قبل فهرست بعد


ج: اشكال ندارد، مگر اينكه موجب نفوذ آنان در مسلمانان شود كه در اين صورت جايز نيست.

فروش اموال مسجد

س 103 - فرش و وسايلى از مسجد موجود است كه نزديك به فرسودگى مى‏باشد و اكنون شايد به قيمت بالائى بخرند و بعد از مدّت زمانى بايد به دور انداخته شود آيا مى‏توانيم آنها را فروخته و تبديل به احسن نمائيم؟

ج: در فرض سؤال فروش فرش و وسايل مسجد و تبديل آنها به احسن جايز است.

س 104 - چندى پيش مسؤلان مسجدى در همدان فرش كهنه‏اى از مسجد را به مبلغى مى‏فروشند، بعداً يك نفر از اعضاء هيئت حسينه همان محل متوجّه مى‏شود فرش به قيمت پائين فروخته شده و از مسؤولان مسجد مى‏خواهد كه فرش را از خريدار پس بگيرند ولى آنها اعتنا نمى‏كنند و مى‏گويند كارى انجام شده و تمام شده. آن شخص خودش به عنوان عضو هيئت حسينه به خريدار مراجعه و فرش را با زحمت زياد پس مى‏گيرد و در جاى ديگرى با قيمت بسيار خوبى بفروش مى‏رساند در حال حاضر مسؤلان مسجد ادعا دارند پول بايد به مسجد داده شود ولى اعضاء هيئت حسينى معتقدند پول مربوط به حسينه است و بايد در حسينه صرف شود چونكه مسؤلان مسجد فرش را فروخته بودند و عضو حسينه آنرا پس گرفته و براى حسينيه فروخته. خواهشمند است در اين مورد از نظر شرعى تكليف را مشخص فرمائيد كه وجه دريافتى از فروش فرش به مسجد مى‏رسد يا حسينيه؟

ج: از آنجا كه فرش مال مسجد بوده است پس از فروش قيمت آن كلاً به مسجد مى‏رسد.

س 105 - با توجه به اينكه تعدادى فرش كوچك نذرى در اين مسجد مى‏باشد و احتمال اين مى‏رود كه به راحتى بتوانند به آن دست برد زده و از بين برود، لذا از آن مرجع عزيز درخواست مى‏شود در صورت امكان اجازه بفرماييد تا جهت بهتر استفاده كردن و حفظ اين اموال فرشها را فروخته و به فرش بزرگتر تبديل كنيم، همچنين مقدارى در و پنجره دست دوم و مقدارى اموال غير قابل استفاده در مسجد وجود دارد كه با گذشت زمان از بين مى‏رود، خواهشمند است اجازه بفرمائيد تا جهت مخارج مسجد بفروش برسد.

ج: مجازيد فرشها را تبديل به احسن نمائيد و آن اشيائى كه مورد استفاده مسجد نيست را فروخته و اشياء مشابه مورد نياز مسجد را تهيه نمائيد؟

عزادارى درمسجد

س 106 - نظر به اينكه در ايام ماه مبارك رمضان و ماههاى محرم و صفر مراسم مختلفى در مساجد جهت تعظيم شعائر اسلامى برگزار مى‏گردد و غالباً مراسم تا پاسى از شب ادامه دارد و صداى بلند گوهاى مسجد نيز تا پاسى از شب براى بيرون از مسجد پخش مى‏شود و بالطبع همسايگان مسجد بيشتر از همه در معرض شنيدن صداى بلندگوها مى‏باشند و غالباً اظهار نارضايتى مى‏كنند به طورى كه صريحاً مخالف پخش صداى بلندگوى مسجد براى بيرون مسجد مى‏باشند خواهشمند است از لحاظ شرعى تكليف هيأت امناى مسجد را در اين مورد مشخص فرمائيد؟

ج: برگزار نمودن مجالس وعظ و تبليغ و تعليم معارف اسلامى و برپاكردن مجالس عزدارى اهل بيت عصمت‏عليهم‏السلام و تعظيم شعائر دينى لازم و بسيار مهم است ولى بر همه مسلمانان مخصوصاً هيأت محترم امناى مساجد نيز لازم است كه رعايت همسايگان مخصوصاً در صورتى كه بعضى از آنها بيمار باشند بنمايند و صدا را فقط در داخل مجالس منعكس كنند. زيرا اذيّت و ناراحت كردن مسلمانان يكى از گناهان كبيره است.

س 107 - با توجه به تأكيدات فراوانى كه مبنى بر حفظ حرمت مسجد شده و با نظر به اينكه با كفش وارد شبستان مسجد شدن نوعى بى احترامى و هتك حرمت مسجد محسوب مى‏شود لطفاً بفرماييد اين امر در خصوص عزادارى حضرت ابا عبداللَّه الحسين‏عليه‏السلام چه حكمى دارد؟

ج: اگر موجب هتك شود، اشكال دارد.

س 108 - با توجه به اينكه در بنياد مساجد آنچه اصل است نماز و اقامه جمعه و جماعت است در صورتى كه جمع آورى فرشهاى شبستان مسجد و اجراى برنامه شبيه خوانى و عزادارى سالار شهيدان حضرت حسين بن على عليه‏السلام مانع برگزارى نماز جماعت و يا نماز فرادى اصناف و كسبه اطراف مسجد و يا رهگذران در شبستان مسجد باشد آيا اين امر جايز است؟

ج: اگر مانع از برگزارى نماز باشد، اشكال دارد.

س 109 - بر فرض كه جمع آورى فرشهاى شبستان مسجد و ورود عزداران با كفش به داخل مسجد جايز باشد، لطفاً بفرماييد آيا جايز است همزمان با وقت برگزارى نماز جماعت در ايوان مسجد كه حكم مسجد را ندارد، در شبستان مسجد نيز برنامه شبيه خوانى و عزادارى برگزار شود يا اينكه اين امر نوعى بى توجهى به جماعت و نماز جماعت مى‏باشد؟

ج: با توجه به اهميّتى كه نماز اول وقت مخصوصاً اگر با جماعت باشد دارد و تأكيداتى كه ائمه معصومين‏عليهم‏السلام نسبت به انجام فرضيه نماز فرموده‏اند و خود نيز عملاً چنين مى‏كردند همانطور كه حضرت امام حسين عليه‏السلام در ظهر روز عاشورا در ميدان نبرد نماز اول وقت را به جماعت اقامه فرمود؛ سزاوار است عزداران آن حضرت احترام مسجد را رعايت كرده در وقت نماز، آنها نيز مشغول نماز شوند و از عزادارى در وقت نماز خودارى نمايند.

روشن است كه ورود به مسجد با ته كفش نجس كه موجب نجاست مسجد شود حرام است و راه رفتن بر روى آسفالت ته كفش نجس را پاك نمى‏كند.البته چون احترام مسجد در هر حال بايد رعايت شود، مناسب است كه با كفش وارد مسجد نشد گرچه كفش طاهر باشد.

تبديل و تخريب مسجد

س 110 - الف: آيا در صورت عدم امكان گسترش ساختمان يك مسجد مى‏توان مسجد را در محل ديگرى غير از مكان مسجد فعلى بنا نهاد يا خير؟

ب: در صورت مجاز بودن آيا تخريب مسجد جائز است يا خير؟ در صورت بدون استفاده ماندن مسجد قبلى (به علت عدم تكافوى جمعيت) مسجد چه حكمى خواهد داشت؟

ج: مسجد در هر حال مسجد است. ولى ميتوان درمحل ديگرى نيز مسجد ساخت.

س 111 - در صورت تخريب مسجد (به هر علت ممكن) آيا زمين همان مسجد حكم مسجد را دارد.

ج: بلى حكم مسجد را دارد.

س 112 - آيا مسجدى كه مثلاً بيست سال قبل ساخته‏اند مى‏شود داخل آن براى آشپزخانه و انبارى زير زمين درست كنند يا خير؟

ج: در فرض سؤال جايز نيست.

س113 - آيا مى‏توان مسجد كم جمعيّت را به عنوان كانون فرهنگى و بسيج مسجد انتخاب كرد و در آنجا كتابخانه، سالن مطالعه، نوارخانه نوارهاى مذهبى (قران و مداحى) داير و عكس و پوستر و برچسب شهدا، علما، امام و رهبرى عرضه نمود؟

ج: مسجد را نمى‏توان از حالت مسجد بودن، خارج كرد.

گرفتن جا در مسجد

س 114 - در مساجد جهت جا گرفتن، رحل، مهر يا تسبيح قرار مى‏دهند، اگر فاصله زمانى قرار دادن رحل يا... تا اقامه جماعت زياد باشد (مثلاً از شب گذشته تا ظهر فردا) آيا موجب حقِّ اولويت و در نتيجه غصبى بودن مكان مى‏گردد؟

ج: براى حقِّ اولويت در مكان لازم است چيزى مانند سجاده باشد، مهر يا تسبيح يا مسواك كافى نيست و اين حق اولويت در صورتى است كه زياد طولانى نباشد، بنابراين در وقت اقامه نماز اگر صاحب سجاده خود را به محل نرساند كه مستلزم تعطيل مكان شود حقّى نسبت به آن ندارد بنابراين ديگرى مى‏تواند سجّاده را كنار گذاشته و خود جاى او را بگيرد ولى موظّف است كه سجاده را به صاحب او برساند و اگر نرساند ضامن است.

سيگاركشيدن درمسجد

س 115 - كشيدن سيگار در مسجد اشكال دارد يا خير؟

ج: درصورتى‏كه مضرباشد ياآثارسوءتربيتى‏ايجاد نمايداشكال‏دارد.

احكام نماز

س 116 ـ عده اي از اهالي روستايي بابت پاك كردن قنات روستا پول پرداخت نموده اند و عدّه كمي هنوز پرداخت ننموده اند اين مطلب از نظر شرعي چه حكمي دارد و آيا نماز و روزه آنهايي را كه پرداخت ننموده اند درست است يا نه ؟

ج: : سزاوار است كه تمام اهالي محترم براي اصلاح و مرمت قناتها همكاري نموده و مخارج لازم را فراهم نمايند ولي نماز و روزه آنها كه تا حال پول پرداخت نكرده اند باطل نيست .

س 117 - كسى كه يك مدتى منى را نمى‏شناخت و خيال مى‏كرد كه از كليه‏ هاى او رطوبت خارج مى‏شود و مدت زيادى گذشت و غسل نمى‏كرد، دراين صورت تكليف نماز و روزه‏هاى او چه خواهد بود؟

ج: واجب است آن اندازه از نمازها كه يقين دارد در حال جنابت انجام داده قضا نمايد، و روزه‏هاى وى صحيح است.

س 118 ـ كسي كه خواب است و اگر براي نماز بيدارش نكنيم نمازش قضا مي شود ، آيا واجب است بيدارش كنيم يا نه ؟ و آيا بين اعضاء خانواده و ديگران در اين صورت فرق است يا نه ؟

ج: : بيدار كردن واجب نيست و در اين جهت فرقي بين اعضاء خانواده و غير آنها نيست .

س 119 ـ چرا بايد نماز بخوانيم ؟

ج: : امر پروردگار متعال است و براي رسيدن انسان به تكامل مي باشد .

س 120 ـ رابطه نماز با اينكه جلوگيري كننده از فحشا و منكرات است چگونه است ؟

ج: : به هر مقدار كه نماز ما مورد قبول باشد جلوگيري از فحشاء و منكر مي نمايد .

س 121 ـ بستن چشمها جهت كسب تمركز حواس چه حكمي دارد ؟

ج: : كراهت دارد .

اوقات نماز

س 122 - وقت نماز ظهر و عصر تا غروب آفتاب است يا تا اذان مغرب؟

ج: تا مغرب مى‏باشد، ولى اگر باندازه چهار ركعت به مغرب مانده باشد، وقت مخصوص نماز عصر است.

س 123 - كسى كه مشغول نماز ظهر است و در نماز شكّى عارض او مى‏شود كه نماز احتياط به او واجب مى‏شود ولى وقت نماز عصر هم تنگ است به طوريكه اگر نماز احتياط را بخواند وقت نماز عصر فوت مى‏شود. آيا نماز عصر مقدّم است يا نماز احتياطِ مربوط به ظهر؟

ج: اگر بعد از خواندن نماز احتياط حدّاقل به اندازه يك ركعت به آخر وقت باقى بماند، بايد اوّل نماز احتياط بخواند بعد نماز عصر را بجا آورد واگرنه بايد اوّل نماز عصر را بخواند و آن گاه نماز ظهر را نيز قضا نمايد.

س 124 ـ اگر فردي در صبح هنگامي كه از خواب بلند مي شود خورشيد را نمي بيند در خالي كه مي تواند با مختصر تفحصي اطلاع يابد يا به ساعت و يا به تقويم نگاه كند ولي نماز را بجا مي آورد ، حكم نمازش چيست ؟ ( احتمال قوي مي دهد كه خورشيد طلوع كرده باشد )

ج: : اگر اطمينان به طلوع خورشيد پيدا نكرده باشد نمازش صحيح است .

لباس نمازگزار

س 125 - پوشش زن در نماز چگونه بايد باشد؟

ج: به جز صورت به مقدارى كه در وضو شسته مى‏شود و دستها و پاها تا مچ، بقيّه بدن بايد پوشيده باشد، و براى آنكه يقين كند كه مقدار واجب را پوشانده است، بايد مقدارى از اطراف صورت و قدرى پائين‏تر از مچ را هم بپوشاند.

س 126 - استفاده از پوست حيوانات بحرى حرام گوشت از قبيل تمساح و مار و نهنگ در نماز چگونه است؟ آيا نجس است؟

ج: نماز خواندن در چنين لباسى جايز نيست و نماز را باطل مى‏كند، و در صورتى كه معلوم نيست كه خون جهنده دارد يا نه، محكوم به طهارت است.

س 127 - پوشيدن لباس سياه در نماز چه حكمى دارد؟

ج: كراهت دارد.

س 128 - اينجانب در نماز صورت خود را به طور كامل به اندازه‏اى كه زن بايد بپوشد كمتر مى‏پوشاندم آيا نمازهايم باطل است؟

ج: اگر جاهل مقصر باشد و جائى از بدن كه پوشاندن آن لازم است، نپوشانده ‏ايد، نمازتان باطل است.

س 129 - آيا استفاده از لباسهايى كه معلوم نيست از پشم حيوانات حرام گوشت و يا حلال گوشت در كارخانه‏هاى ممالك غير اسلامى بافته مى‏شود جايز است؟ و نماز خواندن در آنها چه حكمى دارد؟

ج: استفاده از آنها و همچنين نماز خواندن در آنها اشكال ندارد.

س 130 - در هر موردى كه از شمول معفو بودن خون قروح و جروح خارج باشد ولى تطهير بدن يا لباس بدليل زخم يا بيمارى داراى حرج شخصى يا نوعى يا داراى ضرر براى زخم باشد تكليف شخص از نظر نحوه اقامه نماز چيست؟

ج: ميزان همانطور كه ذكر شد حرج شخصى و يا ضرر است در اين صورت نماز با همان حال صحيح است.

موارد معفو بودن نجاست درنماز

س 131 - اگر رطوبت خارجى بطور اتفاقى وارد شود و لازمه درمان نباشد مثل اينكه داروئى نشت كند يا مايعى روى زخم بريزد عفو در نماز شامل آن مى‏شود يا نه؟

ج: عفو در نماز شامل بند دوم نميشود

مكان نماز گزار

س 132 - نماز در معابد اهل كتاب چه حكمى دارد؟

ج: جايز است.

س 133 - نظر مباركتان را در مورد استفاده غير قانونى از شبكه برق در منازل و اماكن تجارى و ارگانهاى دولتى و مؤسسات امور خيريه را بيان فرماييد و آيا نماز خواندن در چنين جاهايى كه با برق غير مجاز سرد و گرم مى‏شوند اشكال دارد يا خير؟ و همچنين غسل كردن با آب آبگرمكنى كه از اين نوع برق استفاده مى‏كند باطل است يا صحيح؟ و آيا فرقى بين فقير و غنى وجود دارد؟

ج: استفاده غير قانونى از برق اشكال دارد و موجب ضمان است ولى نماز خواندن و غسل كردن اگر مكان و آب مباح باشد صحيح است.

اذان‏

س 134 - آيا جايز و مستحب مى‏باشد به جاى دو مرتبه اشهد ان علّياً ولى اللَّه در اذان يك مرتبه اشهد ان على ولى اللَّه و يك مرتبه اشهد ان علّياً حجة اللَّه بگويد؟

ج: جايز است.

قرائت‏

س 135 - بلند خواندن قرائت حمد و سوره نماز ظهر روز جمعه (براى مرد و زن) حكمش چيست؟

ج: اشكال ندارد.

س 136 - كسى كه در نماز «بسم اللَّه الرحمن الرحيم» مى‏گويد آيا قصد سوره مربوط به آن بسم اللَّه، لازم است يا نه، توضيح فرماييد.

ج: لازم است بسم اللَّه الرحمن الرحيم هر سوره به قصد همان سوره خوانده شود.

س 137 - كسى كه در أداى حرف (ص) صداى شبيه به حرف (ش) خارج مى‏كند، آيا نمازش صحيح است؟

ج: اگر در اداى حرف (ص) حرف (ش) خارج شود نماز اشكال دارد ولى اگر ايجاد صفير شود صحيح است.

س 138 - كسى كه نمى‏تواند مخارج حروف را بصورت صحيح أدا كند و عليرغم تلاش قادر بر تعلّم نيست، آيا نمازش صحيح است؟

ج: در فرض سؤال كه قادر بر تعلّم نيست، همان طور كه مى‏تواند صحيح است ولى تا آن مقدار كه مى‏تواند تلاش كند بصورت درست ادا كند.

س 139 - منظور از «آيت الكرسى» در مثل نماز وحشت از ابتداى آيه «اللَّه لا اله الاّ هو الحى القيوم» تا «العلى العظيم» است يا اينكه بايد تا «هم فيها خالدون» خوانده شود؟

ج: تا هم فيها خالدون بايد خوانده شود.

س 140 - مدّتى است هنگاميكه سوره اخلاص در نماز تمام مى‏شود يكبار «كذلك اللَّه ربّنا» مى‏گفتم و فكر مى‏كردم در رساله اينطور آمده امّا اخيراً ديدم كه اين ذكر سه بار بايد گفته شود، تكليف نمازهايم چيست؟

ج: نماز صحيح است.

جهرواخفات

س 141 - مِلاك اخفات در حمد و سوره و نيز ملاك جَهْر را بيان فرمائيد.

ج: جهر و اخفات عبارت است از آن صداى معمولى كه نه آن قدر بلند باشد كه عرفاً بگويند فرياد كشيد و نه آن قدر آهسته باشد كه گفته شود جوهر ندارد.

س -142 بعضى افراد در نماز فرادا و همچنين بعضى از ائمّه جماعت در مدارس، بعضى از كلمات حمد و سوره را آهسته و بعضى كلمات حمد و سوره را بلند مى‏خوانند آيا چنين عملى اشكال دارد؟

ج: در نمازهاى ظهر و عصر بايد حمد و سوره را آهسته بخوانند و در نمازهاى مغرب و عشاء و صبح واجب است كه حمد و سوره را بلند بخوانند.

س 143 - كلِّ موارد نماز اعمِّ از واجب ركنى و مستحب را عمداً آهسته و يا با صداى بلند و يا خواندن يك كلمه آرام و كلمه ديگر را بلند خواندن اشكالى دارد؟

ج: در نماز مستحبى مانعى ندارد و در نمازهاى يوميه از سؤال قبل روشن شد.

س 144 - در جاهايى كه نماز را واجب است آقايان با صداى بلند بخوانند مثل نماز صبح و مغرب و عشاء آيا تمام نماز را شامل مى‏شود و يا فقط شامل واجب و واجب ركنى مى‏باشد؟

ج: فقط شامل حمد و سوره مى‏شود.

س 145 - نماز پنجگانه را كه خواندن آن با صداى آرام براى خواهران واجب مى‏باشد خواهرى براى تعليم فرزندانش با صداى بلند مى‏خواند آيا اين كار جايز است يا خير؟

ج: اگر نامحرم نشنود مى‏تواند در نمازهاى صبح و مغرب و عشاء حمد و سوره را بلند بخواند.

س 146 - اگر كسى در نماز جماعت مغرب در ركعت سوم غافل شده و بجاى تسبيحات اربعه حمد و سوره را جهراً بخواند در صورتى كه او خيال مى‏كرد كه جهر واجب است آيا نمازش باطل است؟

ج: در فرض سؤال نماز صحيح است.

ركوع

س 147 - ذكر «سَمِعَ اللَّه لِمَن حَمِده» اگر در حين برخاستن از ركوع گفته شود صحيح است يا خير؟ بيان فرمائيد؟

ج: مستحب است بعد از آنكه از ركوع برخاست و راست ايستاد در حال آرامى بدن سمع اللَّه لِمَن حمده را بگويد.

س 148 - اگر عمداً أذكار ركوع و سجود را بجاى يكديگر بگويد مجزى است يا خير؟ مثلاً در ركوع بگويد «سبحان ربى الاعلى...»؟

ج: كافى نيست.

قنوت‏

س 149 - خواندن دعا در قنوت به زبان فارسى يا تُركى يا غير آن جائز است يا نه؟

ج: خواندن قنوت در نماز به زبان فارسى و غير فارسى جايز است.

سجده‏

س 150 - آيا هنگام سجده گذاشتن سائر انگشتان پا همراه با انگشت ابهام بر زمين جائز است يا نه؟

ج: در فرض سؤال جايز است ولى اگر ساير انگشتان را بدون ابهام به زمين بگذارد كافى نيست.

س 151 - احتراماً مستدعى است نظر مبارك خود را در مورد سجده كردن بر سجاده‏هائى كه از الياف كنف طبيعى «صد درصد گياهى» تهيه مى‏شود را بيان فرمائيد؟

ج: در صورتى كه پيشانى در موقع سجده بر روى الياف گياهى قرار مى‏گيرد و مواد ديگرى كه در ساختمان آن سجاده با ترتيبى كه مرقوم شده است مانع رسيدن بشره پيشانى بر الياف گياهى نباشد سجده بر آن جائز است.

س 152 - آيا جلسه استراحت بين دو سجده واجب است يا خير؟

ج: بنابر احتياط واجب لازم است.

س 153 - در حال سجده آيا انگشت شست پا (بزرگ پا) بايد به زمين بخورد؟ و اگر پنج انگشت پا را به زمين بگذارد چطور است؟

ج: بايد هر دو انگشت بزرگ پا را به زمين بگذارد و گذاشتن ساير انگشتها همراه انگشت بزرگ مانعى ندارد ولى لازم نيست.

س 154 - سجده بر كداميك از موارد زير جايز است؟ «شيشه، چوب، آهن، پلاستيك، چرم، پارچه‏ها».

ج: درفرض سؤال، در حال اختيار فقط بر چوب مى‏توان سجده كرد.

س 155 - شخصى جاهل به مسئله بوده در حال سجده تمام انگشت پاهايش را بزمين مى‏گذاشته نماز خوانده و يا انگشت بزرگ پا ناخن او بلند بوده نماز خوانده و يا پشت سر همسرش يا مساوى همسرش نماز خوانده و با بدن و لباس كثيف نماز خوانده و خيال مى‏كرده نمازش صحيح است؟ حالا نمازهايش صحيح است يا باطل؟

ج: در صورتى كه ناخن پاى شست بقدرى بلند بوده كه سرانگشت به زمين نرسيده احتياط واجب آن است كه نمازها را اعاده نمايد و اگر حكم شرعى را جاهل باشد و با بدن و لباس نجس نماز خوانده نمازش باطل است ولى اگر حكم شرعى را بداند ولى نداند كه لباس و بدنش نجس شده و نماز بخواند نمازش صحيح است و در ساير موارد مذكور در سؤال نماز صحيح است.

تشهد

س 156 - در تشهد فراموش شده بفرماييد:

الف - آيا پس از اتيان قضاى تشهد فراموش شده، سلام هم لازم است؟

ج: سلام لازم نيست.

ب - در اين حكم آيا بين جايى كه تشهد فراموش شده، تشهد اول باشد يا جايى كه تشهد دوم باشد (مثلاً در نمازهاى 3 و 4 ركعتى) فرق وجود دارد؟

ج - آيا سجده سهو نيز لازم است؟

ج: احتياط واجب آن است كه اگر تشهد يا سجده از ركعت آخر فراموش شده و بعد از سلام متوجه شود سلام را نيز بگويد و سجده سهو نيز لازم است.

س 157 - گفتن و عجلّ فرجهم از باب استحباب بعد از تشهد ركعت دوم و تشهد ركعت آخر چه حكمى دارد؟



قبل فهرست بعد