قبل فهرست بعد


س 633 - الف: آيا در زناى به عنف با ثيّبه، زانى ضامن مهر المثل مى‏باشد؟

ب: در صورت ثبوت مهر، آيا مهر المثل نكاح دايم را ضامن است يا منقطع؟

ج: جواب الف: در فرض سؤال زانى ضامن مهر المثل مى‏باشد.

ج: جواب ب: ضامن مهر المثل نكاح دائم است.

س 634 - اگر زنى مهريّه خويش را چه در ازدواج دائم و چه موقّت، قبل از انعقاد عقد ببخشد آيا مى‏شود خطبه عقد را بدون ذكر مهريّه خواند؟

ج: خير، و اگر موقّت باشد عقد باطل است. و در عقد دائم باطل نيست و زوجه حقّ مهر المثل را در صورتى كه دخول انجام شده باشد دارد و اگر دخول نشده تفصيلى دارد كه در كتابهاى فقهى ذكر شده است.

س 635 - الف: دخترى با اطلاع كافى از عدم استطاعت مالى پسر در پرداخت نقدى مهريّه با وى ازدواج مى‏نمايد. با فرض اينكه در عقدنامه نوشته شده مهريه بر زوجه دين لازم است و عند المطالبه زوج بايد اداء كند؛ آيا زوجه كه غير مدخوله است مى‏تواند به بهانه عدم پرداخت مهريّه‏اش از جانب زوج از ايفاى وظايفش خود دارى كند؟

ج: مى‏تواند.

ب: آيا حقِّ امتناع و منع زوجه منحصر به عدم انجام زناشويى (تمكين خاص) است يا مى‏تواند از انجام كليه تكاليف زوجيّت (تمكين عام) استنكاف نمايد؟

ج: فقط مى‏تواند از تمكين خاص جلوگيرى نمايد.

س 636 - لازم است خاطر عالى را مستحضر كنم كه در سند ازدواج شرط شده اگر زوجه بدون تقصير مطلقه شود بايد زوج نصف دارايى خود را (كه از تاريخ ازدواج بدست آورده است) عيناً، هر چه بدست آورده يا قيمت آن را بلاعوض به زوجه مطلقه بدهد.

بر فرض اينكه زوج موقع ازدواج از نازايى زن اطلاع و آگاهى نداشته، آيا نازايى زن تقصير حساب مى‏شود تا زوجه از شرط مذكور در سند محروم شود (نصف دارايى زوج را نگيرد) يا نازائى زن تقصير نيست و بايد نصف دارايى زوج را بگيرد؟ يا مسأله داراى تفصيل ديگرى مى‏باشد؟

ج: در صورتى كه زن باعث نازائى خودش نشده باشد نازائى تقصير محسوب نميشود.

س 637 - اگر در عقد نكاح زن و شوهر توافق كنند كه شوهر زن ديگرى نگيرد و اگر گرفت فلان مبلغ به زوجه بدهد، چه حكمى دارد؟

ج: عقد صحيح است ولى شرط باطل است و عمل به آن لازم نيست.

س 638 - اگر فردى به خواستگارى رفته و وعده ازدواج بدهد و در ضمن به عهده بگيرد كه اگر منصرف شد مبلغى را به خانواده عروس يا خود عروس بدهد، آيا اين شرط صحيح است؟

ج: اگر در ضمن عقد لازم نبوده اين شرط صحيح نيست.

س 639 - آيا پدر عروس مى‏تواند مخارج عروسى را يعنى عروسى دخترش را از خانواده داماد مطالبه نمايد يا خير؟

ج: در صورتى كه بين آنان شرط قراردادى - مبنى بر اينكه مخارج بعهده داماد و خانواده وى است - وجود داشته باشد پدر عروس مى‏تواند مطالبه آن را نمايد.

كسانى كه ازدواج باآنهاحرام است

س 640 - شخصى كه نعوذ باللَّه با ديگرى لواط انجام داده باشد، در صورت شك در دخول يا در مقدار دخول دارد آيا باز هم دختر يا خواهرِ فردِ مفعول بر فاعلِ، حرام مى‏شود؟

ج: در فرض سؤال دختر و خواهر او بر وى حرام نمى‏شود.

محارم

س 641 - اگر كسى دو زن داشته باشد و از زن اولش چند دختر داشته باشد كه ازدواج كرده باشند آيا دامادهاى او با زن دوم محرم‏اند؟

ج: دامادهاى زن اوّل بر زن دوّم محرم نمى‏شوند.

عقد موقت‏

س 642 - برخى از جوانان مسلمان جهت رفع نياز غريزه جنسى با زنان ارتباط برقرار مى‏كنند در حالى كه هيچ راه شرعى را در نظر نمى‏گيرند آيا براى كسانى كه زبان نمى‏دانند و امكان خواندن را ندارند قصد استرقاق و يا نكاح معاطاتى (تنها در اين موارد) مى‏تواند رافع معصيت باشد يا نه؟

ج: راهى جز اينكه مفهوم عقد موقّت را بر او تفهيم كنند و او و يا بوكالت از طرف او و به اصالت از طرف خود صيغه را بخوانند و رعايت محتواى عربى را با انشاء به هر زبان كه باشد با شرائط بكنند وجود ندارد.

س 643 - زن و مردى به داشتن رابطه جنسى با يكديگر تمايل داشته‏اند و مرد فقط با توجه به اينكه زن به داشتن رابطه جنسى با او تمايل دارد، زن را براى مدتى كه مى‏دانسته و يقين داشته كه به داشتن رابطه با او (مرد) رضايت دارد بدون اينكه به زن چيزى بگويد به عقد موقت خود در آورده و بعد بين آنها آميزش صورت گرفته است. حال با توجه به مقدمه ذكر شده آيا عقد فوق باطل است و عمل انجام گرفته زنا محسوب مى‏شود؟ توضيح اينكه زن مذكور از زنان فاسد و بى بندو بار بوده است؟

ج: در عقد موقت تعيين مدّت و همچنين مبلغى كه بعنوان مهر معين مى‏شود بايد با رضايت و اطلاع طرفين باشد و در غير اين صورت عقد باطل است.

س 644 - شخصى از كشور جمهورى اسلامى وارد كشورى اروپايى مى‏شود و با زنى آشنا و علاقمند مى‏شوند كه با هم ازدواج كنند اما در آن كشور روحانى نيست كه صيغه عقد را بخواند، دفترهايى مخصوص دارند كه به آنجا مراجعه مى‏كنند و مشخّص است كه صيغه عقد خوانده نميشود و به روش و رسومات خود عمل مى‏كنند، آيا اين شخص از نظر اسلام با آن زن عقد بسته است؟ و عقد آنها صحيح و درست است؟

ج: بايد خود يا وكيل آن دو به هر زبانى كه مى‏توانند صيغه عقد را بخوانند و بعد جهت انجام مراسم قانونى به مراكز مربوطه مراجعه نمايند.

س 645 - فردى زنى را براى مدّتى مثلاً ده سال صيغه كرده و بعد از دو سال بقيّه مدّت صيغه را بخشيده، آيا زن در هنگام بخشيدن مدّت مثل عقد دائم از حيض و نفاس بايد پاك باشد يا خير؟ و همچنين زوج در بين عدّه مى‏تواند به همسرش رجوع كند؟

ج: پاك بودن از حيض و نفاس در عقد منقطع لازم نيست، همچنين زوج نمى‏تواند در بين عدّه رجوع نمايد.

نكاح با اهل كتاب‏

س 646 - ازدواج بصورت دائم با اهل كتاب براى مرد يا براى زن جايز است يا خير؟

ج: ازدواج مرد مسلمان با زن اهل كتاب بطور دائم بنا بر اقوى جايز است ولى احتياطاً در صورتى اقدام به ازدواج به طور دائم با آنها بكند كه متمكّن از ازدواج با زن مسلمان نباشد، امّا ازدواج زن مسلمان با اهل كتاب جايز نيست.

س 647 - آيا اهل كتاب پاك مى‏باشند؟ ازدواج با آنها چگونه است؟

ج: اهل كتاب پاك مى‏باشند و ازدواج با آنها بصورت موقّت جايز است و بطور دائم نيز جايز است ولى احتياط آن است كه در صورت تمكّن از ازدواج با زن مسلمان يا اهل كتاب ازدواج به طور دائم صورت نگيرد؟

س 648 - آيا نفقه همسرى كه اهل كتاب باشد واجب است؟

ج: نفقه واجب است.

س 649 - آيا بهائى‏ها نجس مى‏باشند؟ حكم ازدواج با آنها چيست؟

ج: نجس مى‏باشند و ازدواج با آنها جايز نيست.

عيوب

س 650 - در نكاح دائمى اگر زن قبل از نزديكى، به علّت عنين بودن مرد طلاق بگيرد يا به هر علّت ديگرى عقد نكاح فسخ شود در اينصورت شوهر نسبت به نصف مهر مشغول الذمه است و اگر هم قبلاً كل مهر را پرداخت كرده نسبت به نيمى از آن حق رجوع دارد. حال اگر قبلاً زن مهر خود را به طور كامل به شوهر خود هبه كرده باشد آيا در اينصورت نيز بايد به ميزان نصف مهر به شوهر سابق خود برگرداند؟

ج: اگر به جهت «عنّين» بودن مرد، عقد فسخ شود بايد زوج نصف مهر را پرداخت نمايد و اگر بجهت عيبهاى ديگرى كه موجب فسخ است عقد فسخ مى‏شود اگر نزديكى انجام نشده چيزى بر زوج واجب نيست و اگر نزديكى انجام شده بايد تمام مهر را بدهد و در صورت هبه كردن مهر خود به شوهر لازم نيست نصف مهر را بشوهر برگرداند بلكه اگر هبه معوضه نباشد مى‏تواند نصف مهر خود را از زوج مطالبه نمايد.

س 651 - با توجه به موارد فسخ نكاح در صورتيكه زوجه دچار چسبندگى لب كوچك فرج باشد كه امكان دخول نباشد ولى چسبندگى مزبور طبق نظريه پزشك متخصص بسهولت قابل جراحى باشد آيا عيب مزبور از موجبات فسخ نكاح مى‏باشد يا خير؟

ج: بلى از موجبات فسخ نكاح مى‏باشد.

س 652 - زوج قبل از عقد مجنون بوده زوجه نمى‏دانسته در اين صورت عقد باطل بوده يا منعقد شده و زوجه فسخ مى‏كند و باز اين مسئله چند صورت دارد جنون زوج قبل از عقد و بعد از عقد قبل از مقاربت و بعد از مقاربت لطفاً جواب چند صورت را بيان بفرمائيد.

ج: در فرض مسأله زوجه حق فسخ نكاح را دارد چه اينكه قبل از عقد مجنون بوده و زوجه نمى‏دانسته يا اينكه بعد از عقد جنون عارض زوج شود و اگر مقاربت صورت گرفته است زوجه استحقاق تمام مهر را دارد و اگر مقاربت صورت نگرفته است استحقاق چيزى را ندارد.

س 653 - در مورد عيوب موجب فسخ نكاح در زنان، در حال حاضر بيماريهاى جديدى بوجود آمده كه خطر آنها ممكن است به مراتب از بيماريهاى ذكر شده بيشتر باشد، به عنوان مثال: بيمارى ايدز و يا بيمارى سلّ و بيماريهاى ديگر، حال سؤال اين است كه با توجّه به مطالب فوق مى‏شود موارد و مصاديق ديگرى از عيوب و بيماريها را هم شمارش كرد و جزو عيوبى آورد كه موجب فسح نكاح است؟ ملاك اين بيماريها براى قابل فسخ بودن نكاح چيست؟

ج: عيوب موجب فسخ نكاح در توضيح المسائل بيان شده است و غير آن هر چند خطرناكتر باشد به آن اضافه نميشود.

نگاه و لمس ‏

س 654 - آيا در كشورهاى اروپايى دست دادن و نگاه كردن به زنهايى كه هيچ‏گونه خود را نمى‏پوشانند اشكال دارد يا خير؟

ج: اگر بدون قصد لذّت به آن قسمت از بدن زنهاى كافر كه معمولاً نمى‏پوشانند نگاه كنند در صورتى كه نترسند به حرام بيفتند اشكال ندارد و دست دادن به آنها اشكال دارد.

س 655 - در موارد محذورات اخلاقى - اجتماعى، دست دادن با دستكش و بدون ريبه با زنانِ نامحرم چه حكمى دارد؟

ج: اگر بصورت معمولى و بدون ريبه باشد مانعى ندارد.

س 656 - حدّ گفت و گوى مجاز نامحرمان را بيان فرمائيد؟

ج: در صورتى كه موجب فساد نباشد اشكال ندارد.

س 657 - خياطى كردن مردان براى زنان چه حكمى دارد؟

ج: جايز نيست چون مستلزم حرام مى‏باشد.

شيردادن

س 658 - اگر زنى نوه دخترى يا پسرى خود را شير دهد چه حكمى دارد؟

ج: شير دادن به نوه دخترى موجب حرمت است ولى در نوه پسرى موجب حرمت نميشود، البته شير دادن و حرام شدن، شرائطى دارد كه در مسأله 2460 توضيح المسائل ذكر شده است.

س 659 - زنى، دخترى نَسَبى داشته و سپس آن زن ازدواج مجدّد مى‏كند و در زمانى كه نزد شوهر دوّم بسر مى‏بَرَد پسر بچه‏اى به او مى‏دهند كه شير به او دهد، حال بعد از انتشار حرمة رضاعى، آيا اين پسر با دختر نسبى اين زن كه از شوهر قبلى داشته محرم است؟

ج: بلى محرم مى‏شود.

س 660 - زنى به بچّه‏اى به طور كامل شير داده به طوريكه آن زن، مادر رضاعى طفل محسوب مى‏شود، آيا فرزندان اين زن نسبت به برادر و خواهر طفلِ رضيع هستند يا خير؟

ج: خير، محرم نيستند.

نشوز

س 661 - دخترى پس از عقد رسمى و آشنائى با روحيات شوهر حاضر به عروسى و رفتن به خانه همسر نشده و از دادگاه تقاضاى طلاق مى‏كند. در اين خلال او را از خيابان به عنف ربوده و به محلى مخفى برده مى‏شود پس از تفحص معلوم مى‏شود كه رباينده همسر وى بوده و براى اجبار وى به تمكين و تشكيل زندگى مشترك دست به چنين كارى زده است. آيا در ايام عقد بستگى، نشوز زن صدق مى‏كند؟

ج: در فرض سؤال نشوز صدق مى‏كند.

س 662 - آيا پرداخت نفقه زوجه‏اى كه در عقد بستگى تمكين تامّ نمى‏كند بر زوج لازم است؟

ج: در فرض مذكور پرداخت نفقه بر زوجه واجب نيست.

فرزند نامشروع

س 663 - احتراماً به عرض مى‏رساند كه بچه‏ایى كه از طريق زنا بوجود آمده است نسبت به عمّه خود چه حكمى دارد؟

ج: در فرض سؤال آن بچه و عمه‏اش از يكديگر ارث نمى‏برند و ازدواج آنها با يكديگر حرام است همانطور كه محرم يكديگر نيز نمى‏باشند.

احكام واجب النّفقه‏

س 664 - مادرى داراى 5 فرزند است و ديگر كسى ندارد و خودش هم ضعيف و ناتوان شده؛ آيا خرج و مخارج او بر فرزند بزرگتر واجب است يا بر همه فرزندان؟

ج: بر هر كدام كه تمكّن مالى دارند واجب است مخارج مادر را بدهند و اگر همه آنها يا عدّه‏اى از آنها متمكن باشند بايد مخارج وى را بين خود تقسيم كنند، لازم به ذكر است كه خدمت به مادر و تهيّه نيازمنديهاى وى از اعمال بسيار ارزشمند و پسنديده است كه بايد فرزند به چنين خدمتى افتخار كند و خدمت به مادر را براى خود سعادتى بزرگ به حساب آورد چون باعث بركت و طول عمر و وسعت رزق خواهد بود، اگر شما به پدر و مادر خدمت كنيد مطمئن باشيد كه فرزندان شما هم به شما خدمت خواهند كرد بعلاوه خداوند اجر اخروى بزرگى به شما عنايت خواهد كرد.

س 665 - طلبه‏اى مجرد هستم كه حدود بيست و دو سال سن دارم و در پايه چهارم و دور از محل اقامتم مشغول به تحصيل علوم دينيه مى‏باشم؟ شنيده شده كه گفته‏اند پسر پس از رسيدن به سن تكليف ديگر ولى او حق و وظيفه خرجى دادن او اعم از تحصيل و پوشاك و غيره را ندارد، آيا چنين است؟ در صورت مثبت بودن جواب لطفاً بفرمائيد آيا با اينكه ولى تمكن دارد و مى‏تواند تا اندازه‏اى هزينه‏هاى پسرش را پرداخت نمايد و صرفاً به علت فوق سرباز مى‏زند و مقررات مدرسه هم به نحوى است كه صبح تا غروب تمام هفته، كلاس، مطالعه و مباحثه برقرار است (به استثناى عصر پنجشنبه‏ها و در طول روز جمعه كه داراى وقت آزاد مى‏باشيم) آيا با وجود آن باز هم ولى بنده چنين حقى دارد كه به گفته خويش تكيه و اصرار نمايد و آيا سزاوار است بجاى ولىّ، اقوام و خويشاوندان نزديك ديگر به شخص رسيدگى نمايند؟

ج: بر پدر واجب است كه نفقه و مخارج فرزند را در صورتى كه فرزند نيازمند باشد بدهد و در اين حكم سن مطرح نيست، بلى اگر فرزند بتواند كسب مناسب با شأن خود را براى اداره زندگى بدست آورد و كوتاهى نمايد در اين صورت نفقه بر پدر واجب نيست.

س 666 - آيا پرداخت نفقه محجور و زوجه‏اش و فرد واجب النفقه وى (با توجّه به تمكّن مالى محجور) از ناحيه ولىّ وى واجب است؟

ج: پرداخت نفقه محجور و زوجه‏اش و افراد واجب النّفقه او از مال محجور بعهده ولىّ است.

احكام بانوان‏

س 667 - در مجالس زنانه در صورتيكه صداى سخنران و يا مدّاح زن بوسيله بلندگو به گوش مردان رهگذر برسد آيا اين عمل جايز مى‏باشد؟

ج: در صورتيكه موجب فساد و انحراف نباشد اشكال ندارد.

س 668 - آيا خانمها مى‏توانند بدون تحقيق از وجود پزشك زن به نزد پزشك مرد بروند؟

ج: در صورتى كه رجوع به مرد مستلزم انجام حرامى باشد اشكال دارد.

س 669 - پوشش انگشتر طلا يا النگوى طلا توسط بانوان در صورتيكه در معرض ديد نامحرم باشد چگونه است؟

ج: در فرض مذكور پوشش النگو اشكال دارد.

س 670 - آيا زنان مسلمان مى‏توانند با استفاده از كلاه گيس در مجامع عمومى حاضر شوند؟ اين مطلب در امكنه‏اى كه رعايت حجاب اسلامى ممنوع است مانند برخى از مدارس فرانسه چه حكمى دارد؟

ج: نمى‏توانند و جايز نيست.

س 671 - زنى كه مهريه‏اش را از شوهرش گرفته باشد و به شوهرش حلال نكرده اگر بدون اجازه صدقه بدهد يا پولى را خير اموات كند چه حكمى دارد؟

ج: زن مى‏تواند از مال خود صدقه بدهد و يا در خيرات اموات صرف كند و نيازى به اجازه شوهر نيست.

س 672 - سوراخ كردن گوش دختر خانم‏ها و زنان براى اينكه گوشواره گوش كنند مشروع است يا خير؟

ج: اشكال ندارد ولى بانوان و دختران بالغ و مميّز بايد به محرم يا مماثل مراجعه نمايند.

س 673 - از قديم در مساجد حائلى مثل پرده بين زنان و مردان بوده است. امّا اكنون عدّه‏اى مى‏گويند پرده و ديوار بين زنان و مردان در حال نماز خواندن و موعظه كردن لزومى ندارد، نظر حضرتعالى در اين مورد چيست؟

ج: بهتر است كه پرده باشد.

س 674 - در مدارس دخترانه مردانى بعنوان بازرس و غيره در رفت و آمد هستند آيا صحيح است؟

ج: در صورتى كه موجب ارتكاب حرامى نشود اشكال ندارد.

س 675 - تحصيل خانم‏ها بدون رضايت همسر آنان چگونه است؟

ج: در صورتى كه موجب تضييع حقِّ شوهر نباشد اشكال ندارد.

س 676 - در ايّام عيد نوروز زياد پيش مى‏آيد كه بعضى زنان با غير محارم از اقوام دست مى‏دهند (مصافحه) اين مورد چه حكمى دارد؟

ج: جايز نيست.

بلوغ دختران

س 677 - سن بلوغ دختران در چند سالگى مى‏باشد؟

ج: بعد از تمام شدن نه سال قمرى دختران بالغ مى‏شوند.

حجاب اسلامى‏

س 678 - آيا در حجاب اسلامى بايد زير چانه زن پوشيده باشد؟

ج: بلى، بايد بپوشاند.

س 679 - آيا افزون بر مو و بدن (به جز موارد استثنا) پوشاندن برآمدگى‏هاى بدن مانند سينه و ران بر زنان مسلمان واجب است؟

ج: اگر به نحوى باشد كه جلب نظر و توجه اجنبى نمايد واجب است.

س 680 - چگونگى پوشش و حجاب زن در مقابل پسر بچّه غير مميّز را مرقوم فرماييد؟

ج: در فرض سؤال وظيفه ‏اى ندارد ولى بهتر است قسمتهائى كه جزء عورت به حساب مى‏آيد بپوشاند.

س 681 - آيا بيرون گذاشتن «مو» به مقدار «كم» اشكال ندارد؟

ج: براى بانوان اشكال دارد.

س 682 - چادر نازك كه سايه موها در مقابل نور از پشت آن پيداست از نظر حجاب مشروعيت دارد يا خير؟ و نيز نماز خواندن با اين چادر چگونه است؟

ج: در فرض مذكور اشكال دارد.

احكام طلاق‏

س 683 - با در نظر گرفتن اين كه در شرع مقدّس اسلام اختيار طلاق در دست مرد است و نمى‏توان با اجبار و اكراه، او را به طلاق دادن زنش وادار كرد، اگر مردى را بدون علل شرعى به طلاق دادن زنش مجبور كنند، آيا آن زن مى‏تواند با مرد ديگرى ازدواج كند؟ اگر ازدواج كرد، فرزندان آن زن از مرد دوم چه حكم شرعى دارند؟

ج: طلاقى كه از روى اكراه و اجبار واقع شود صحيح نيست.

س 684 - معمولاً زوجه هنگام طلاق، مخصوصاً طلاقهاى پيشنهادى از سوى زوج، اجرت خدمات خود در زمان زندگى مشترك را مطالبه مى‏كند، مستدعى است بفرماييد:

الف: در زندگى مشترك، آيا اصل در ارائه خدمات تبرعى و مجانى بودن است يا اصل عدم تبرع؟

ب: در صورتى كه زن به اميد زندگى مشترك دايمى در منزل شوهر خانه دارى كند و بعداً بر خلاف انتظار وى طلاق روى دهد، آيا اين اميد به آينده راهى براى استحقاق زوجه نسبت به اجرت مى‏باشد؟

ج: اگر زن به دستور شوهر كاركرده و قصد تبرّع نداشته باشد حق اجرة المثل را دارد مگر اينكه بيّنه‏اى اقامه شود كه مجّاناً كار كرده است.

س 685 - اگر شخصى از روى عصبانيت به شخصى وكالت دهد تا همسرش را طلاق بدهد و فوراً پشيمان شود ولى وكيل در همان مدت كوتاه صيغه طلاق را جارى نموده باشد، آيا طلاق صحيح است يا خير؟

ج: در صورتى كه عصبانيّت در حد سلب اختيار و اراده نباشد، طلاق انجام شده صحيح است ولى با وجود شرائط رجوع، زوج مى‏تواند رجوع نمايد.

خروج مطلقه رجعيه از منزل

س 686 - خروج مطلّقه رجعيّه از منزل شوهر به هنگام عدّه، و سكنى گزيدن در محلّى غير از منزل مرد بدون اذن وى چه حكمى دارد؟ آيا خروج زنى كه قبل از طلاق رجعى از همسرش جدا شده و در منزلى ديگر سكنى نموده و در همان حال طلاق گرفته است، همان حكم را دارد؟ حكم اخراج زن توسط مرد در اين دو صورت (قبل و بعد از طلاق) چيست؟

ج: خروج مطلّقه رجعيّه بدون اذن زوج از منزل جايز نيست و اگر بجاى ديگرى رفته، واجب است به خانه شوهر برگردد و اخراج زن توسّط مرد از خانه نيز جايز نيست.



قبل فهرست بعد