز مي خواند  اقتدا كند و كسي كه خوابيده است مي تواند به كسي كه نشسته و يا خوابيده نماز مي خواند اقتدا نمايد .

( مساله 1454 ) اگر امام جماعت به واسطة عذري با لباس نجس يا با تيمم يا با وضوي جبيره اي نماز بخواند ، مي شود به اقتدا كرد .

( مساله 1455 ) اگر امام مرضي دارد كه نمي تواند از بيرون آمدن بول وغائط خودداري كند مي شود به اقتدا كرد و نيز زني كه مستحاضه نيست مي تواند به زن مستحاضه اقتدا نمايد .

( مساله 1456 ) بنابر  احتياط  واجب  كسي  كه  مرض  خورده يا پيسي دارد ، نبايد امام جماعت شود .

 

احكام جماعت

 

( مساله 1457 ) موقعي كه ماموم نيت مي كند ، بايد امام را معين نمايد ولي دانستن اسم او لازم نيست ، مثلاً اگر نيت كند اقتدا مي كنم به امام حاضر نمازش صحيح است .

( مساله 1459 ) اگر ماموم در ركعت اول ودوم نماز صبح و مغرب و عشا صداي حمد و سورة امام را بشنود ، اگر چه كلمات را تشخيص ندهد ، بايد حمد وسوره را نخواند و اگر صداي  امام  را  نشنود مستحب است حمد وسوره بخواند ولي بايد آهسته بخواند وچنانچه سهواً بلند بخواند اشكال ندارد .

(مساله 1460 ) اگر  ماموم  بعضي  از  كلمات حمد وسورة امام رابشنود ، احتياط واجب آن است حمد و سوره را نخواند .

( مساله 1461 ) اگر ماموم  سهواً حمد  و  سوره  بخواند ، يا خيال كند صضدائي را كه مي   شنود صداي امام نيست  و  حمد  و  سوره بخواند و بعد بفهمد صداي امام بوده ، نمازش صحيح است .

( مساله 1462 ) اگر شك كند كه صداي امام را مي شنود يا نه ، يا صدائي بشنود و نداند صداي امام است يا صداي كس ديگر ، مي تواند حمد و سوره بخواند .

(  مساله 1463 ) ماموم بايد در ركعت اول و دوم نماز ظهر و عصر حمد و سوره نخواند و مستحب است بجاي آن ذكر بگويد .

( مساله 1464 ) ماموم نبايد تكبيره الاحرام را پيش از امام بگويد بلكه احتياط واجب آن است كه تا تكبير امام تمام نشده تكبير نگويد .

( مساله 1465 ) اگر ماموم پيش از امام سهواً هم سلام دهد نمازش صحيح است .

( مساله 1466) اگر  ماموم  غير  از  تكبيره الاحرام و سلام چيزهاي ديگر نماز را پيش از امام بگويد اشكال ندارد . ولي اگر آنها را بشنود ، يا بداند امام چه وقت مي گويد ، احتياط مستحب آن است كه پيش از امام نگويد .

( مساله 1467 ) ماموم بايد به غير از آنچه در نماز خوانده مي شود ، كارهاي ريگر ان مانند ركوع و سجود را با امام يا كمي بعد از امام بجا آورد . و اگر عمداً پيش از امام يا مدتي بعد از  امام  انجام دهد . معصيت كرده ولي نمازش صحيح است اما اگر در حال قرائت امام به ركوع رود  ،  نمازش  باطل  مي شود و نيز اگر در دو ركن پشت سر هم از امام جلو يا عقب بيافتد بنابر احتياط واجب بايد نماز را تمام بكند و دوباره بخواند اگر چه بعيد نيست نمازش صحيح باشد و فرادي شود .

( مساله 1468 ) اگر سهواً پيش از امام سر از ركوع بردارد ، چنانچه امام در ركوع باشد ،  بايد به ركوع  برگردد و با امام سربردارد  و در اين صورت زياد شدن ركوع كه ركن است نماز را  باطل نمي كند  ولي  اگر  به  ركوع  برگردد  و  پيش  از آنكه  به ركوع برسد ، امام سربردارد نمازش باطل است .

(مساله 1469)اگر اشتباهاً سربردارد و ببيند امام در سجده است بايد به سجده برگردد و چنانچه  در   هر  دو  سجده  اين اتفاق بيفتد براي زياد شدن دوسجده كه ركن است نماز باطل نمي شود .

(مساله1470) كسي كه اشتباهاً پيش از امام سر از سجده برداشته هر گاه به سجده  برگردد  ، و هنوز به سجده نرسيده امام سر بردارد ، نمازش صحيح است ولي اگر در هر دو سجده اين اتفاق بيفتد ، نماز باطل است .

(مساله1471) اگر اشتباهاً سر  از ركوع يا سجده بردارد و سهواً يا به خيال اينكه به امام نمي رسد ، به ركوع يا سجده نرود ، نمازش صحيح است .

(مساله 1472)اگر سر از سجده بردارد و ببيند امام در سجده است ، چنانچه به خيال اينكه سجدة اول امام است ، به قصد اينكه با امام سجده كند به سجده رود و بفهمد سجدة دوم امام  بوده  ،  سجدة  دوم او حساب مي شود و اگر به خيال اينكه سجده دوم امام است به سجده رود و بفهمد سجده اول امام بوده بايد به قصد اينكه يا امام سجده كند تمام كند و دوباره  با  امام  به سجده رود و در هر دو صورت بهتر آن است كه نماز را به جماعت تمام كند و دوباره بخواند .

(مساله 1473)اگر سهواً پيش ار امام به  ركوع  رود و طور باشد كه اگر سر بردارد به مقداري از قرائت امام مي رسد ، چنانچه سر بردارد و با امام به ركوع رود وطوري باشد كه اگر  برگرد د به  چيزي از قرائت امام نمي رسد ، احتياط واجب آن است كه سر بردارد و با امام نماز را تمام كند و نمازش صحيح است و اگر سر برندارد تا امام برسد باز هم نمازش صحيح است .

(مساله1475)اگر پيش  از امام به سجده رود ، احتياط واجب آن است كه سر بردارد و با امام به سجده رود و اگر برنداشت نمازش صحيح است .

(مساله 1476)اگر امام  در  ركعتي  كه  قنوت ندارد اشتباهاً قنوت بخواند ، يا در ركعتي كه   تشهد ندارد اشتباهاً مشغول خواندن تشهد شود ماموم نبايد قنوت و تشهد را بخواند ولي نمي تواند پيش از امام به ركوع رود ، يا پيش از ايستادن امام بايستد بلكه بايد صبر كند تا قنوت و تشهد امام تمام شود و بقية نماز را با او بخواند .

 

 

 

چيزهائي كه در نماز جماعت مستحب است

 

(مساله1477)اگر ماموم يك مرد باشد ، مستحب است طرف راست امام بايستد و اگر زن باشد ، مستحب است در طرف راست امام طوري بايستد كه جاي سجده اش مساوي زانو يا  قدم  امام  باشد  و  اگر يك مرد و يك زنيا يك مرد و چند زن باشند مستحب است مرد طرف راست امام و باقي پشت سر امام بايستد و اگر چند مرد يا چند زن باشند ، مستحب است  پشت  سر امام بايستد و اگر چند مرد و چند زن باشند ، مستحب است مردها عقب امام و زنها پشت مردها بايستد .

(مساله1478)اگر امام و ماموم هر دو زن باشند احتياط آن است كه امام كمي  جلوتر بايستد .

(مساله 1479)مستحب است امام در وسط صف بايستد و اهل علم و كمال و تقوي در صف اول بايستد .

(مساله 1480)مستحب است صفهاي جماعت منظم باشد و بين كساني يك صف ايستاده اند فاصله نباشد و شانة آنان رديف يكديگر باشد .

(مساله1481) مستحب است بعد از گفتن قد قامتِ الصلاهُ مامومين برخيزند .

(مساله1482)مستحب است امام جماعت حال مامومي را كه از ديگران ضعيف تر است رعايت كند  و عجله نكند تا افراد ضعيف به او برسند و نيز مستحب است قنوت و ركوع و سجود را طول ندهد ، مگر بداند همة كساني كه به او اقتدا كرده اند مايلند .

(مساله1483) مستحب است امام جماعت در حمد و سوره و ذكرهائي كه بلند مي خواند صداي خود را بقدري بلند كند كه ديگران بشنوند ، ولي بايد پيش از اندازه صدا رابلند نكند

(مساله1484)اگر امام در ركوع بفهمد كسي تازه رسيده و مي خواهد اقتداكند مستحب است  ركوع  را  دو برابر هميشه طول بدهد و بعد برخيزد ، اگر چه بفهمد كس ديگري هم براي اقتدا وارد شده است .

 

 

 

 

چيزهائي كه در نماز جماعت مكروه است

 

(مساله1485)اگر د ر صفهاي جماعت جا باشد ، مكروه است انسان تنها بايستد .

(مساله 1486)مكروه است ماموم ذكرهاي نماز را طوري بگويد كه امام بشنود .

(مساله1487)مسافري كه نماز ظهر و عصر و عشا را دو ركعت مي خواند مكروه است در اين نمازها به كسي كه مسافر نيست اقتدا كند و كسي كه مسافر نيست در اين نمازها به مسافر اقتدا نمايد .

 

نماز آيات

 

(مساله 1488)نماز آيات كه دستور آن بعداً گفته خواهد شد بهواسطة چهار چيز واجب مي شود :

اول : گرفتن خورشيد .

دوم : گرفتن ماه اگر چه مقدار كمي از آنها گرفته شود و كسي هم از آن نترسد .

سوم : زلزله اگر چه كسي هم نترسد .

چهارم : رعد و برق و بادهاي سياه و سرخ ومانند اينها در صورتي كه بيشتر مردم بترسنند و  نيز  بنابر  احتياط واجب در حوادث وحشتناك زميني مانند شكاافتن و فرو رفتن زمين در صورتي كه بيشتر مردم بترسند ، بايد نماز آيات بخوانند .

(مساله 1489)اگر از چيزهائي كه نماز آيات براي آنها واجب است بيشتر از يكي اتفاق بيفتد ،  انسان بايد  براي  هر  يك از آنها يك نماز آيات بخواند ، مثلاً اگر خورشيد بگيرد و زلزله هم بشود ، بايددو نمناز آيات بخواند .

(مساله1490)كسي كه چند نماز آيات بر او واجب است ، اگر چه همة آنها براي يك چيز بر او  واجب  شده باشد  ،  مثلاً سه  مرتبه خورشيد گرفته و نماز آنها را نخوانده است يا براي چند  چيز  باشد مثلاً براي  آفتاب  گرفتن  و ماه گرفتن و زلزله ، نمازهائي بر او واجب شده باشد  .موقعي  كه  قضاي  آنها ر ا  مي خواند لازم نيست معين كند كه براي كدام يك آنها باشد .

(مساله1491)چيزهائي كه نماز آيات براي آنها واجب است ، در هر شهري يا نقطة ديگري كه اتفاق بيفتد مردم همان شهر و آن نقطه بايد نماز آيات بخوانند و بر مردم جاهاي ديگر واجب نيست .

(مساله1492)از وقتي كه خورشيد يا ماه شروع به گرفتن مي كند ، انسان بايد نماز آيات را بخواند و بنابر احتياط واجب ، بايد از وقتي كه شروع به بتز شدن مي كند به تالخير نيندازد.

(مساله1493)اگر خواندن نماز آيات را بقدري  تاخير  بيندازد  كه آفتاب يا ماه شروع به باز شدن  كند  ، بنابر احتياط واجب بايد نيت ادا و قضا نكند ولي اگر بعد از باز شدن تمام آن ، نماز بخواند بايد نيت قضا نمايد .

(مساله1494)اگر مدت گرفتن خورشيد يا ماه بيشتر از خواندن يك ركعت باشد ولي انسان  نماز  را نخواند ، تابه اندازة خواندن يك ركعت به آخر وقت آن مانده باشد بايد نيت ادا  كند بلكه اگر مدت گرفتن آنها به اندازة خواندن يك ركعت هم باشد بنابر احتياط واجب بايد نماز آيات را بخواند و ادا است .

(مساله1495)موقعي  كه  زلزله  و رعد و برق و مانند اينها اتفاق مي افتد ، انسان بايد فوراً نماز آيات را بخواند و اگر نخواند  معصيت  كرده  و تا آخر عمر بر او واجب است و هر وقت بخواند ادا است .

(مساله1496)اگر  بعد  از باز شدن آفتاب يا ماه بفهمد كه تمام آن گرفته بوده ، بايد قضاي نماز آيات را بخواند . ولي اگر بفهمد مقداري از آن گرفته بوده قضا بر او واجب نيست .

(مساله1497)اگر  عده اي  بگويند  كه  خورشيد يا ماه گرفته است ، چنانچه انسان از گفتة انان يقين پيدا نكند و نماز آيات نخواند  و  بعد  معلوم شود راست گفته اند ، در صورتي كه تمام  خورشيد يا ماه گرفته باشد ، بايد نماز آيات را بخواند . ولي اگر مقداري از آن گرفته باشد خواندن نماز آيات بر او واجب نيست و همچنين است اگر دوو نفر كه عادل بودن آنان معلوم نيست بگويند خورشيد يا ماه گرفته ، بعد معلوم شود كه عادل بوده اند .

(مساله1498)اگر انسان  به  گفته كساني  كه  از روي قاعدة علمي وقت گرفتن خورشيد و ماه  را  ميدانند  ،  اطمينان  پيدا كند كه خورشيد يا ماه گرفته ، بنابر احتياط واجب بايد نماز آيات  را  بخواند و  نيز  اگر  بگويند  فلان  وقت خورشيد يا ماه مي گيرد و فلان مقدار طول ميكشد و انسان به گفتة آنان اطمينان پيدا كند ، بنابر احتياط واجب بايد به حرف آنان عمل نمايد ، مثلاً اگر بگويند آفتاب فلان ساعت شروع به باز شدن مي كند ، احتياطا بايد نماز را از آن وقت تاخير نيندازد .

(مساله1499) اگ ربفهمد نماز آياتي كه خوانده باطل بوده ، بايد دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نمايد .

(مساله1500)اگر در وقت  نماز  يوميه نماز آيات هم بر انسان واجب شود چنانچه براي هر دو  نماز وقت دارد  ،  هر  كدام  را  اول بخواند اشكال ندارد . و اگر وقت يكي از آن دو تنگ باشد ، بايد اول آن را بخواند . و اگر وقت هر دو تنگ باشد ، بايد اول نماز يوميه را بخواند .

(مساله1501)اگر در بين نماز يوميه بفهمد كه وقت نماز آيات تنگ است چنانچه وقت نماز يوميه  هم  تنگ  باشد ، بايد آن را تمام كند بعد نماز آيات را بخواند و اگر وقت نماز يوميه تنگ نباشد ، بايد آن را بشكند و اول نماز آيات ، بعد نماز يوميه را بجا آورد .

(مساله1502)اگر در بين نماز آيات بفهمد كه وقت نماز يوميه تنگ است ، بايد  نماز  آيات را رها كند و مشغول نماز يوميه شود  وبعد از آن كه نماز را تمام كرد پيش  از  انجام  كاري كه نماز را به بزند ، بقية نماز آيات را از همانجا كه رها كرده بخواند .



قبل فهرست بعد